† Ἀρχιμ. Χριστοφόρου Ἀθ. Καλύβα
Καί ἐρωτᾶται τώρα: Εἶναι μακαριστή ἡ παπωσύνη; Ἔχουν τόμοι γραφῆ περί τοῦ ἐναντίου. Μιά μικρά ἀναδρομή, μέ τήν φυλλομέτρησιν τῆς Ἱστορίας, εἰς τό παρελθόν, ἀρκεῖ ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ὄχι μόνον Ἀρχιερεῖς δέν ὑπῆρξαν οἱ πάπαι, ἐν παντί ἀντιπροσωπεύοντες τόν Κύριον ἐπί τῆς γῆς, ἀλλ’ οὔτε καί καλοί χριστιανοί. Ἐτυποποίησαν κοσμικόν σύστημα θρησκευτικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ εἰς τά μέτρα τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν, καί ἐτυράννησαν πιστούς, κατεξηυτέλησαν Αὐτοκράτορας, οἰκειοποιήθησαν κοσμικά ἀξιώματα ἅτινα καί περιεβλήθησαν, ἔβαψαν μέ αἷμα τάς χεῖρας των αἵτινες ἐκλήθησαν νά εὐλογοῦν, καί ἐστήριξαν τούς θρόνους των ἐπάνω εἰς σωρούς πτωμάτων αὐτοί, οἱ ὁποῖοι καί ὡς χριστιανοί ἀκόμη ἔλαβον τήν ἐντολήν ἀπό τόν Κύριον, ἐν ὀνόματι τοῦ Ὁποίου ἔχουν τήν ἠθικήν εὐαισθησίαν ἀκόμη νά ὁμιλοῦν, νά στρέφουν καί τήν ἄλλην σιαγόνα ὅταν ραπίζωνται καί νά ὑποβάλλωνται εἰς μεγαλειτέραν κόπωσιν ἀπό ἐκείνην εἰς τήν ὁποίαν ἀναγκάζονται ὑπό τῆς ὑλικῆς βίας νά δίδουν καί τό ἱμάτιόν των, ὅταν τούς ζητοῦν καί τόν χιτῶνα (Ματθ. ε’ 39 κ.ε.).
Λοιπόν· οἱ πάπαι μέχρι τοῦ ὀγδόου αἰῶνος, ἐφ’ ὅσον ἡ πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ πλέον Κράτους ἐπί Μ. Κωνσταντίνου μετεφέρθη εἰς Κων/πολιν, ὡς ὑπήκοοι τῶν Βυζαντινῶν Αὐτοκρατόρων, γράφουν ὅλοι οἱ Ἱστορικοί, ἐκρατοῦσαν ἐν ἀδρανείᾳ καί ἀνενέργητα τά σχέδια των τά ὁποῖα ἀπέβλεψαν εἰς τήν παγκόσμιον κυριαρχίαν, ὅπως τά τῶν κοσμικῶν παπῶν τοῦ Κρεμλίνου. Ἀπό πρίν βέβαια οἱ πάπαι, ἐκμεταλλευόμενοι τήν φύσιν καί τήν ψυχολογίαν τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος τοῦ λαοῦ καί τό ἀξίωμα τοῦ Ἐπισκόπου, ἐπίστευον ὅτι τά σχέδια τῆς παπωσύνης περί καθυποτάξεως τῶν πάντων εἰς τούς Ἐπισκόπους καί μάλιστα τόν Ἐπίσκοπον τῆς Ρώμης, εἶναι σχέδια εὐλογημένα, ἄν ὄχι ἀπό τόν Θεόν, ἀλλ’ ἀπό τόν θρησκεύοντα καί ἀγράμματον λαόν, ὅστις τό κατ’ αὐτόν ἐφήρμοζε τό: «πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καί ὑπείκετε». Καί ἐπί πλέον εἶναι σχέδια πού ἱκανοποιοῦν τά προαναφερθέντα ἀνθρώπινα πάθη τους. Μ’ αὐτά τά σχέδια ἐκοιμῶντο, μ’ αὐτά τά σχέδια ἀφυπνίζοντο, μ’ αὐτά τά σχέδια συνεζήτουν, μ’ αὐτά τά σχέδια κατελάμβανον τό ἀρχιερατικόν ἀξίωμα: Νά λάβουν εἰς χεῖρας των τάς δύο μαχαίρας (Λουκ. ιβ’, 38), εἰς τάς ὁποίας ἔδωσαν αὐθαίρετον ἑρμηνείαν: δηλαδή τῆς θρησκευτικῆς καί τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας, πρᾶγμα πού καί ὡς φαντασία καί ὡς ὡλοκληρωμένον εἴδωλον ἀποτελεῖ τερατούργημα, ἐφ’ ὅσον τά τοῦ Καίσαρος ἀνήκουν εἰς τόν Καίσαρα καί τά τοῦ Θεοῦ ἀνήκουν εἰς τόν Θεόν, ὅπως οἱ ὀρθόδοξοι Πατέρες ἑρμηνευταί ἀποφθέγγονται (Ματθ. κβ’, 17) καί ἡμεῖς πιστεύομεν. Διότι ἡ πολιτική ἐξουσία στερεῖται ἠθικῆς. Εἶναι ἱκανή νά ἐφαρμόσῃ συστήματα Χριστοῦ καί διαβόλου εἰς τήν διοίκησιν, ἀναλόγως τῶν συμφερόντων της καί τῶν ρευμάτων τῆς ἐποχῆς. Ἡ πολιτική θά ἐφαρμόσῃ καί βίαν, θά κλείσῃ εἰς φυλακάς, θά μαστιγώσῃ, θά χύσῃ αἷμα ἀδελφικόν διά νά σταθῇ. Θά χρησιμοποιήσῃ ὑποκρισίαν, δόλον, ψεῦδος, ὅπλα ἀδικίας. Δέν ἠμπορεῖ ποτέ νά βαδίσῃ μέ τόν εὐαγγελικόν νόμον καί νά μεταχειρισθῇ ποτέ τήν γλῶσσαν τῆς ἀληθείας. Τότε μεταβάλλεται εἰς Σχολήν Ἱεροκηρύκων καί οἱ κακοί θά καγχάζουν… Πῶς, λοιπόν, ἡ παπωσύνη ἐζήτησε νά λάβῃ εἰς χεῖρας της τάς δύο μαχαίρας τῆς τε πολιτικῆς καί τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας; Ἡ πολιτική ἐξουσία ἐπιβάλλεται καί γίνεται ἀνεκτή ἀπό τόν Θεόν λόγῳ τῆς ὑπάρξεως ἀνθρωπίνων θηρίων ἀκόμη. Ἐάν ὑπῆρχεν ἠθική κατά Χριστόν ἡμέρωσις, δέν θά εἴχομεν ἀνάγκην πολιτικῆς ἐξουσίας, διότι καί ἀσφάλεια θά ὑπῆρχε, λόγῳ τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τῶν μελῶν τῆς χριστιανικῆς Κοινωνίας πρός ἄλληλα, καί ὑλική εὐημερία θά ὑπῆρχε κατά τάς πράξεις τῶν Ἀποστόλων (Β’, 44 – 47, κ.ἀ.). Καί ἐφ’ ὅσον οὕτως ἔχει τό πρᾶγμα ἡ παπωσύνη τί ἐπιδιώκει διά τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας; Τό ἕνα ξίφος, τό πνευματικόν, εἶναι νοητόν, εἶναι ἡ μάχαιρα τοῦ Πνεύματος, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ὅστις εἶναι «Ζῶν καί ἐνεργής καί τομώτερος ὑπέρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον καί διϊκνούμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς τε καί πνεύματος, ἁρμῶν τε καί μυελῶν, καί κριτικός ἐνθυμήσεων καί ἐννοιῶν καρδίας καί οὐκ ἔστι κτίσις ἀφανής ἐνώπιον αὐτοῦ» (Ἑβρ. δ’, 12). Ἐφ’ ὅσον ἡ Ἐκκλησία ὡς ὑπερεθνική καί οἰκουμενική, πανανθρώπινη, κρατεῖ εἰς χεῖρας της τήν μάχαιραν τοῦ Πνεύματος καί διαχειρίζεται τόν θησαυρόν τῶν ἁγίων Μυστηρίων πρός καταρτισμόν τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ καί σωτηρίαν, τί χρειάζεται ἡ μάχαιρα τῆς ἐξουσίας; Δέν ἐνθυμεῖται ὁ παπισμός ὅτι κατά τήν μαύρην, δι’ αὐτήν, ἐποχήν τῆς Ἱερᾶς Ἐξετάσεως πού ἐκαίοντο ζῶντες ἐπί τῆς πυρᾶς ἤ ἐθανατοῦντο τῇ ἐπινεύσει της ἤ ἐδηλητηριάζοντο, προσεπάθει νά τήρησῃ τά προσχήματα διά νά μή στάζουν τά χέρια της αἷμα ἀνθρώπινον καί μάλιστα χριστιανικόν; Ἐχρησιμοποίησε τότε τήν κοσμικήν της ἐξουσίαν ὡς πνευματική Μητέρα, ὡς θεοσύστατον καθίδρυμα, ὡς Σῶμα Χριστοῦ ἡγιασμένον, τό ὁποῖον ποτέ δέν δημιουργεῖ θύματα, ἀλλ’ εἶναι τό ἀείποτε θῦμα μιᾶς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ πού ἔρχεται εἰς σύγκρουσιν μέ τήν ὑλικήν βίαν τοῦ δυναμικοῦ κακοῦ; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἀλλ’ ὅπως θά ἴδωμεν ἐχρησιμοποίησε τήν σπάθην τῆς ἐξουσίας διά νά ἔχῃ ἐφαρμογήν αὐτό πού ὁ Κύριος κατά τήν στιγμήν τῆς προδοσίας καί τῆς συλλήψεώς του ὑπό τῶν πληρωμένων ἐπί τούτῳ Ρωμαίων στρατιωτῶν εἶπε: «Ἀπόστρεψόν σου τήν μάχαιραν εἰς τόν τόπον αὐτῆς· πάντες γάρ οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρᾳ ἀποθανοῦνται» (Ματθ. κς’, 52). Καί οἱ λόγοι αὐτοί ἀπηυθύνθησαν εἰς τόν θερμόαιμον μαθητήν του, τόν Πέτρον. Εἴμεθα βέβαιοι πῶς καί ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, τοῦ ὁποίου τό ὄνομα τόσον ταπεινά ἐκμεταλλεύονται οἱ πάπαι, θά φωνάζῃ ἀπό τήν κατακόμβην του εἰς τούς ἑκάστοτε κοσμικῶν φρονημάτων ἁγίους πατέρας τῆς Ρώμης: «Ἀποστρέψατε τήν μάχαιραν τῆς κοσμικῆς σας ἐξουσίας εἰς τήν θέσιν της, διότι οἱ λαμβάνοντες μάχαιραν ἐν μαχαίρᾳ ἀποθανοῦνται». Καί ἡ θέσις τῆς κοσμικῆς μαχαίρας εὑρίσκεται πλησίον εἰς τούς θώκους τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καί ὄχι εἰς ἀρχιερατικούς θρόνους, πολλῷ μᾶλλον ἐπί τῆς Ἁγίας Τραπέζης ὅπου τό θῦμα τῆς Ἀγάπης Του, ὁ Χριστός, τό Ἄμωμον Ἀρνίον, θύεται ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας καί δέν θύει κανένα, οὔτε καί τόν φοβερώτερον ἐχθρόν του. Ἄλλο δεῖγμα τοῦ ἀσυμβιβάστου τῆς πνευματικῆς μας ἀποστολῆς πρός τήν κοσμικήν ἐξουσίαν, εὑρίσκεται καί πάλιν εἰς τό αὐτό κεφάλαιον τῆς Κ. Διαθήκης, ἐν συνεχείᾳ. Ἀπευθυνόμενος καί πάλιν πρός τόν Πέτρον ὁ Κύριος τοῦ λέγει: «Εἰ οὐ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι παρακαλέσαι τόν πατέρα μου, καί παραστήσει μοι πλείους ἤ δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων;» (κς’ 53). Μηδ’ εἴπῃ ἡ παπωσύνη ἐνισταμένη ὅτι τοῦτο ἦταν τό προαιώνιον σχέδιον τοῦ Θεοῦ πρός σωτηρίαν τοῦ κόσμου, δηλαδή νά μείνῃ τό ἀνυπεράσπιστον θῦμα ὁ Κύριος, ἵνα γίνῃ ἱλασμός ὑπέρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, διότι οἱ ἀντιπρόσωποί του Ἀρχιερεῖς δέν ἔλαβον τήν ἐντολήν νά ἐπιβάλουν τάς θελήσεις του καί μάλιστα ἐπί τῶν χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, ἀλλά νά καταρτίζουν Σῶμα Χριστοῦ, ὡς ὄργανα τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ἑπομένως δέν χρειάζεται ἡ μάχαιρα τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας.
Ἀλλ’ οἱ πάπαι οὐκ ἠβουλήθησαν συνιέναι. Ὡραματίζοντο ἄλογα καί ἅρματα, ρωμαϊκάς λόγχας, λεγεῶνας γύρω τους, διώροφα καί τριώροφα, εἴπομεν, σ τ έ μ μ α τ α, ὑπουργούς, πρέσβεις, σωματοφυλακήν, κοσμικήν αἴγλην. Ἀλλ’ ὅμως ὁ ἁπλοῦς Ἀρχιερεύς, ὁ κατά πάντα τόν Ἰησοῦν μιμούμενος, δέν ἔχει ἀνάγκην τοιαύτης φαντασίας. Ἡ ὀρθόδοξος πίστις του, ὁ ἔνθεος ζῆλος του, ἡ ἁγιότης τοῦ βίου του, ἡ ἀκτινοβολία τῆς προσωπικότητός του, ἡ προσωπική ὑπέρ τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ἐκδαπάνησίς του, ἀντικαθιστοῦν καί τά λευκά ἄλογα καί τά τέθριππα, καί τούς λογχοφόρους καί κρανιοφόρους φρουρούς, καί τούς ὑπουργούς καί τούς πρέσβεις καί κάθε τί πού ἁρμόζει εἰς κοσμικόν ἄρχοντα τοῦ ὁποίου ὁ θρόνος, ἐάν δέν ἐβάφη μέ αἷμα, πάντως ἐστερεώθη, πρός καιρόν ἔστω, διά τῶν μέσων τῆς ὑλικῆς, δυναμικῆς βίας πού δέν εἶναι γέννημα τοῦ πρᾴου Ἰησοῦ.
Αὐτά, διά νά ἐπανέλθωμεν, δέν τά ἐλογάριασαν οἱ πάπαι καί πρό τοῦ δεκάτου αἰῶνος, διότι δέν ἐπίστευσαν ποτέ εἰς τήν πνευματικότητα τῆς θρησκείας τοῦ Σταυροῦ, οὔτε καί διά τοῦτο εἶχαν καμμίαν διάθεσιν νά ὑποβληθοῦν εἰς κανόνας λιτότητος βίου καί ἀφαντάστου ζωῆς, ὅπως ὁ Κύριος, οἱ Ἀπόστολοι, οἱ μεγάλοι Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας οἵτινες ἐκαλλιέργησαν τήν πίστιν καί τήν ἀρετήν καί ἔζησαν χωρίς αὐλάς, χωρίς κοσμικά πρωτόκολλα, χωρίς τούς γελοίους, δία Κληρικούς, τύπους τῆς παπωσύνης. Κι’ ὅτι δέν τά ἐ λ ο γ ά ρ ι α σ α ν τό ἀποδεικνύει, εἴπομεν, ἡ Ἱστορία τῆς Ὀρθοδοξίας, ἥτις δέν γνωρίζει τήν γλῶσσαν τῆς συγχρόνου διπλωματίας, τήν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησαν καί χρησιμοποιοῦν ἐξακολουθητικῶς οἱ πάπαι. Οὕτω ἐπί τροχάδην ὑπενθυμίζομεν εἰς τούς ἀγνοοῦντας τί ἐστί παπισμός, ἐφ’ ὅσον ταυτίζεται μέ τούς Ἀρχιερεῖς του καί μάλιστα τόν, κατά τό λατινικόν γλωσσάριον τῶν εἰδωλολατρῶν, ποντίφηκα τῆς Ρώμης.
Ὁ πάπας Στέφανος ὁ Γ’, ἐνεργῶς ἀναμειχθείς εἰς διενέξεις Λογγοβάρδων καί Φράγκων, τῷ 754, ἔλαβεν ὡς δῶρον τήν Ρώμην ἀπό τόν Βασιλέα Πιπῖνον. Τήν δωρεάν αὐτήν ἀναγνωρίζει καί ὁ Μέγας Κάρολος τῷ 774. Ἀφοῦ ὁ πάπας συνεδέθη μετά τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας, διότι δέν εἶχεν ὁ ἄνθρωπος πρόγραμμα ψυχικῆς ἀποτοξινώσεως ἑαυτοῦ καί τοῦ ποιμνίου ὅπερ ἐνεπιστεύθη αὐτῷ ὁ Θεός, δι’ ὅ καί περί ἄλλα ἀλλότρια πρός τήν ἰδιότητά του ὡς Ἀρχιερέως τοῦ Χριστοῦ ἐτύρβαζε, ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπε νά πλήξῃ τήν Βυζαντινήν Αὐτοκρατορίαν διά τῆς στέψεως τοῦ εὐεργετήσαντος αὐτόν Καρόλου εἰς ρωμαῖον Αὐτοκράτορα, δηλαδή νά τοῦ δώσῃ τίτλον τόν ὁποῖον ἔφερον ἄλλοτε οἱ Βυζαντινοί Αὐτοκράτορες. Ὁ ἀπώτερος σκοπός του ἦτο νά δημιουργηθῇ μία Δυτική Αὐτοκρατορία εἰς τούς κόλπους τῆς ὁποίας ὁ πάπας νά ἱδρύσῃ τό ἰδικόν του Κράτος τό ὁποῖον ὡραματίζετο. Ἔτσι ὁ πάπας ἐπιτυχῶν νά διαιρέσῃ τήν Βυζαντινήν Αὐτοκρατορίαν εἰς δύο μεγάλα Κράτη, Ἀνατολικόν καί Δυτικόν μέ ἄξονα τήν ἀντιζηλίαν, ἐφήρμοσε τό πρῶτον του ἀνήθικον φιλοσοφικόν παιγνίδι «διαίρει καί βασίλευε». Ἀλλά τό «διαίρει καί βασίλευε» εἶναι τοῦ σατανᾶ, ἐφαρμοζόμενον ὑπό τῶν ὀργάνων του πρός διάλυσιν τῆς ἑνότητος τῶν ἀνθρώπων καί μάλιστα τῶν χριστιανῶν. Δέν εἶναι χριστιανοῦ Ἀρχιερέως μέσον πρός ἐπιτυχίαν ἀνομολογήτων σκοπῶν. Διότι ἡ ἵδρυσις, παρά τῇ ὑπαρχούσῃ Ἀνατολικῇ, Δυτικῆς Αὐτοκρατορίας, ἔφερεν ὡς αποτέλεσμα νά παρασκευασθῇ τό σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἡ ἵδρυσις ἑνός μικροῦ ἔστω καί αὐτοτελοῦς παπικοῦ Κράτους, ἐξηρτημένου ὄχι ἀπό τούς Βυζαντινούς ἀλλ’ ἀπό τούς Φράγκους Αὐτοκράτορας, ἀποκαλύπτει τά συνωμοτικά σχέδια τῶν παπῶν καί κατά τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας τήν ὁποίαν ἐπεδίωκον νά καταλάβουν, ἀλλά καί κατά τῆς Βυζαντινῆς Ἀνατολῆς, ὅπως ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἑπόμενον ἦτο οἱ πάπαι νά ἐμπλακοῦν εἰς κοσμικάς φροντίδας ἀπιθάνων ἐξελίξεων διά τό ἀξίωμα καί τήν προσωπικότητά των. Ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ πάπας Ρώμης νά συνάπτῃ συμβάσεις, νά πλάθῃ μύθους γύρω ἀπό τά κοσμικά του δικαιώματα, νά ψεύδεται καί νά ἀπατᾷ τόν ἀμαθῆ καί εὔπιστον λαόν, νά ἔρχεται εἰς συγκρούσεις μέ τούς κοσμικούς ἄρχοντας κ.ο.κ. Κατά τήν ἐποχήν αὐτήν ὁ πάπας ἔπλασε τόν μῦθον ὅτι ὁ Αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος, μεταθέτων τήν ἕδραν του εἰς Κων/πολιν, ἐχάρισεν εἰς τόν θρόνον τοῦ Πέτρου τήν Ρώμην. Καί διά νά ὑψωθῇ ἡ δύναμις τῶν παπῶν φέρονται εἰς τό μέσον αἱ ψευδοϊσιδώρειοι διατάξεις, τά νόθα αὐτά κατασκευάσματα τῶν νεωτέρων παπῶν, διά νά δικαιολογήσουν τάς δικτατορικάς, κοσμικοῦ τύπου, ἀντιλήψεις τῶν διαδόχων τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, δικαιουμένων τάχα, νά κρατοῦν ἀπόλυτα τήν ἐκκλησιαστικήν ἐξουσίαν εἰς χεῖρας των μέ δικαιώματα ἀπολυταρχικά ἐπί πάντων καί διά πάντα. Ἐπ’ αὐτῶν ἀκριβῶς τῶν νοθογεννημάτων ἐστηρίχθη κατά τό πλεῖστον ἡ παπωσύνη διά νά ἐξάρῃ τόν πάπαν ὑπέρ τάς τοπικάς καί αὐτάς τάς Οἰκουμενικάς Συνόδους, μέ συνέπειαν, ἐπί πλέον, τήν ἀπόλυτον ἐξάρτησιν Ἐπισκόπων, Ἀρχιεπισκόπων, Μητροπολιτῶν καί Συνόδου, ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ἀρχιερέως τῆς Ρώμης. Ἄν ὁ Ἐπίσκοπος Σεβίλλης Ἰσίδωρος ἠγείρετο ἀπό τόν τάφον του θά ἔφτυνε κατά πρόσωπον τούς φιλάρχους καί φιλοδόξους πάπας, καί τό κανονικόν δίκαιον τῆς Δυτικῆς Ἐκκλησίας δέν θά ἐστήριζε κατά τέτοιον τρόπον ἕνα ἀντίχριστον καθεστώς πού ταπεινώνει τό ἐλεύθερον πνεῦμα τοῦ πιστοῦ, ὅστις ἐγνώρισε τόν Σωτῆρα ὡς μή ἔχοντα πού τήν κεφαλήν κλίνῃ καί τούς Πατέρας τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῶν αἰώνων ὡς πνευματικούς του καθοδηγητάς μέ τό Εὐαγγέλιον εἰς χεῖρας καί ὄχι μέ τό ξίφος τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας.
Μετά τόν Στέφανον, ὅστις ἔλαβεν ὡς «δωράκι» κοσμικόν τήν Ρώμην, ἔρχεται ὁ Νικόλαος ὁ Α’ τῷ 867. Καμαρῶστε τον! Σάν καλός χριστιανός καί Ἀρχιερεύς τοῦ ὁποίου ἡ καρδία ἦτο καί καρδία Πέτρου ὑπό θείου ἔρωτος πυρπολουμένη καί μή ἐνδιαφερομένη διά τά κοσμικά, ἐφόρεσε πρῶτος στέμμα κοσμικόν. Καί ἐτακτοποίησεν ἔτσι τά πράγματα ὥστε ἐπί τῆς παπωσύνης του οἱ Βασιλεῖς νά γίνωνται ἱπποκόμοι καί νά ὑποβαστάζουν τούς ἀναβολεῖς τῶν ἵππων τοῦ πάπα. Ἀσφαλῶς πρόκειται περί ταπεινῶν ἀνθρώπων κατά πάντα μιμουμένων τόν Κύριον ὅστις ἀνυπόδητος ἐκάθισεν ἐπί ὀναρίου κατά τήν θριαμβευτικήν του εἴσοδον εἰς Ἱεροσόλυμα (Ἰωάν. ιβ’, 12 – 15). Καί τό ταπεινωτικόν τοῦτο διά τούς Βασιλεῖς καί Αὐτοκράτορας τυπικόν τῶν παπῶν διήρκησεν ἐπί πολύ, μέχρι τοῦ πλήρους, ὅπως θά ἴδωμεν, ἐξευτελισμοῦ των καί τῆς καθείρξεώς των εἰς τόν μικρόν χῶρον τοῦ Βατικανοῦ. Ἐκεῖνος ὅστις δέν ἀναγνώρισε μέχρι τοῦ σχίσματος τάς δεσποτικάς ἀξιώσεις τοῦ φιλάρχου πάπα Νικολάου ὑπῆρξεν ὁ Μέγας Φώτιος, ὅστις καί ἔσωσε τήν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας.
Ἐν τῷ μεταξύ ἐμφανίζεται ὁ Ἀνδριανός ὁ Β’, ὅστις ἐδοκίμασε τήν πικρίαν τῆς ἀνεξαρτησίας ἐκ τῶν Ἐπισκόπων τῶν ἡγεμόνων τῆς Δύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρησαν ἀπαράδεκτον καί ἀντιχριστιανικήν τήν ἐξάρτησιν. Ἐκινδύνευσεν ὁ ἄνθρωπος νά ὑποστῇ συμφόρησιν ἀπό τήν στεναχωρίαν του, διότι ἐθεώρησε προσωπικήν προσβολήν καί εἶδος ἀνταρσίας κατά τοῦ παπικοῦ Κράτους τήν ἄρνησιν τῆς ὑποταγῆς Ἐπισκόπων καί Αὐτοκρατόρων εἰς τό παπικόν σκῆπτρον. Ἀλλ’ ὁ Ἰωάννης ὁ Ἡ’, κατά τήν στέψιν τοῦ Καρόλου τοῦ Φαλακροῦ, διεκήρυξε δημοσίᾳ ὅτι οἱ πάπαι δικαιωματικῶς καί κατά τό δοκοῦν αὐτοῖς, θά δίδουν ἐφ’ ἑξῆς τά στέμματα εἰς τούς Βασιλεῖς καί Αὐτοκράτορας!… Καί κατώρθωσε νά ἀνεξαρτητοποιήσῃ τελείως τήν παπωσύνην ἀπό τό κοσμικόν Κράτος, δεδομένου ὅτι τό ὑπό δημιουργίαν καί ἔκτασιν παπικόν, θ’ ἀντικαθίστα πλήρως τό κοσμικόν.
Παρακολουθήσατε τώρα τήν εὐωδιάζουσαν συνέχειαν καί τῆς πλέον κτυπητῆς ἠθικῆς καταπτώσεως τῶν παπῶν μέ τά κοσμικά μυαλά καί τάς κοσμικάς ἐπιδιώξεις. Σέργιος ὁ Γ’ (911), Ἰωάννης ὁ Ι’ (928), Ἰωάννης ὁ ΙΒ’ (963), «ἦσαν ὑποχείριοι φαύλων γυναικῶν». Οἱ πάπαι τῶν χρόνων αὐτῶν ἦσαν, ὡς ἐπί τό πλεῖστον «ἄνδρες διεφθαρμένοι καί θηλυπρεπεῖς» καί ἐξ αὐτοῦ προῆλθε καί ὁ μῦθος τοῦ Ροΐδη ἡ «πάπισσα Ἰωάννα». Ὁ πάπας Ἰωάννης ὁ Η’, ἐμπλακείς μετά τοῦ Αὐτοκράτορος Ὄθωνος ἠτύχησε νά κατηγορηθῇ ἐπί ἐγκλήμασι καί νά ὑποστῇ δοκιμασίας λόγῳ τῶν κοσμικῶν του ἐπιδιώξεων. Μέσα εἰς ἕνα χρονικόν διάστημα 100 ἐτῶν παπικῆς διαφθορᾶς, ἕνας Σίλβεστρος Β’ (999 – 1003), ὕψωσε τό ἀνάστημά του, ἐνῷ ὁ Βενέδικτος ὁ Θ’ (1033 – 1048), ὅστις ἐγένετο πάπας εἰς ἡλικίαν μόλις 10 ἐτῶν! «κατῄσχυνε διά τῶν αἰσχροτέρων πράξεων τόν παπικόν θρόνον» τόν ὁποῖον καί ἐπώλησεν εἰς τόν Γρηγόριον τόν ΣΤ’, ἀντί χιλίων ἀργυρῶν. Φοβερός καί τρομερός πάπας ὑπῆρξεν ὁ Γρηγόριος ὁ Ζ’ (1073 – 1085), κλασσικός τύπος κοσμικοῦ ἄρχοντος, ὅστις ἠνάγκασε τόν Αὐτοκράτορα Ἑρρῖκον, ὅστις ἀντετίθετο εἰς τούς σκοπούς του, νά ζητήσῃ συγχώρησιν κατά τόν πλέον ταπεινωτικόν καί ἐξευτελιστικόν δι’ Αὐτοκράτορα τρόπον. Ὁ ἱστορικός σημειώνει: «Ὁ Αὐτοκράτωρ ὑπεχρεώθη νά περιμένῃ πρό τοῦ φρουρίου ὅπου εὑρίσκετο ὁ πάπας ἐν καιρῷ δριμυτάτου χειμῶνος τρεῖς ἡμέρας γυμνόπους καί ἐνδεδυμένος ἔνδυμα μετανοίας». Καί μετημελήθη βέβαια ὁ Ἑρρῖκος διά τήν ταπείνωσιν κατορθώσας νά πετάξῃ ἀπό τόν παπικόν θρόνον τόν Γρηγόριον, ἀλλ’ ὅμως παραμένει τό στίγμα τῆς ἠθικῆς τοῦ παπισμοῦ ἀνεξίτηλον.
Ἐν μέσῳ ἐναλλαγῶν τῆς παπικῆς καί κοσμικῆς ἐξουσίας οἱ Ἀρχιερεῖς τῆς Ρώμης, ὅπου οἱ μέν καθαιροῦσαν τούς δέ καί οἱ δέ δι’ ἀφορισμῶν ρᾳδιουργιῶν καί συνωμοσιῶν ἐταπείνωναν καί ἐξηυτέλιζαν τούς δέ, τό παπικόν Κράτος εὑρίσκετο ὑπό διαρκῆ σύνθεσιν καί ἀποσύνθεσιν, ἀναλόγως τοῦ ψυχικοῦ δυναμισμοῦ τῶν Ἀρχιερέων τῆς Ρώμης καί τῶν περιστάσεων, διότι, μή λησμονῶμεν ὅτι οἱ πάπαι ὑπῆρξαν καί μεγάλοι καιροσκόποι, πονηροί καί χαμαιλέοντες, ἐκτός ἐλαχιστοτάτων ἐξαιρέσεων αἵτινες κατά βάσιν συμφωνοῦσαν ὡς πρός τήν ἀνάγκην τῆς παντοκρατορίας τῶν παπῶν. Ἐκεῖνος ὅστις περισσότερον παντός ἄλλου ἐξύψωσε τόν παπισμόν εἶναι ὁ Ἰννοκέντιος ὁ Γ’ (1198), ὅστις κατώρθωσε νά ἐπιβάλῃ τάς θελήσεις του εἰς Ἐπισκόπους καί Αὐτοκράτορας, καί τήν δύναμιν ταύτην διωχέτευσε εἰς τούς μετέπειτα πάπας οἱ ὁποῖοι ἐπλούτιζαν καταπληκτικά. Τήν δύναμιν τῶν παπῶν κατά τούς χρόνους αὐτούς, γράφει ὁ Ἱστορικός, «μαρτυροῦσι καί τά ἔθιμα νά ἀσπάζωνται πάντες, μηδέ τῶν Αὐτοκρατόρων ἐξαιρουμένων, τόν πόδα τοῦ πάπα, ἐπισκεπτόμενοι αὐτόν, νά ὑποβαστάζωσι δέ καί ἡγεμόνες ἔτι τούς ἀναβολεῖς τοῦ πάπα ἱππεύοντος, ἄν ἦσαν παρόντες» (σ. 215). Τήν αὐτήν τακτικήν ἠκολούθησαν οἱ μετέπειτα πάπαι, ὅπως ὁ Βονιφάτιος Η’ (1303), ὅστις καί διεκρίνετο διά τήν ὑπερβάλλουσαν φιλαρχίαν καί ἐμπάθειαν καί εἶχε τήν ἀπαίτησιν νά ἀσκῇ ἐποπτείαν ἐφ’ ὅλων τῶν πολιτικῶν ὑποθέσεων τῶν Κρατῶν. Ὅταν ὁ Βονιφάτιος ἔγραφεν ὡς κυρίαρχος τῶν πάντων εἰς τόν Φίλιππον Βασιλέα τῆς Γαλλίας, τόν Ὡραῖον, ὁ Φίλιππος τοῦ ἀπήντησεν ὅτι «πρέπει ἡ αὐτοῦ μωρία νά μάθῃ ὅτι ὁ Βασιλεύς έν τοῖς πολιτικοῖς οὐδενί ὑπόκειται, ἄν δ’ ἄλλως φρονῇ, εἶναι ἀνόητος καί παράφρων». Ἀντιστάσεως μή οὔσης ὁ Β ο ν ι φ ά τ ι ο ς π ρ ο σ έ θ ε σ ε ν ε ἰ ς τ ή ν π α π ι κ ή ν τ ι ά ρ α ν κ α ί δ ε ύ τ ε ρ ο ν σ τ έ μ μ α διά νά δείξῃ ἐμφανῶς τήν πνευματικήν καί πολιτικήν ἐξουσίαν. Ἀρχίζει ἡ κατάπτωσις τοῦ παπισμοῦ, ἡ μετάθεσις τῆς παπικῆς ἕδρας εἰς Ἀβινιῶνα, καί ἡ ταπείνωσις τῶν παπῶν διά τῆς ἐξαρτήσεώς των ἀπό τήν Γαλλικήν Αὐλήν. Τό νόστιμον ὅμως εἶναι ὅτι ὁ πάπας Οὐρβανός ὁ Ε’ προσέθεσε καί τ ρ ί τ ο ν σ τ έ μ μ α κ α ί ἡ π α π ι κ ή τ ι ά ρ α ἔ γ ι ν ε τ ρ ι ώ ρ ο φ ο ς. Ἐχρησιμοποιεῖτο κατά τάς ἐπισημοτέρας τελετάς. Ὁ πάπας Ἰωάννης ὁ ΚΒ’ ἄπληστος κ α ί φ ι λ ο χ ρ ή μ α τ ο ς, ἀ π ο θ α ν ώ ν ἀ φ ῆ κ ε τ ό τ ε (1334) δ ώ δ ε κ α ἑ κ α τ ο μ μ ύ ρ ι α χ ρ υ σ ῶ ν ν ο μ ι σ μ ά τ ω ν, ἀ δ ά μ α ν τ α ς κ α ί ἄ λ λ ο υ ς π ο λ υ τ ί μ ο υ ς λ ί θ ο υ ς ἀ ξ ί α ς ἑ π τ ά ἑ κ α τ ο μ μ υ ρ ί ω ν. Διεφθαρμένος ὑπῆρξε καί ὁ λ ῃ σ τ ή ς τ ῶ ν θ α λ α σ σ ῶ ν, μετέπειτα πάπας, Ἰωάννης ὁ ΚΓ’, ἐναντίον τοῦ ὁποίου κυκλοφορεῖ κατά χιλιάδας σήμερον βιβλίον, ὅστις «ἀπεπλάνα ὑπάνδρους, κόρας καί μοναχάς, ἐξαφανίζων πάντα ἀντιτιθέμενον ἄνδρα. Κατορθώσας νά ἑλκύσῃ τόν πάπαν εἰς Βολωνίαν, ἐφόνευσεν αὐτόν δολίως διά δηλητηρίου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καί ἐξεβίασε διά τῶν καρδιναλίων τήν ἐκλογήν του εἰς πάπαν». Μετά τοῦτον καί ὅμοιός του τῷ ἤθει ἦτο καί ὁ Ἰννοκέντιος ὁ Η’ (1492), «ὅστις ἔσχε δεκαέξ νόθα τέκνα, δι’ ὅ καί ὁ λαός τόν ὠνόμαζε, σκώπτων αὐτόν, πατέρα τῆς πατρίδος, ἐν συνεχείᾳ δέ ὁ αἱμομίκτης πάπας Ἀλέξανδρος ὁ ΣΤ’ (1503), μέ τά νόθα τέκνα τῶν Βοργιῶν, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐξηγέρθη ὁ Σαβοναρόλας πού ἐκάη ζωντανός. Αὐτή ἡ ἐξαχρείωσις τῶν παπῶν ἐπέφερε καί τό ἐσωτερικόν τους τότε σχίσμα καί τήν κατάπτωσιν τῆς παπωσύνης ἥτις οὐσίᾳ ἀπό ἀπόψεως πολιτικῆς ἰσχύος καί ἐπηρεασμῶν τῶν Κρατικῶν Ἡγεμόνων, κατελύθη κατά τάς ἡμέρας μας δ ι ά τ ο ῦ π ε ρ ι ο ρ ι σ μ ο ῦ τ ῆ ς ἕ δ ρ α ς τ ῶ ν π α π ῶ ν ε ἰ ς τ ό ν μι κ ρ ό ν χ ῶ ρ ο ν τ ο ῦ Β α τ ι κ α ν ο ῦ ἐπί Βίκτωρος Ἐμμανουήλ καί δέν μ έ ν ο υ ν π α ρ ά τ ά λ ε ί ψ α ν α τ ῆ ς ἀ ρ χ α ί α ς πολιτικῆς α ἴ γ λ η ς τ ῶ ν π α π ῶ ν π ρ ό ς μ ε γ ά λ η ν θ υ μ η δ ί α ν τῶν ἰσχυρῶν ἀλλά καί λύπην τῶν χριστιανικῶν λαῶν διά τό κατάντημα τοῦ Ἀρχιερέως τῆς Ρώμης ὁραματιζομένου κοσμικήν Βασιλείαν ἐπί τῆς γῆς, παρά τά λεχθέντα ὑπό τοῦ Κυρίου ὅτι «ἡ Βασιλεία ἡ ἐμή οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου» (Ἰωάν. ιη’, 36).
Ἄν ὑπῆρξε κάποιος πού ὕψωσε φωνήν διαμαρτυρίας κατά τῆς αὐταρχικότητος καί τῆς διαφθορᾶς τῶν παπῶν, ἥτις ἐκορυφώθη ἐπί τῆς παπωσύνης τῶν Βοργιῶν Ἀλεξάνδρου τοῦ ΣΤ’ (1492 – 1503) καί τοῦ ὀργιάζοντος συγγενολογίου του, εἶναι ὁ Ἱερώνυμος Σαβοναρόλας θεολόγος καί ρήτωρ δεινός καί ἀξίζει τιμητικῶς νά τόν ἀναφέρωμεν. Ὁ δομινικανός αὐτός μοναχός, ἱεροκήρυξ Φλωρεντίας (1482), βαθύς μελετητής τῶν Ἁγίων Γραφῶν καί τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, μέ χρυσοστόμειον παρρησίαν ἤλεγχε τήν ἠθικήν διαφθοράν καί κοινωνικήν σῆψιν ὁπουδήποτε καί ἄν παρετηρεῖτο. Ἡ Φλωρεντία παρουσίαζεν ὄψιν τῶν πρώτων ἀποστολικῶν χρόνων. Τοσαύτη ἦτο ἡ ἐπίδρασίς του ὥστε «ἡμέραν τινά, δριμύτατα ψέξας ἐν τῷ κηρύγματί του τά ἀνήθικα βιβλία καί τάς αἰσχρᾶς εἰκόνας, τοσοῦτο τό πλῆθος ἐνεθουσίασεν, ὥστε πάντες προσεκόμισαν ταῦτα εἰς τήν πλατεῖαν τῆς πόλεως, ὅπου καί τά ἔκαυσαν». Οἱ Φραγκισκανοί ὅμως μοναχοί ἐκ φθόνου κατήγγειλαν τόν ἄνδρα εἰς τόν πάπαν Ἀλέξανδρον ΣΤ’, ὡς… αἱρετικόν! Τό σύνηθες φόβητρον τῶν παπικῶν ἐναντίον τῶν πιστῶν καί τιμίων τέκνων τῆς Ἐκκλησίας πού ἔχουν ἐλευθερίαν καί ἀνεξαρτησίαν γνώμης πρός ὄφελος τῆς πίστεως καί τῆς ἀρετῆς. «Εἶναι αἱρετικός ὁ Σαβοναρόλας» διότι ἤλεγξε τήν ὑποκρισίαν, τήν κακοήθειαν, τήν ἐκμετάλλευσιν, τήν θρησκειοκαπηλείαν τῶν κοσμικῶν καί ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων!… Οἱ, ὅπως τούς διέσωσεν ἡ Ἱστορία, «λυσσώδεις» (Arrabiati) ἐχθροί του ἀπῄτουν νά ἐγκαταλείψῃ ὡς τάχιον τήν Φλωρεντίαν. Ἐκεῖνος ἐζήτησεν ὑποστήριξιν ἀπό τούς Βασιλεῖς Γαλλίας, Ἀγγλίας, Γερμανίας καί Ἱσπανίας, καί παρεκάλει νά συγκληθῇ Σύνοδος πρός διόρθωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ. Ἀλλά ποῦ νά ἐφαντάζετο ἡ πληγωμένη ἀπό τήν κατάστασιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων εὐγενική ψυχή τοῦ Σαβοναρόλα, ὅτι Κράτος, νόμος, ἤθη, ἔθιμα κλπ. εἶναι αὐτός ὁ πάπας, μέ τήν αὐθαίρετον ὑφαρπαγήν τοῦ «θείῳ δικαίῳ» Ὑπάτου καί αὐτῶν τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων; Καί σημειώνει ὁ Ἱστορικός: «Τοῦτο ἐξηρέθισε σφόδραν τόν πάπαν, ὅστις ἀφώρισεν αὐτόν, ἡ δέ Κυβέρνησις τῆς Φλωρεντίας ὑπείκουσα εἰς τάς συστάσεις Μεδίκων καί Φραγκισκανῶν, τόν κατεδίκασεν εἰς θάνατον καί τῇ 23η Μαΐου 1498, ἀπαγχονισθείς ἐρρίφθη ἐπί τῆς πυρᾶς ὁ μέγας οὗτος ἐκκλησιαστικός μεταρρυθμιστής», εἰς ἡλικίαν 46 ἐτῶν, ἵνα ἔπειτα ἀπό 400 χρόνια τόν ἀνακηρύξουν εἰς ἅγιον!… (Μ.Ε.Ε. ΚΑ’ 411, 3). Ποῖον τό ἔγκλημά του; Ποῖα τά στοιχεῖα τοῦ κατηγορητηρίου; Ποῖον τό αἰτιολογικόν τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀλαθήτου πάπα τῶν Καθολικῶν;
Ἐπίσης ἐξαίρεσιν ἠμπορεῖ νά ἀποτελέσῃ ἡ περαστική ἐποχή, ὅταν δι’ ἀνεντίμων μέσων ἀνεδείχθησαν καί συνδιοικοῦσαν τήν Ἐκκλησίαν τρεῖς ταυτοχρόνως πάπαι. Ἡ Ἱστορία ὁμιλεῖ ἐδῶ περί παπικοῦ σχίσματος. Λοιπόν: «ὁ πάπας Ἰωάννης ὁ ΚΓ’, γράφει ὁ Ἱστορικός Στεφανίδης (Ἐκκλησ. Ἱστορία Γ’, 563 – 564), πιεσθείς ὑπό τοῦ νέου Βασιλέως τῆς Γερμανίας καί Αὐτοκράτορος Σιγισμούνδου συνεκάλεσεν Οἰκουμενικήν Σύνοδον ἐν Κωνσταντίᾳ τῆς Ἑλβετίας (1414 – 1418), πρός ἄρσιν τοῦ παπικοῦ σχίσματος καί μεταρρύθμισιν τῆς Ἐκκλησίας κατά τήν κεφαλήν καί τά μέλη. Μετέσχον αὐτῆς Ἐπίσκοποι περί τούς 200, ἀντιπρόσωποι τοῦ Κλήρου καί τῶν μοναχῶν, ἀντιπρόσωποι τῶν Πανεπιστημίων διαφόρων κρατῶν. Ὁ Αὐτοκράτωρ Σιγισμοῦνδος παρίστατο αὐτοπροσώπως… Τό ζήτημα τῆς ψηφοφορίας προεκάλεσε συζητήσεις… Ὁ πάπας Ἰωάννης ΚΓ’ παρέστη αὐτοπροσώπως εἰς τήν Σύνοδον κατ’ ἐπίμονον ἀπαίτησιν τῶν καρδιναλίων, ἀλλά μέ τήν πρώτην εὐκαιρίαν ἐδραπέτευσε. Ἐπωφελήθη τοῦ θορύβου τόν ὁποῖον προὐκάλεσεν ὁ ἱπποτικός ἀγών, μετημφιέσθη εἰς ἱπποκόμον καί ἔφυγεν ἀπαρατήρητος». Διατί; Διότι, συνεχίζει ὁ Ἱστορικός, «εἶχεν ἴδει ὅτι ἐτίθετο ἀπολύτως ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρός τούς ἄλλους δύο πάπας, ἐφοβήθη μάλιστα, ὅτι, παρών, θά ἠναγκάζετο νά παραιτηθῇ πρό τῶν ἄλλων παπῶν. Διά τῆς φυγῆς ἤλπιζε πρός τούτοις νά ἐπιφέρῃ διάλυσιν τῆς Συνόδου. Ἀλλ’ ἡ Σύνοδος δέν διελύθη». Καί ἐδῶ εἶναι ἡ οὐσία διά τήν παπωσύνην: «Οἱ θεολόγοι καθηγηταί τῶν Πανεπιστημίων, προεξάρχοντος τοῦ Γέρσωνος, ὑπέβαλον γνωμοδότησιν ὅτι αἱ Οἰκουμενικαί Σύνοδοι ἀρύονται τήν ἐξουσίαν ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ Χριστοῦ, ἀντιπροσωπεύουσαν ὁλόκληρον τήν στρατευομένην (ἐπί γῆς) Ἐκκλησίαν, ὑ π έ ρ κ ε ι ν τ α ι τοῦ πάπα καί δύνανται νά τιμωρήσωσιν αὐτόν. Ἡ γνωμοδότησις αὕτη σύμφωνος πρός τήν νέαν περί Ἐκκλησίας θεωρίαν, ἐθεσπίσθη ἐπισήμως ὑπό τῆς Συνόδου (Decretum 6 Ἀπριλίου 1415, Mirbt, Quellen ἀριθ. 392)… Ἡ Σύνοδος ἐφήρμοσεν ἀμέσως τάς ἀποφάσεις. Ἐκ τῶν τριῶν παπῶν οἱ δύο (Ἰωάννης ΚΓ’ καί Βενέδικτος ΙΓ’) καθῃρέθησαν, ὁ δέ τρίτος παρητήθη…». Καί ἡ Σύνοδος τῆς Βασιλείας ἀνενέωσε τήν ἀπόφασιν ὅτι αἱ Οἰκουμενικαί Σύνοδοι ὑπέρκεινται τῶν παπῶν…. Ἐ ν π ά σ ῃ π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ε ἶ ν α ι ἕ ν α φ ω τ ε ι ν ό ν σ η μ ε ῖ ο ν τ ῆ ς π α π ω σ ύ ν η ς τ ό ὁ π ο ῖ ο ν ἔ σ β η σ ε κ α ί π ά λ ι ν, ὡ ς θ ά ἴ δ ω μ ε ν, τ ῶ ν π α π ῶ ν ἡ λ ύ σ σ α τ ῆ ς φ ι λ ο δ ο ξ ί α ς κ α ί φ ι λ α ρ χ ί α ς κ α ί ὁ τ ε τ υ ρ ω μ έ ν ο ς ἐ γ ω ϊ σ μ ό ς… Κ α ί τ ά φ ω τ ε ι ν ά σ η μ ε ῖ α δ έ ν ἔ χ ο υ ν ἀ ν ά γ κ η ν δ ε ί κ τ ο υ· ἡ Ἱστορία ὅμως τά ἐξαίρει. Ἀλλ’ εἶναι τόσα τά σκοτεινά πού θά ἔπρεπε νά γραφοῦν τόμοι ὁλόκληροι διά νά περιγράψουν τά θανάσιμα ἐγκλήματα τῆς παπωσύνης πού, οἱαδήποτε προβλεπομένη ἀπό τούς κανόνας τῆς Ἐκκλησίας ποινή, δέν ἐπαρκεῖ νά τιμωρήσῃ….
(1904 – 1992)
ΠΗΓΗ: Τό Βιβλίο «ΠΑΠΙΚΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ», 1964, τοῦ μακαριστοῦ Ἱεροκήρυκος Ἀρχιμ. Χριστοφόρου Ἀθ. Καλύβα. (Σελ. 11 – 24). ΕΚΔΟΣΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΟΣ «ΚΥΨΕΛΗ» ΓΛΥΦΑΔΑ – ΑΘΗΝΩΝ.
Ἡ εἰκόνα τοῦ κειμένου ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
