Ἁγίου Ἀναστασίου τοῦ Σιναΐτου Ἐπισκόπου Θεουπόλεως Ἀντιοχείας
Καί περί τούτων πάλιν ὁ μέγας Διονύσιος λέγει. Ὅτι εἰ μέν ψιλάτινα καί εὐτελῆ τυγχάνοντα τά ἁμαρτήματα τοῦ τελευτήσαντος, προσλαμβάνεται τινά ὠφέλειαν ἐκ τῶν ὑπέρ αὐτοῦ ἐπιτελουμένων. Εἰ δέ βαρέα καί χαλεπά εἰσίν, ἀπέκλεισεν ὁ Θεός κατ’ αὐτοῦ. Πλήν δεῖ ἡμᾶς φροντίζειν τῶν ἰδίων ψυχῶν καί μή ἐλπίζειν μετά θάνατον δι’ ἀλλοτρίων προσφορῶν συγχωρεῖσθαι.
Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου ἐκ τοῦ περί τῶν ἱερῶς Κεκοιμημένων.
Ἐγώ δέ, ὅτι μέν ἀμοιβαίαν ἕξει τήν ἀποπλήρωσιν ἕκαστος, εὖ οἶδα, τοῖς λόγοις ἀκολουθῶν. Ἀπέκλεισε γάρ φησίν ὁ Κύριος κατ’ αὐτοῦ. Καί κομίσεται ἕκαστος τά διά τοῦ σώματος πρός ἅ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθόν, εἴτε κακόν (¹).Ὅτι δέ καί τῶν Δικαίων αἱ προσευχαί καί κατά τόν τῇδε βίον, μήτιγε μετά θάνατον, εἰς τούς ἀξίους ἱερῶν εὐχῶν ἐνεργοῦσι μόνον, αἱ τῶν λογίων ἡμᾶς ἐκπαιδεύουσιν ἀληθεῖς παραδόσεις. Τί γάρ πρός τοῦ Σαμουήλ ὁ Σαούλ ἀπώνατο; Τί δέ τόν τῶν Ἑβραίων λαόν ὤνησεν ἡ προφητική προσευχή(²); Καί γοῦν ὁ Θεῖος Ἱεράρχης ἐκφαντορικός ἐστίν, ὡς τά λόγια φησί, τῶν θεαρχικῶν δικαιωμάτων, Ἄγγελος γάρ Κυρίου Παντοκράτορος Θεοῦ ἐστί. Μεμάθηκεν οὖν ἐκ τῶν Θεοπαραδότων λογίων, ὅτι τοῖς ὁσίως βιώσασιν ἡ φανωτάτη καί Θεία ζωή κατ’ ἀξίαν ὑπό τῶν δικαιοτάτων καί θείων ζυγῶν ἀντιδίδοται, παρορώσης ἐξ ἀγαθότητος τῆς Θεαρχικῆς φιλανθρωπίας τάς ἐγγινομένας αὐτοῖς ἐξ ἀνθρωπίνης ἀσθενείας κηλίδας· ἐπείπερ οὐδείς (ὡς τά λόγια φησί) καθαρός ἀπό ῥύπου. Ταῦτα μέν οὖν ὁ Ἱεράρχης οἶδεν ἐπηγγελμένα πρός τῶν ἀληθινῶν λογίων, αἰτεῖ δέ αὐτά γενέσθαι καί δωρηθῆναι τοῖς ὁσίως βιώσασι τάς ἱεράς ἀντιδόσεις. Οὐ γάρ ἄν ὁ Ἱεράρχης, ὁ τῆς Ἱεραρχικῆς καί Θεαρχικῆς δικαιώσεως Ὑποφήτης, ἐζήτει ποτέ τά μή τῷ Θεῷ προσφιλέστατα καί πρός αὐτοῦ δοθήσεσθαι θειωδῶς ἐπηγγελμένα· διό τοῖς ἀνιέροις οὐκ ἐπεύχεται ταῦτα κεκοιμημένοις, οὐ μόνον ὅτι τῆς ὑποφητικῆς ἐν τούτῳ παρατραπήσεται τάξεως, καί τι τῶν Ἱεραρχικῶν αὐθαδῶς τολμήσει, μή πρός τοῦ τελετάρχου κεκινημένος, ἀλλ’ ὅτι καί τῶν ἐναγῶν εὐχῶν ἀποτεύξεται πρός τοῦ δικαίου λογίου καί αὐτός οὐκ ἀπεικότως ἀκούων. Αἰτεῖτε καί οὐ λαμβάνετε, διότι κακῶς αἰτεῖσθε(³).
Ἐκ τῶν Ἀποστολικῶν Διατάξεων.
Ἐπιτελείσθω δέ τρίτα τῶν κεκοιμημένων ἐν ψαλμοῖς καί προσευχαῖς, διά τόν ἐν τρισίν ἡμέραις ἐγερθέντα καί ἔννατα εἰς ὑπόμνησιν τῶν περιόντων καί τῶν κεκοιμημένων καί τεσσαράκοντα κατά τόν παλαιόν νόμον καί τύπον. (Μωσῆν γάρ ὁ λαός οὕτως ἐπένθησε·) καί ἐνιαύσια ὑπέρ μνήμης αὐτῶν διδόσθω ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν πένησιν, εἰς ἀνάμνησιν αὐτῶν. Ταῦτα μέν περί εὐσεβῶν λέγομεν. Περί δέ ἀσεβῶν, ἐάν τά τοῦ Κόσμου δῷς πένησιν, οὐδέν ὀνήσεις αὐτούς· ᾧ γάρ περιόντι ἐχθρό Θεῖον, δῆλον ὅτι καί μεταστάντι. Οὐ γάρ ἐστίν ἀδικία παρά τῷ Θεῷ(⁴). Δίκαιος γάρ ὁ Κύριος καί δικαιοσύνας ἠγάπησε. Καί ἰδού ἄνθρωπος καί τό ἔργον αὐτοῦ. Καί σύ ἀποδώσεις ἑκάστῳ κατά τά ἔργα αὐτοῦ(⁵).
Τοῦ Ἰεζεκιήλ. Κεφ. 18.
Δικαιοσύνη δικαίου ἐπ’ αὐτόν ἔσται· καί ἀνομία ἀνόμου ἐπ’ αὐτοῦ ἔσται· ἕκαστον κατά τήν ὁδόν ὑμῶν κρινῶ ὑμᾶς, οἶκος Ἰσραήλ, λέγει Κύριος.
Τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου ἐκ τῶν Παναρίων.
Ἐπωφελεῖ δέ καί ἡ περί τῶν κεκοιμημένων εὐσεβῶν εὐχή· εἰ τά μεγάλα αἰτιάματα μή ἀποκόπτῃ, ἀλλ’ οὖν γε διά τό πολλάκις ὡς ἀνθρώπους ὄντας ἡμᾶς ἐσφάλθαι ἀκουσίως τε καί ἑκουσίως· καί, οὐκ ἔστι μετάνοια μετά θάνατον. Οὔτε γάρ Λάζαρος ἀπέρχεται πρός τόν Πλούσιον ἐκεῖ, οὔτε ὁ Πλούσιος πρός τόν Λάζαρον. Ἐσφράγισται γάρ τά ταμεῖα καί πεπλήρωται ὁ χρόνος καί ὁ ἀγών ἐτελέσθη καί οἱ στέφανοι ἐδόθησαν καί πάντα σαφῶς τετελείωται μετά τήν ἔνθεν ἐκδημίαν καί οἱ ἡττηθέντες ἐν τῷ σκάμματι τοῦ βίου ἐξεβλήθησαν.
Τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τοῦ κατά Ματθαῖον.
Οὐδείς γάρ ἐντεῦθεν μή διαλυσάμενος τά ἁμαρτήματά του, ἀπελθών ἐκεῖ, δυνήσεται τάς ἐπί τούτοις εὐθύνας διαφυγεῖν. Ἀλλ’ ὥσπερ οἱ ἀπό τῶν δεσμωτηρίων τούτων μετά τῶν ἁλύσεων προσάγονται ἐπί τό δικαστήριον, οὕτω καί αἱ ψυχαί πᾶσαι, ὅταν ἐντεῦθεν ἀπέλθωσι τάς ποικίλας περικείμεναι σειράς τῶν ἁμαρτημάτων, ἐπί τό φοβερόν ἄγονται Βῆμα.
(¹) Πρός Κορ. β’, 5.
(²) Βασ.α’, 12, 15.
(³) Ἰάκ. 4.
(⁴) Πρός Ῥωμ. 2.
(⁵) Ψαλμ. 10, 61.
ΠΗΓΗ: Βίβλος καλουμένη Ὁδηγός τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἀναστασίου τοῦ Σιναΐτου Ἐπισκόπου Θεουπόλεως Ἀντιοχείας. Ἒκδοσις 3η ὑπό Γέροντος Χρύσανθου Σκουρτανιώτου Μοναχοῦ, τοῦ αὐταδέλφου αὐτοῦ Γερασίμου Ἱερομονάχου καί τῆς Συνοδείας αὐτοῦ. ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ 1970 (Σελ. 79). Πρόλογος τοῦ ἐν Μοναχοῖς ἐλαχίστου Βίκτωρος Ματθαίου Καθηγουμένου τῆς ἐν Κρονίζῃ, Κουβαρᾶ Ἀττικῆς Ἱερᾶς καί σεβασμίας Δεσποτικῆς Μονῆς Μεταμορφώσεως του Σωτῆρος (10η Αὐγούστου 1970).
