Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Κυρίλλου Ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας
Οὐαί τοῖς διαβάλλουσιν ἐν τῷ ἑνί· οὐαί τοῖς παρακροαταῖς καί συμβαλλομάχοις καί ταραχοποιοῖς· οὐαί τοῖς ὀμνύουσι διά φιληδονίαν· οὐαί τοῖς ἐπιόρκοις· οὐαί τοῖς γαστριμάργοις, ὧν ὁ Θεός ἡ κοιλία· οὐαί τοῖς μεθύουσι. Μακάριος δέ ὁ ἐνταῦθα ἑαυτόν εὐτελίζων καί ταπεινῶν διά τόν Θεόν καί ἐξουθενῶν καί κατακρίνων· ὁ τοιοῦτος ὑπό Θεοῦ ὑψίστου υψοῦται καί ὑπό Ἀγγέλων ἐπαινεῖται καί ἐν τῇ Κρίσει ἐξ εὐωνύμων οὐχ ἵσταται. Μακάριος ἄνθρωπος ὁ καρτερῶν ἐν προσευχαῖς καί ὑπομένων ἐν νηστείαις καί χαίρων ἐν ἀγρυπνίαις καί ἀντιπαλαίων καί ἀποσοβῶν τόν ὕπνον, κάμπτων τε τά γόνατα εἰς δοξολογίαν Θεοῦ, κρούων τό στῆθος, τύπτων τό πρόσωπον, ὑψῶν τάς χεῖρας εἰς τόν ἀέρα, αἴρων τό ὄμμα εἰς Οὐρανόν πρός Κύριον, ἐννοῶν τόν ἐπί θρόνου δόξης καθήμενον καί καρδίας ἐτάζοντα καί νεφρούς ἐμβατεύοντα. Ὁ γάρ τοιοῦτος ἀπολαύσει τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν καί υἱός καί ἀδελφός καί φίλος καί κληρονόμος Θεοῦ γενήσεται. Τούτου λάμψει τό πρόσωπον ὡς ὁ Ἥλιος ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως· ἐν ᾗ ἡ τῶν Οὐρανῶν Βασιλεία. Ὁ μέν ἀγαπῶν τήν ἀλήθειαν, φίλος Θεοῦ εὑρίσκεται· ὁ δέ ψευδῆ ἐνδελεχίζων, φίλος Δαιμόνων γίνεται. Ὁ μισῶν τόν δόλον, λυτροῦται τῆς ἀρᾶς. Ὁ ὑπομένων τούς πειρασμούς, ὡς ὁμολογητής στεφανοῦται ἐνώπιον τοῦ Βήματος τοῦ Χριστοῦ. Ὁ γογγύζων καί δυσπετῶν ἐν ταῖς συμπιπτούσαις συμφοραῖς καί ταῖς συμβαινούσαις θλίψεσιν ἀκηδιῶν τε καί βλασφημῶν, οὗτος πεπλάνηται καί φρένας κωφάς ἔχει. Ὁ πρᾷος καί ἐπιεικής καί ταπεινόφρων, ὑπό Θεοῦ ἐπαινεῖται, μακαρίζεται ὑπό τῶν Ἀγγέλων, ἐγκωμιάζεται ὑπό τῶν ἀνθρώπων· ὁ δέ πικρός καί ὀξύθυμος καί ὀξύχολος κεκατήραται ἀπό Θεοῦ· τούτου ἡ βρῶσις, βότρυς πικρίας Δαιμόνων, ὁ δέ οἶνος, θυμός δρακόντων καί ἡ πόσις, ἰός ἀσπίδος ἀνίατος. Οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ, ὀρῶσι τήν τοῦ Θεοῦ δόξαν οἱ δέ ρερυπωμένοι τόν νοῦν, ἐνοπτρίζονται τόν Διάβολον· οἱ τά φαῦλα πράξαντες καί τά ἄτοπα ἐννοοῦντες καί τά κακά λογιζόμενοι εἰς τόν πλησίον, κωλύουσιν αὐτούς τῆς θείας κοινωνίας. Οἱ τό πρόσωπον φυκίοις ὑγραίνοντες καί ψιμμυθίῳ τάς παρειάς τρίβοντες καί λευκαίνοντες καί δι’ ἐσόπτρων καί κατόπτρων στολιζόμενοι πρός τό ζωγρῆσαι καί σαγηνεῦσαι ψυχάς εἰς ἀκολασίαν καί ἐπιθυμίας ἀτόπους καί ἔρωτας σατανικούς, ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως θεοσεβεῖς οὐχ εὑρίσκονται, ἀλλ’ ὡς καταφρονηταί τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ κολάζονται. Οἱ περιεργαζόμενοι κάλλος ἀλλότριον, τῆς καλλονῆς τοῦ Παραδείσου στερηθήσονται. Οἱ ἐπιχαίροντες ἐπί πτώσει ἑτέρων, ἑαυτούς πτωματίζουσιν. Οἱ ἐπιθυμοῦντες τά ἀλλότρια, τά ἴδια προδιδόασι καί ἀπόλλυνται. Οἱ κενόδοξοι καί ὑπερήφανοι καί ἀνθρωπάρεσκοι μετά τοῦ Διαβόλου καταδικάζονται. Οἱ ὑποκριταί μετά τοῦ Σατανᾶ τιμωροῦνται· οἱ τό σῶμα παρά τό δέον τρέφοντες, λιμοκτονοῦσι τήν ψυχήν. Οἱ ἐν γνώσει καί ἄνευ ἀνάγκης ἁμαρτάνοντες καί μή μετανοοῦντες, μετά ἀπίστων κολάζονται. Οἱ λέγοντες ἐν νεότητι ἁμαρτήσωμεν καί ἐν γήρᾳ μετανοήσωμεν, ὑπό Δαιμόνων ἐμπαίζονται καί χλευάζονται καί ὡς ἑκουσίως ἁμαρτάνοντες, τῆς μετανοίας οὐκ ἀξιοῦνται, ἀλλ’ ἐν νεότητι ὑπό τῆς τοῦ θανάτου δρεπάνης θερίζονται ὡς Ἀμμών ὁ τοῦ Ἰσραήλ Βασιλεύς, ὁ καί τόν Θεόν παροργίσας διά τούς πονηρούς αὐτοῦ λογισμούς καί τάς βεβήλους αὐτοῦ ἐννοίας. Οἱ γάρ λέγοντες, σήμερον ἁμαρτήσωμεν καί αὔριον μετανοήσωμεν, οἱ τοιοῦτοι ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς λογισμοῖς αὐτῶν καί ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία καί τήν σήμερον ἀπώλεσαν, τό σῶμα φθείραντες καί μιάναντες καί τήν ψυχήν μολύναντες καί τόν νοῦν ζοφώσαντες καί τήν διάνοιαν θολώσαντες καί τήν συνείδησιν βορβορώσαντες, τήν δέ αὔριον ἐκλάπησαν. Οἱ γάρ μή κλαίοντες διά τό πτῶμα τῆς πορνείας καί μή πενθοῦντες διά τόν βόρβορον τῆς μοιχείας καί μή θρηνοῦντες διά τό πέταυρον τῆς ἀῤῥενοκοιτίας καί μή ὀλολύζοντες διά τήν μαλακίαν, οὐ δύνανται ὁλοψύχως μετανοῆσαι περί τά ἀπελθόντα ἁμαρτήματα, οὔτε διορθώσασθαι τά μέλλοντα. Οἱ γάρ μή ζητοῦντες ἅπερ ἀπώλεσαν καί τά σωζόμενα ούκ εκτήσαντο. Οἱ μή ψηφίζοντες τήν φυρασίαν τῆς ἐνθήκης καί τά κεφάλαια ζημιοῦνται. Οἱ μή κοπιῶντες νουνεχῶς καί νήφοντες ἐν εὐχαῖς, αἰχμαλωτίζονται ὑπό αἰσχρῶν λογισμῶν· οἱ δέ αἰχμαλωτισθέντες, δουλεύουσι τῇ κακῇ συνηθείᾳ ἄκοντες καί μή βουλόμενοι. Οἱ μή ἀγρυπνοῦντες νηφόντως ἐν τῇ ψαλμωδίᾳ, κλέπτονται. Οἱ μή γρηγοροῦντες ἐν τῇ ἀκροάσει τῶν Θείων Γραφῶν, ἀλλ’ ὕπνῳ τῆς ῥαθυμίας ἑαυτούς ἐκδόντες, μετά τῶν πέντε μωρῶν Παρθένων ἀποκλεισθήσονται. Οἱ τά ὅπλα τῆς νηστείας ῥίπτοντες, ὑπό τῆς γαστριμαργίας σκελίζονται καί ὑπό τῆς πορνομοιχοῦ ἀναιροῦνται ἁμαρτίας. Οἱ τάς τοῦ Θεοῦ ἐντολάς μή φυλάξαντες, ὑπό Δαιμόνων τιτρώσκονται καί γεέννῃ πυρός καταδικάζονται. Οἱ τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς κοινωνίας ἑαυτούς μακρύνοντες, ἐχθροί τοῦ Θεοῦ γίνονται καί Δαιμόνων φίλοι. Αἰσχυνέσθωσαν αἱ Αἱρέσεις τῶν ἀθέων Αἱρετικῶν, καλυπτέσθω τό γένος τῶν ἀπίστων, ἀπολέσθω ἡ συναγωγή τῶν Ἰουδαίων, ἐμφραττέσθω τά ἀκάθαρτα στόματα τῶν ἀρνησοθέων Ἑβραίων. Ὅταν ὁ δοκιμάζων τάς καρδίας, καί τούς νεφρούς ἐτάζων καί τομώτερος ὑπέρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον διικνούμενος μέχρι μερισμοῦ σαρκός καί πνεύματος ἁρμῶν τε καί μελῶν καί κριτικός ἐνθυμήσεων καί ἐννοιῶν, κάθηται δικάζων· τότε δή, τότε οὐκ ὀλίγους τινάς ἐκ πολλῶν, ἀλλά πάντας ἐκκαλυπτομένους ὄψει καί οὔτε δορά τοῦ προβάτου, τόν λύκον δύναται καλύψαι, οὔτε κονίασις τῶν ἔργων, τόν ἔνδοθεν ἀποκρύψαι λογισμόν. Οὐκ ἔστι γάρ Κτίσις ἀφανής τῷ Κρίνοντι, ἀλλά πάντα γυμνά καί τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. Οὐκοῦν πρός τάς τοῦ Θεοῦ ἐντολάς σαρκικοῖς ἀντιταξώμεθα πάθεσι, ταπεινώσωμεν λογισμούς κενοδόξους, ἐπαναστῶμεν τῷ Διαβόλῳ πρός μάχην, ὀμματώσωμεν εἰς νῆψιν τήν διάνοιαν, κοιμίσωμεν λογισμούς ἁμαρτίας, κτησώμεθα προσευχήν ἀῤῥέμβαστον, νοῦν νήφοντα, διάνοιαν διεγηγερμένην, συνείδησιν ἀθόλωτον, ἐγκράτειαν ἀτελεύτητον, νηστείαν ἀνυπόκριτον, ἀγάπην ἀπροσωπόληπτον, ἁγνείαν ἀνόθευτον, σωφροσύνην ἀμίαντον, ταπείνωσιν ἀνύπουλον, ψαλμῳδίαν ἄπαυστον, ἀνάγνωσιν ἀκενόδοξον, γονυκλισίαν ἀνυπερήφανον, δέησιν διηνεκῆ, βίον καθαρόν, λόγον ἀληθῆ, ξενοδοχίαν ἀγόγγυστον, ὑπομονήν εὐάρεστον, ἐλεημοσύνην ἀνεξέταστον. Τήν ὀξυχολίαν ἐξοστρακίσωμεν, τήν ὀργήν διώξωμεν, τήν ἀκηδίαν ἐξετάσωμεν, τόν θυμόν ἀποκτείνωμεν, τήν λύπην μαράνωμεν, τήν φιλαργυρίαν ξηράνωμεν. Μή φοβηθῶμεν τόν κοινόν θάνατον, τόν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων θεριστήν, ἀλλά τόν ὀλοθρευτήν τῶν ἀνθρώπων· θάνατος γάρ κυρίως, οὐχί ὁ χωρίζων τήν ψυχήν ἀπό τοῦ σώματος, ἀλλ’ ὁ χωρίζων τήν ψυχήν ἀπό τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός ζωή ἐστιν, ὁ δέ τῆς ζωῆς χωριζόμενος τέθνηκε, τήν πρός Θεόν παῤῥησίαν, ὡς τήν ζωήν ἀποβαλών. Καί ἐπειδή θάνατος ὁ Διάβολος ὁ τοῦ θανάτου Πατήρ, ἵσταται ὡς ἀντίπαλος ἰσχυρός καθοπλιζόμενος, ἵνα ἡμᾶς ἐν ταῖς ἁγίαις ἡμέραις παλαίσῃ καί ῥίψῃ καί εἴπῃ· Ἐνίκησα τούς Χριστοῦ στρατιώτας, κάλλος δείξας γυναικῶν καί ἀπό τῆς ἀκοκῆς ἐκρέμασα αὐτούς, κενοδοξίᾳ καί γαστριμαργίᾳ βοθρίσας. Ἐδραξάμην αὐτῶν τῆς κόμης τῶν ἀρετῶν καί σκελίσας ταῖς ἐπιθυμίαις καί γαργαλίσας τῇ οἰνοποσίᾳ, ὠθήσας ἔῤῥιψα εἰς βόθρον πορνείας. Μή οὖν χαροποιήσωμεν τούς ἀκαθάρτους Δαίμονας, διότι ὁ ἡμέτερος Θεός πάντων ἐστί Σωτήρ καί Δαιμόνων ὀλετήρ. Ἐπεί τοίνυν καί ἡμεῖς σώματι συμπεπλέγμεθα καί θανάτῳ ὑπεύθυνοι ἐσμέν, ἀγωνισώμεθα γενναίως, ἵνα τούς ἀκαθάρτους νικήσωμεν δαίμονας. Ἐάν γάρ τόν φόβον ἔχωμεν ἐν τῇ καρδίᾳ καί τήν μνήμην τοῦ θανάτου ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρωμεν, εἰ καί πάντες οἱ Δαίμονες καθ’ ἡμῶν ὁπλίζωνται· ἀλλ’ ὥσπερ κριοκρούοντες, ὡς τεῖχος ἡμᾶς εὑρήσουσι, διά τό εἶναι τόν Κύριον ἡμῶν μεθ’ ἡμῶν. Ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμή καί κράτος, εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
ΠΗΓΗ: Βίβλος καλουμένη Οδηγός τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἀναστασίου τοῦ Σιναΐτου Ἐπισκόπου Θεουπόλεως Ἀντιοχείας. Ἒκδοσις 3η ὑπό Γέροντος Χρύσανθου Σκουρτανιώτου Μοναχοῦ, τοῦ αὐταδέλφου αὐτοῦ Γερασίμου Ἱερομονάχου καί τῆς Συνοδείας αὐτοῦ. ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ 1970 (Σελ. 215). Πρόλογος τοῦ ἐν Μοναχοῖς ἐλαχίστου Βίκτωρος Ματθαίου Καθηγουμένου τῆς ἐν Κρονίζῃ, Κουβαρᾶ Ἀττικῆς Ἱερᾶς καί σεβασμίας Δεσποτικῆς Μονῆς Μεταμορφώσεως του Σωτῆρος (10η Αὐγούστου 1970).
