Ἔπνιξεν ὕδωρ Εὐθύμιον τόν πάνυ
Καταισχύναντα λατινοφρόνων πλάνην.
Εἷλε Μοναστῶν δωδεκάς λαμπρά στέφη·
Ἤλεγξε καί γάρ λατινοφρόνων πλάνην.
ΕΥΘΥΜΙΟΣ ὁ Ὁσιομάρτυς καί οἱ μετ’ αὐτοῦ ἀθλήσαντες Πατέρες ἦσαν κατά τό ἔτος ̦ασπ’ (1280), ὅτε οἱ λατινόφρονες βασιλεύς καί Πατριάρχης περιήρχοντο τά διάφορα Μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἵνα πείσουν τούς Μοναχούς νά ἀκολουθήσουν τήν πλάνην των· μή γενόμενοι δέ δεκτοί ὑπ’ αὐτῶν, ἐκακοποίησαν πολλούς Μοναχούς, οἵτινες διά μαρτυρικοῦ θανάτου ἀπέθανον. Τότε ἦλθον καί εἰς τήν Μονήν τοῦ Βατοπαιδίου καί ἀφοῦ οὐδέ ἐκεῖ ἔγιναν δεκτοί, ἤρχισαν νά κακοποιοῦν τούς Μοναχούς, ὅσους συνέλαβον, διότι καί πολλοί ἔφυγον. Συλλαβόντες δέ ἐκεῖ τόν προηγούμενον Ἅγιον Εὐθύμιον καί δώδεκα ἄλλους Μοναχούς, μετά διαφόρους κακώσεις καί τυραννίας, τελευταῖον ἀπηγχόνισαν πρός ἐκδίκησιν δῆθεν τῆς ἀπειθείας τήν ὁποίαν ἔδειξαν εἰς τό νά μή ἀσπασθοῦν τά ξένα καί ἀλλότρια δόγματα τά διά τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ὅλως ἀπαράδεκτα.
Οὗτοι οἱ λατινόφρονες ἐλθόντες καί εἰς τήν Λαύραν ἐγένοντο διά τόν φόβον τῆς καταδίκης τοῦ θανάτου δεκτοί ὑπό τινων Μοναχῶν αὐτῆς, εἰς τούς ὁποίους καί ἔδωσαν πολλά ἱερά σκεύη, δηλαδή Ἅγια Ποτήρια, Εὐαγγέλια, θυμιατήρια καί λοιπά, ἅτινα ἐξ ἄλλων ἱερῶν Μονῶν ὡς λῃσταί εσύλησαν ἐκεῖνοι δέ οἵτινες συνεκοινώνησαν μετά τῶν ἀνωτέρω λατινοφρόνων μετά θάνατον ἔμειναν τυμπανιαῖοι καί τά ἄθλια αὐτῶν σώματα, μαῦρα ὄντα καί ἀποπνέοντα ὀσμήν δυσώδη, δέν ἐτάφησαν ἐν τῷ κοινῷ κοιμητηρίῳ, ἀλλ’ ἐκτός αὐτοῦ εἰς ἕν ὑπόγειον σπήλαιον τό ὁποῖον περιέφραξαν, ὡς ἀλλότρια καί ξένα τῆς Ἁγίας Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί τῶν ὀρθῶν δογμάτων αὐτῆς.
Ταῖς τῶν σῶν Ἁγίων πρεσβείαις, Χριστέ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἁμήν.
ΠΗΓΗ: ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Α’ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ (ΣΕΛ. 94) ΑΘΗΝΑΙ 1970.
Οἱ Εἰκόνες τοῦ κειμένου, ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
