Περί τά δεκαοκτώ μίλια πέραν τῶν Ἱεροσολύμων ὑπάρχει πόλις, ἥτοις παλαιότερα ὠνομάζετο Λύδδα, κατόπιν δέ μετωνομάσθη Διόσπολις (1) Εἰς τήν πόλιν αὐτήν οἱ πρῶτοι τῶν θείων Ἀποστόλων Πέτρος καί Ἰωάννης, ὅτε ἀκόμη εὑρίσκοντο εἰς τήν παροῦσαν ζωήν, ἔκτισαν οἱ ἴδιοι Ἐκκλησίαν εἰς τό ὄνομα τῆς Παναγίας· ἔπειτα ἐπῆγαν εἰς τήν Θεοτόκον καί τῆς εἶπον· «Δέσποινα Παρθένε, σέ παρακαλοῦμεν οἱ δοῦλοι σου, νά ἐκπληρώσῃς μίαν παράκλησίν μας. Εἰς τήν Λύδδαν ἐκτίσαμεν Ἐκκλησίαν εἰς τό ὄνομά σου. Ὅθεν σέ παρακαλοῦμεν, ὅπως λάβῃς τόν κόπον καί ἔλθης νά τήν εὐλογήσῃς, διότι θέλομεν νά τήν ἐγκαινιάσωμεν». Ἀπεκρίθη πρός αὐτούς ἡ Θεοτόκος «Ὑπάγετε καί θέλετε μέ εὕρει ἐκεῖ». Ἐπῆγαν λοιπόν οἱ Ἀπόστολοι εἰς τόν Ναόν, καί ὤ τοῦ θαύματος ! εἶδον τήν Παναγίαν ἐζωγραφημένην εἰς τήν δεξιάν μαρμαρίνην στήλην τῆς Ἐκκλησίας. Μετά ταῦτα δέ ἐπῆγε καί ἡ Παναγία σωματικῶς καί ὡς εἶδε το ὁμοίωμά της εἰς τόν κίονα, ηὐχαρίστησε τον Υἱόν της, ὅστις τῆς ἐχαρίσε τήν δύναμιν αὐτήν. Το ὁμοίωμα αὐτό τῆς Θεοτόκου ἐφυλάχθη μέχρι τοῦ καιροῦ τῆς βασιλείας τοῦ παραβάτου Ἰουλιανοῦ, ὅστις μαθών ὅτι αὕτη κάμνει πολλά θαυμάσια, ὡς εἰδωλολάτρης ὅπου ἦτο ὁ τρισκατάρατος, ἐφθόνησε καί ἔστειλεν Ἑβραίους τεχνίτας νά τήν ἀφαιρέσουν ἀπό τόν κίονα. Ἐπῆγαν λοιπόν ἐκεῖνοι, ἀλλ’ ὅσον ἕξεον τό μάρμαρον, τοσοῦτον περισσότερον ἐφαίνετο λαμπρότερον τό πρόσωπον τῆς Θεοτόκου· τέλος, ἀφοῦ εἶδον, ὅτι δέν δύνανται νά κάμουν τίποτε, τό ἄφησαν εἰς τόν τόπον του».
Ὡς φαίνεται λοιπόν ἡ ὑπόθεσις, ὦ βασιλεῦ, τούς τρόπους ἐκείνου μιμεῖσαι καί σύ καί βούλεσαι νά καταστρέψης τάς ἁγίας Εἰκόνας. Πρόσεχε ὅμως καλῶς μήπως πάθῃς καί σύ τά ὅμοια ἐκείνου, διότι ἐκεῖνος ἐφονεύθη ἀόρατος ὑπό τοῦ Θεοῦ εἰς τόν πόλεμον τῆς Περσίας. Ὅθεν πρόσεχε, νά μή ἴδωμεν τοῦτο καί εἰς τήν βασιλείαν σου. Ἰδέ πῶς οἱ πρωτύτεροί σου ὀρθοδοξότατοι βασιλεῖς προσεκύνουν τάς ἁγίας Εἰκόνας, καί ὁ Θεός τούς ἐμεγάλυνε. Διατί λοιπόν δέν μιμεῖσαι καί σύ ἐκείνους, ἀλλά κάμνεις κατά τό θέλημα σου; Ἰδού ἐγώ σοῦ λέγω πᾶσαν τήν ἀλήθειαν καί ἐάν δέν μέ ἀκούσῃς ἡ ἁμαρτία νά εἶναι εἰς τόν τράχηλόν σου, ἐάν θελήσῃς νά κάμῃς αὐτό. Πλήν ἄκουσον καί ἄλλο θαῦμα διά τάς ἁγίας Εἰκόνας, νά μή ἔχῃς πρόφασιν καί λέγεις, ὅτι ἀπό ἄγνοιαν ὑπέπεσες εἰς αὐτήν τήν θεομίσητον καί ἐπάρατον αἵρεσιν».
Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, περιπατῶν ἀπό πόλεως εἰς πόλιν καί διδάσκων τόν κόσμον, ἐπῆγε καί εἰς τήν Λύδδαν, περί τῆς ὁποίας ἀνέφερα προηγουμένως. Ἐκεῖ ἦτο ἄνθρωπός τις, Αἰνέας τό ὄνομά του, ὅστις ἦτο ἀσθενής ὀκτώ χρόνους καί δέν ἠδύνατο νά περιπατήσῃ. Ὅμως ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος τόν ἰάτρευσε διά τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ. Αὐτός λοιπόν, ἀφοῦ ἐθεραπεύθη, ἐξόδευσε τόν πλοῦτον του καί ὁμοῦ μέ τούς ἄλλους μαθητάς τοῦ Χριστοῦ, ἐκ τῶν Ἑβδομήκοντα, ἔκτισεν Ἐκκλησίαν μεγάλην καί ὡραιοτάτην εἰς τό ὄνομα τῆς Παναγίας. Οἱ δέ Ἕλληνες καί οἱ Ἑβραῖοι τοῦ τόπου ἐκείνου, ὡς εἶδον τόν Ναόν ἐκεῖνον τόσον ὡραῖον καί μέγαν, ἐφιλονίκουν μέ τούς Χριστιανούς νά τούς τόν πάρουν. Ἐπῆγαν λοιπόν καί τά τρία γένη εἰς τόν ἄρχοντα τοῦ τόπου καί διεξεδίκουν τήν Ἐκκλησίαν. Ὁ δέ κριτής, διά νά μή χαρισθῇ οὔτε εἰς τό ἕνα μέρος οὔτε εἰς τό ἄλλο, εἶπε πρός αὐτούς· «Ὑπάγετε καί κλειδώσατε καλῶς τόν Ναόν ἐπί τρεῖς ἡμέρας. Κατόπιν θά τόν ἀνοίξωμεν καί θά εἰσέλθωμεν εἰς αὐτόν καί οἱουδήποτε ἐκ τῶν τριῶν εὑρεθῇ σημεῖον ἐντός αὐτοῦ, ἐκείνων θά εἶναι καί ὁ Ναός».
Ἐσφράγισαν λοιπόν τήν Ἐκκλησίαν καί μετά τρεῖς ἡμέρας ἐπῆγαν καί τά τρία γένη καί τήν ἤνοιξαν ὁμοῦ μέ τόν ἄρχοντα τοῦ τόπου. Εὐθύς δέ ὡς εἰσῆλθον εἰς αὐτόν εἶδον πρός τό δυτικόν μέρος τοῦ Ναοῦ ἐζωγραφημένην γυναῖκα λαμπράν ὕψους τριῶν πήχεων, ἥτις κάτωθεν μέν ἐφόρει ἔνδυμα γαλανόν, ἄνωθεν δέ πορφυροῦν. Εἶχε δέ καί γράμματα ἄνωθεν αὐτῆς, τά ὁποῖα ἔλεγαν οὕτω· «Μαρία ἡ μήτηρ τοῦ Ναζωραίου Βασιλέως Χριστοῦ». Λέγει τότε πρός τόν λαόν ὁ ἄρχων· «Τίνος εἶναι αὕτη ἡ Εἰκών καί ἡ ἐπιγραφή;» Ἀπεκρίθησαν οἱ Χριστιανοί μεγαλοφώνως· «Ἰδική μας Εἰκών εἶναι, τῆς Θεοτόκου Μαρίας». Τότε ὥρισεν ὁ ἄρχων ὅτι αὐτῶν νά εἶναι καί ὁ Ναός. Οἱ δέ Ἑβραῖοι καί οἱ Ἕλληνες ἐντραπέντες ἀνεχώρησαν ἐκεῖθεν. Μετά ταῦτα δέ καί θαύματα πολλά ἔκαμεν ἡ ἁγία αὕτη Εἰκών· δαίμονας ἐδιώξεν ἀπό ψυχάς ἀνθρώπων, τυφλούς ὠμμάτωσε, κυλλούς ἀνώρθωσεν, ἠσθενημένους ἰάτρευσεν, ἀρρώστους ἐθεράπευσε καί ἄλλα μεγαλύτερα θαύματα ἐποίησεν ἡ Κυρία Θεοτόκος διά τῆς Εἰκόνος της ἐκείνης».
Ἀλλά καί εἰς τήν νῆσον Κύπρον πρός τό νότιον μέρος ἦτο ποτέ Ναός τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου· ἔξωθι δέ τοῦ Ναοῦ καί ἄνω τῆς θύρας ἦτο Εἰκών τῆς Παναγίας, ἐζωγραφημένη μέ ψηφῖδας· ἐφαίνετο δέ ἐν αὐτῇ ἡ μέν Θεοτόκος καθημένη ἐπί θρόνου καί κρατοῦσα τόν Χριστόν ὡς Βρέφος ἐπί τῶν γονάτων της, δύο δέ Ἄγγελοι ἵσταντο ἑκατέρωθεν αὐτῆς μετά φόβου πολλοῦ. Ἐν μιᾷ δέ τῶν ἡμερῶν διῆλθεν ἐκεῖθεν Ἄραψ τις πηγαίνων εἰς τόν οἶκον του καί ὡς ἔχων τόν διάβολον ἐντός αὐτοῦ, τοῦ ἐφάνη καλόν καί ἐτόξευσε τήν Εἰκόνα τῆς Θεοτόκου εἰς τό δεξιόν γόνυ, παρευθύς δέ ὤ τοῦ θαύματος ! διά νά δείξῃ ἡ Παναγία τήν ἐνέργειαν τῆς Εἰκόνος ἐχύθη αἷμα ἄφθονον ἀπό τήν πληγήν καί ἔρρεεν εἰς τήν γῆν. Ὁ δέ Ἄραψ, ὡς εἶδε τό θαῦμα, τρέμων καί φεύγων ἕως νά ὑπάγη εἰς τόν οἶκον του ἐξεψύχησε καθ’ ὁδόν. Ἐάν δέν σέ ἀρκοῦν αὐτά τά θαύματα τῶν ἁγίων Εἰκόνων, ὦ βασιλεῦ, νά σοῦ εἴπω καί ἄλλα περισσότερα, τά ὁποῖα γράφονται εἰς τά βιβλία τῆς Ἐκκλησίας μας».
Ἐδῶ εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν ὑπάρχει τόπος, εἰς τόν ὁποῖον ἐπειδή οἱ ἄνθρωποι τῆς Πόλεως πωλοῦν τά χάλκινα ἀγγεῖα, τόν ὀνομάζουν χαλκοπρατεῖα. Ἐκεῖ λοιπόν εἶναι Εἰκών φοβερωτάτη τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, τήν ὁποίαν ἔστησεν ὁ βασιλεύς Κωνσταντῖνος ὁ μέγας, μετά ταῦτα δέ τήν ἐτίμησε μεγάλως καί ὁ βασιλεύς Ἰουστινιανός ὁ μέγας. Τήν Εἰκόνα αὐτήν ὀνομάζουν Ἀντιφωνητήν, διά τήν κάτωθι αἰτίαν. Εἰς τήν συνοικίαν ἐκείνην ὑπῆρχε Χριστιανός τις, Θεόδωρος ὀνόματι, ναύτης τήν τέχνην, ὅστις εἶχε καί φίλον Ἑβραῖον τινά μέγαν εἰς τό ἀξίωμα καί πλούσιον κατά πολλά, ὀνομαζόμενον Ἰωσήφ. Βλέπων δέ ὁ Θεόδωρος τήν ἐργασίαν του προαγομένην, συνεκέντρωσεν ἀργύρια ἄφθονα καί ἐπῆγεν εἰς ταξείδιον. Όμως ἀπό φθόνον τοῦ διαβόλου ἐπιστρέφων καλῶς καί ἀρκετά πλουτισμένος εἰς τόν οἶκον του, προσήγγισεν εἰς τό πέλαγος, τό ὀνομαζόμενον Χάρυβδις. Ἐκεῖ ἐναυάγησε τό πλοῖον· ὅθεν καί ὁ πλοῦτος του ὅλος ἐρρίφθη εἰς τήν θάλασσαν, αὐτός δέ μόνον, ὡς τεχνίτης ὅπου ἦτο εἰς τό κολύμβημα, κατώρθωσε νά διαφύγη τόν θάνατον. Ἐπέστρεψε τότε εἰς τόν οἶκον του γυμνός καί ταλαίπωρος, μή ἔχων πού τήν κεφαλήν κλῖναι. Εἰς τοιαύτην δέ ἀνάγκην κατήντησεν, ὥστε ἐκινδύνευσε νά πωλήσῃ τά τέκνα του, διά νά πληρώσῃ τά ὀφειλόμενα.
Ὅμως ὁ Πανάγαθος Θεός, ὅστις ἀνιστᾷ ἀπό τήν γῆν πτωχόν καί ἀπό κοπρίας ἐγείρει πένητα, ὡς λέγει καί ὁ θεῖος Δαβίδ (Ψαλμ. ριβ’ 7, Α’ Βασ. β’ 8), τί ὠκονόμησε εἰς ἐκεῖνον τόν πτωχόν; Ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἀπεφάσισε καί ἐπήγεν εἰς τόν φίλον του τόν Ἑβραῖον καί τοῦ λέγει: «Παρακαλῶ σε, φίλε μου Ἰωσήφ, ἐπάκουσόν μου τοῦ πτωχοῦ καί βοήθησέ με εἰς τήν ἀνάγκην μου· δάνεισόν μου τά ἀναγκαία χρήματα νά ὑπάγω καί πάλιν δι’ ἐμπορίαν καί ἤ νά χαθῶ τελείως, ἤ νά δυνηθῶ νά ἐξοφλήσω τό χρέος μου». Ἠρώτησεν ὁ Ἑβραῖος· «Ἔχεις μάρτυρας καί ἐγγυητάς νά μοῦ δώσῃς;» Ἀπεκρίθη ὁ Χριστιανός· «Μάρτυρας μέν ἔχω νά σοῦ δώσω, ἀλλά ἐγγυητάς δέν ἔχω, διότι ποῖος ἐγγυᾶται δι’ ἐμέ τόν πτωχόν καί ταλαίπωρον; Πλήν ἔλα νά ὑπάγωμεν εἰς τόν Χριστόν, τόν ὁποῖον πιστεύομεν ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί καί ἐκεῖνον νά σοῦ δώσω καί ἐγγυητήν καί μάρτυρα». Ἐδέχθη τήν πρότασιν ταύτην τοῦ Χριστιανοῦ ὁ Ἑβραῖος καί τόν ἠκολούθησεν, ἐκεῖνος δέ τόν ὡδήγησεν ἔμπροσθεν τῆς Εἰκόνος τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καί τοῦ λέγει: «Ἰδού αὐτός ὁ Χριστός μέ ἐγγυᾶται· αὐτόν βάλλω καί μάρτυρα τῆς ὑποσχέσεώς μου, ὅτι ἐάν ἐπιστρέψω καλῶς, θά σοῦ ἀποδώσω τό χρέος μου ηὐξημένον μέ τόν ἀνάλογον τόκον». Πράγματι, Θεοῦ ὁδηγία ἐπίστευσε τόν Χριστιανόν ὁ Ἑβραῖος, ὡς καλόγνωμον ἄνθρωπον, ὅπου τόν ἐγνώριζεν ἀπό παλαιότερον καί τοῦ ἔδωκεν ὅσα χρήματα ἠθέλησε».
Ἐπῆγε λοιπόν ὁ Χριστιανός ἐκεῖνος εἰς ἐμπορίαν, ὁ δέ Θεός τόν ἐβοήθησε καί ἐκέρδισεν ἀρκετά· ἐπιστρέφων δέ εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν, προσήγγισε μέ τό πλοῖον του εἰς λιμένα τινά τῆς Σικελίας· ἐκεῖ δέ ἐσυλλογίσθη καί εἶπε καθ’ ἑαυτόν· «Ποῖος γνωρίζει πῶς θέλω εὑρεθῆ εἰς τό ὕστερον διά τάς ἁμαρτίας μου; Ἄς χωρίσω λοιπόν τό χρέος τοῦ Ἑβραίου καί νά τοῦ τό στείλω ἐνωρίτερον». Ἔλαβε λοιπόν μικρόν κιβώτιον, τό ἐπίσσωσε καί ἔπειτα ἔβαλεν ἐντός αὐτοῦ τό χρέος του, κατά δέ τήν ἑπομένην πρωΐαν ἐστάθη εἰς προσευχήν καί παρεκάλεσε τόν Θεόν λέγων· «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ μονογενές τοῦ Θεοῦ, ὅστις ἠγγυήθης ἐμέ τόν ἁμαρτωλόν διά τά ἀργύρια, τά ὁποία μοῦ ἔδωσεν ὁ Ἑβραῖος, ἰδού εἰς τάς χεῖρας σου παραδίδω το χρέος μου, σύ δέ μέ τήν δύναμίν σου ἐξαπόστειλον αὐτό εἰς τάς χεῖρας τοῦ Ἑβραίου». Οὕτως εἶπε καί ἔρριψε τό κιβώτιον μέ τά ἀργύρια εἰς τήν θάλασσαν. Κατά δέ τήν ἡμέραν ἐκείνην, Θεοῦ ὁδηγία, κατῆλθεν ὁ Ἑβραῖος Ἰωσήφ εἰς τήν θάλασσαν καί περιεπάτει εἰς τόν αἰγιαλόν μετά τινων δούλων του. Ἐκεῖ δέ ὅπου ἐβάδιζεν εἶδε τό κιβώτιον ἐκεῖνο εἰς τήν θάλασσαν ἔμπροσθέν του. Ἔστειλε λοιπόν ἕνα ἀπό τούς δούλους του καί τό ἔβγαλεν ἀπό τήν θάλασσαν. Ἀνοίξας δέ αὐτό βλέπει, ὅτι ἦτο πλῆρες χρημάτων,τά ὁποῖα μετρήσας εὗρεν ἀκριβῶς τόσα ὅσα ἐδάνεισεν εἰς τόν Χριστιανόν Θεόδωρον. Ἐντός δέ τοῦ κιβωτίου ἐκείνου μέ τά χρήματα εὗρε καί ἐπιστολήν, ἥτις ἔγγραφεν οὕτω: «Φίλε Ἰωσήφ, διά τοῦ παρόντος σοῦ στέλλω τό χρέος μου ὅλον, ὁμοῦ μέ τούς τόκους καί παρακαλῶ νά τό παραλάβῃς». Οὕτως ὁ μέν Ἑβραῖος ἐκεῖνος ἐπῆρε τά χρήματά του, ὁ δέ Χριστιανός μετά ἡμέρας ἱκανάς ἐπέστρεψεν εἰς τόν οἶκον του, ὡς ἔχων δέ πλήρη τήν πίστιν καί τό θάρρος εἰς τόν Χριστόν, δέν ἀνέφερε τίποτε εἰς τόν Ἑβραῖον διά τό χρέος του».
Μετά παρέλευσιν ὅμως δύο μηνῶν λέγει εἰς τόν Χριστιανόν ὁ Ἑβραῖος· «Φίλε Θεόδωρε, σέ παρακαλῶ, δός μου τά χρήματά μου. Ἐγώ διά νά μή σέ πικράνω, ἐπειδή ἦλθες χαρούμενος, δέν σοῦ εἶπα τίποτε τόσον καιρόν, ἀλλά τώρα πρέπει νά μοῦ ἀποδώσῃς καί τό δάνειον καί τόν τόκον». Ἠρώτησεν ὁ Χριστιανός· «Δέν παρέλαβες τά χρήματά σου;» Ἀπεκρίθη ὁ Ἑβραῖος· «Τίποτε δέν γνωρίζω». Λέγει ὁ Χριστιανός· «Ἔλα νά ὑπάγωμεν εἰς τόν ἐγγυητήν μου καί μάρτυρα καί ἄς μαρτυρήσῃ ἐκεῖνος, ἐάν ἐγώ δέν σοῦ τά ἔδωσα, καί ἄν σύ δέν τά ἐπῆρες». Ἐκίνησαν λοιπόν καί ἐπῆγαν εἰς τήν ἰδίαν ἐκείνην Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καί λέγει ὁ Χριστιανός πρός τόν Ἑβραῖον· «Ἰδού ὁ ἐγγυητής μου, ἄς τόν ἐρωτήσωμεν νά εἴπη τήν ἀλήθειαν»· καί παρευθύς ἐβόησε μετά δακρύων· «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ μονογενές τοῦ Θεοῦ, Σύ ὅστις ἠγγυήθης δι’ ἐμέ τόν ἁμαρτωλόν, εἰπέ μοι, ἐπῆρεν οὗτος ὁ Ἑβραῖος το χρέος μου ἤ δέν τό ἐπῆρε»; Ἀμέσως τότε ὤ τοῦ θαύματος ! φωνή ὡσάν βροντή ἠκούσθη ἀπό τήν ἁγίαν Εἰκόνα ἐκείνην, λέγουσα· «Ναί, τά ἐπῆρε». Τήν φωνήν ταύτην ὡς ἤκουσεν ὁ Χριστιανός ἐχάρη, ὁ δέ Ἑβραῖος πάραυτα ἐτυφλώθη καί ἐβόησε μεγαλοφώνως· «Τά ἐπῆρα, Χριστέ, τά ἐπῆρα, μόνον μή μέ ὀργισθῇς». Το θαῦμα τοῦτο ἰδών ὁ Ἑβραῖος ἐκεῖνος ἐπίστευσε καί βαπτισθείς ἔγινε Χριστιανός αὐτός καί ἅπας ὁ οἶκος του. Ἐκ τούτου καί ἡ Εἰκών αὕτη ὠνομάσθη Ἀντιφωνητής, διότι ἐμαρτύρησε τήν ἀλήθειαν. Τό λοιπόν, ὦ βασιλεῦ, ἐάν δέν εἶναι ἅγιαι αἱ Εἰκόνες, πῶς ἤθελον κάμνει τοιαῦτα θαύματα; Ὅθεν διά νά ἀρέσουν εἰς τόν Χριστόν καί εἰς τούς Ἁγίους, διά τοῦτο θαυματουργοῦν ὁμοίως εἰς κάθε τόπον καί χρόνον».
Ἀλλά καί εἰς τήν Βηρυττόν ἔγινεν ἄλλο παράδοξον θαῦμα ἀπό Δεσποτικήν Εἰκόνα τοιουτοτρόπως. Χριστιανός τις ἐκάθητο εἰς οἶκον τινά ἐπί ἐνοικίω ἐπί ἕν ἔτος. Ὅταν δέ ἐτελείωσε το ἔτος, ἔφυγεν ἀπ’ ἐκεῖνον τόν οἶκον καί ἐπῆγεν εἰς ἄλλον, τόν ὁποῖον ἠγόρασεν. Εἶχε δέ οὗτος καί Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ Ἐσταυρωμένου, τήν ὁποίαν ἐλησμόνησε νά πάρῃ· ὅθεν ἀπέμεινεν αὕτη ἐντός μικροῦ τινος δωματίου τῆς οἰκίας ἐκείνης. Ἑβραῖος δέ τις ζητῶν νά ἐνοικιάσῃ οἰκίαν εὗρε ταύτην κενήν καί τήν ἐνοικίασε. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἡ γυνή τοῦ Ἑβραίου ἐγέννησε τέκνον· ὅθεν συνεκεντρώθησαν ἐκεῖ καί ἄλλοι Ἑβραῖοι τῆς πόλεως νά τούς εὐχηθοῦν. Ἐνῶ δέ ἐκάθηντο, εἶδον τήν Εἰκόνα τοῦ Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ ὑπεράνω τῆς κεφαλῆς τῆς Ἑβραίας καί παρευθύς ἠγέρθησαν ὅλοι μετά θυμοῦ καί ἔσπευδον νά φύγουν ἀπό την οἰκίαν. Ὁ δέ Ἑβραῖος, μή γνωρίσας τήν αἰτίαν, λέγει πρός αὐτούς· «Ὁρίστε, καθήσατε νά σᾶς φιλεύσω, τί βιάζεσθε νά φύγετε»; Ἀπεκρίθησαν οἱ Ἑβραῖοι μετά μεγάλης ὀργῆς· «Σύ εἶσαι Χριστιανός, ἀσεβής καί παράνομος, καί ἡμεῖς νά φάγωμεν ἄρτον μετά σοῦ»; Ἠρώτησεν ἐκεῖνος ἀπορῶν· «Ἐγώ Χριστιανός»; Ἀπεκρίθησαν οἱ Ἑβραῖοι· «Ναί, Χριστιανός καί Ναζωραῖος εἶσαι καί πιστεύεις τόν Ἰησοῦν, τόν ὁποῖον ἐσταύρωσαν οἱ πατέρες ἡμῶν, ἀφοῦ ἔχεις τήν Εἰκόνα του εἰς τόν οἶκον σου». Τότε ἐκεῖνος εἶπε πρός αὐτούς. «Σᾶς ὁρκίζομαι εἰς τόν Θεόν τοῦ Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ τῶν πατέρων μας, τίποτε δέν γνωρίζω, ἀλλά ὅπως ἀντιλαμβάνομαι τώρα, θά τήν ἐλησμόνησεν ὁ Χριστιανός, ὅστις ἐκάθητο ἐδῶ ἐνοικιαστής· ἐγώ δέ, ἐπειδή δέν ἔχω πολλάς ἡμέρας εἰς τοῦτον τόν οἶκον, δέν τήν ἐπρόσεξα· ἀλλά διά νά μέ πιστεύσετε, λάβετέ την· σᾶς τήν δίδω νά τήν κάμετε ὅτι θέλετε».
Τότε εὐκαιρίας δοθείσης, λέγουν οἱ ἄνομοι Ἑβραῖοι πρός αὐτόν· «Σύ πρῶτος κάμε ὅτι κακόν νομίζεις εἰς αὐτήν, νά πιστεύσωμεν, ὅτι δέν εἶσαι Χριστιανός». Τότε ὁ ἀσεβέστατος ἐκεῖνος Ἑβραῖος, ἀνασπάσας τήν μάχαιράν του, εἶπεν· «Ἐδῶ, ὅπου τόν ἐλόγχευσαν οἱ πατέρες ἡμῶν, τόν λογχεύω καί ἐγώ», καί παρευθύς ἔπληξε μετά θυμοῦ τήν ἁγίαν Εἰκόνα εἰς τήν δεξιάν πλευράν· καί, ὤ τοῦ θαύματος ! πάραυτα ὡσάν νά ἀπετελεῖτο ἐκ ζώσης σαρκός, ἔρρευσεν ἐξ αὐτῆς αἷμα ἱκανόν, τόν ὁποῖον ὡς εἶδαν οἱ Ἑβραῖοι ἄλλοι μέν ἐξ αὐτῶν ἐπίστευσαν καί ἔγιναν Χριστιανοί, ἄλλοι δέ παρέμειναν εἰς τήν ἀπιστίαν των, καθώς βλέπω καί σέ, ὅτι παθαίνεις, βασιλεῦ. Τόσα θαύματα ἔκαμαν αἱ ἅγιαι Εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ καί τῶν Ἁγίων, καί πάλιν δέν πιστεύεις, ἀλλά γίνεσαι ἄπιστος πρός αὐτάς, ὅπως καί οἱ ἄπιστοι Ἑβραῖοι, διά τοῦτο καί μετ’ αὐτῶν θέλεις ὑπάγει εἰς τήν αἰώνιον κόλασιν, ἐπειδή τούς μιμεῖσαι καί ἀθετεῖς τάς ἁγίας Εἰκόνας».
Ἀκούσας ὁ βασιλεύς τόν ἔλεγχον τοῦ Πατριάρχου ἐθυμώθη σφόδρα καί ραπίσας αὐτόν εἰς τήν παρειάν, εἶπε μετά θυμοῦ· «Φύγε, κακή κεφαλή ἀπό ἔμπροσθέν μου νά μή χάσῃς καί τήν ζωήν σου». Τότε ὁ Ἅγιος ὑπομείνας τό ράπισμα ὡς ὁ Χριστός, ἐξῆλθεν ὀνειδιζόμενος καί διωκόμενος ἐκ τοῦ παλατίου. Ὁ δέ ἀσυνείδητος ἐκεῖνος καί παρανομώτατος βασιλεύς, ἰδών ὅτι δέν δύναται νά φέρει τόν Πατριάρχην εἰς τήν γνώμην του, ἐσκέφθη νά κάμῃ ἄλλο κακόν. Τί δέ ἦτο ἡ βουλή του; Κατά τόν καιρόν ἐκεῖνον οἱ Χριστιανοί βασιλεῖς εἶχον εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν μέγαν τινά Διδάσκαλον, τόν ὁποῖον ἐξετίμων πάρα πολύ καί χωρίς τήν συμβουλήν ἐκείνου δέν ἐλάμβανον καμμίαν ἀπόφασιν. Εἶχε δέ οὗτος καί δώδεκα μαθητάς, κατά μίμησιν τοῦ Χριστοῦ καί τῶν Ἀποστόλων. Οὗτος διέμενεν εἰς οἶκον βασιλικόν, εἰς τόν ὁποῖον ἦτο καί ἡ βιβλιοθήκη. Ἐν αὐτῇ ὑπῆρχον βιβλία συνηγμένα ἀπό ὅλον τόν κόσμον, καί ἐκ τῶν προοριζομένων διά τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, καί ἀπό ὅσα ἦσαν ἑλληνικά, καί φιλοσοφικά, ὡς δέ λέγεται ὑπῆρχον ἐκεῖ ἑβδομήκοντα μυριάδες βιβλίων, ἤτοι ἑπτακόσιαι χιλιάδες(2). Αὐτόν λοιπόν τόν Διδάσκαλον ἐκάλεσεν ὁ βασιλεύς, καί εἶπε καί πρός αὐτόν τά αὐτά. Ὅθεν τοῦ λέγει καί ἐκεῖνος· «Ἐγώ, ὦ κράτιστε βασιλεῦ, εἰς τόσα βιβλία ὅπου ἀνέγνωσα, δέν εὑρίσκω ὅτι εἶναι κακόν νά προσκυνοῦμεν τάς ἁγίας Εἰκόνας· μάλιστα ἀναφέρεται εἰς τά βιβλία τῶν Ἁγίων, ὅτι εἴ τίς δέν προσκυνεῖ τάς ἁγίας Εἰκόνας εἶναι αἱρετικός καί ἀναθεματισμένος». Ἠρώτησε τότε αὐτόν ὁ βασιλεύς· «Ποῦ εὑρίσκεις ὅτι εἶναι καλόν νά προσκυνοῦν οἱ Χριστιανοί τάς Εἰκόνας»;
(1). Βλέπε περί τῆς Λύδδης ἐκτενέστερον ἐν τόμω Δ’έκδ. γ’ σελ. 487 – 488.
(2) Μία μυριάς = δέκα χιλιάδες.
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
ΠΗΓΗ: ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΙΓ’ ΤΡΙΩΔΙΟΝ – ΚΥΡΙΑΚΗ Α’ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – (ΣΕΛ. 260 – 266) ΑΘΗΝΑΙ 1969.
