Ἀπόσπασμα ἀπό τόν βίο τῆς Ὁσίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας.
Λέγει ἡ Ἁγία πρός τόν Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ:
– Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἐντρέπομαι, ἡ ἁμαρτωλή, νά διηγηθῶ τά ἔργα μου, διότι εἶναι γεμᾶτα ἐντροπήν, ἀλλά θά τά ἐξομολογηθῶ σήμερον ὅλα πρός τήν ἁγιωσύνην σου. Ἐγώ, τίμιε Γέρον, εἶμαι ἀπό τήν Αἴγυπτον· ὅταν ἔζων οἱ γονεῖς μου καί ἐγώ ἤμουν εἰς ἡλικίαν δώδεκα ἐτῶν, ἄφησα τούς γονεῖς μου καί μετέβην εἰς τήν Ἀλεξάνδρειαν, ἐκεῖ δέ ἤμουν πολιτική δεκαεπτά χρόνους· καί τόσον ἐκυλιόμην εἰς τήν ἁμαρτίαν, ὥστε μόνον διά νά ἔρχωνται πολλοί πρός ἐμέ, δέν τούς ἔπαιρνα τίποτε· καί τόσον ἤμην πτωχή, ὥστε ἔζων μέ τήν ἐργασίαν τῶν χειρῶν μου, ἄλλοτε μέ τήν ρόκαν, καί ἄλλοτε μέ ἄλλην ἐργασίαν. Μίαν ἡμέραν λοιπόν ἐξῆλθον ἔξω εἰς τόν αἰγιαλόν καί βλέπω πλῆθος ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἰσήρχοντο εἰς πλοῖον τι μεγάλο καί ὡς τό εἶδα ἠρώτησα ἕνα ἀπό ἐκείνους, ποῦ πηγαίνουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Αὐτός δέ μοῦ ἀπήντησεν· «Εἰς τήν Ἱερουσαλήμ πηγαίνομεν, διότι πλησιάζει ἡ ἡμέρα τῆς Ὑψώσεως τοῦ Σταυροῦ». Τότε λέγω πρός ἐκεῖνον· «Ἆρά γε θέλουν νά ὑπάγω καί ἐγώ μαζί των; » Λέγει ἐκεῖνος· «Ἐάν ἔχῃς νά δώσῃς τόν ναῦλον, κανείς δέν σέ ἐμποδίζει». Ἐγώ δέ εἶπον· «Δέν ἔχω τόν ναῦλον, ἀλλ’ ἔχω τό σῶμα μου, διά νά τραφῶ καί νά ὑπάγω ἕως τά Ἱεροσόλυμα χωρίς ἀγώγιον». Ἐκεῖνος, ὡς ἤκουσε τούς λόγους μου, ἔφυγε γελῶν. Ἐγώ δέ, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ὄχι ὅτι εἶχον καλόν σκοπόν νά ὑπάγω εἰς τά Ἱεροσόλυμα, ἀλλ’ ἐπεθύμουν νά σύρω καί ἄλλους πλησίον μου. Σοῦ εἶπον, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ μου, μή μέ ἀναγκάζῃς νά εἰπῶ περισσότερα, διότι μιαίνω τήν γῆν καί τόν ἀέρα μέ τούς λόγους μου». Αὐτά εἰποῦσα ἡ Ἁγία ἐσιώπησε.
Λέγει τότε ὁ Ζωσιμᾶς· «Εἰπέ μου, Μῆτερ Ὁσία, ἕως τό τέλος καί μή ἀποκρύψῃς τίποτε ἀπό ἐμέ». Πάλιν δέ ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία καί εἶπεν· «Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἐπειδή μέ ἀναγκάζεις, θά σοῦ τά εἰπῶ ὅλα. Παρευθύς λοιπόν ἔρριψα κάτω τήν ρόκαν μου καί τρέχω εἰς ἕνα ἀπό τά πλοῖα ἐκεῖνα, ὅπου ἦσαν ἕτοιμα νά φύγουν, διότι ἦσαν καί ἄλλα πολλά πλοῖα ἕτοιμα νά ξεκινήσουν καί βλέπω ἐκεῖ δέκα νέους ὡραίους, οἵτινες εἰσήρχοντο εἰς τό πλοῖον καί τούς λέγω· «Πάρετε καί ἐμέ μαζί σας καί δώσατε τόν ναῦλον δι’ ἐμέ καί ἐγώ θέλω τόν ἐξαγοράσει». Ἐκεῖνοι, ὡς ἤκουσαν τοῦτο, μέ ἐπῆραν εἰς τό πλοῖον καί ὅσας ἁμαρτίας ἔκαμα ἐκεῖ, Ἀββᾶ, ἐντρέπομαι νά σοῦ τάς διηγηθῶ. Αὐτό δέ μόνον θαυμάζω, πῶς δέν ἐσχίσθη ἡ θάλασσα νά μᾶς καταπίῃ ὅλους, ὅσοι εἴμεθα μέσα εἰς τό πλοῖον, ἀλλά ὁ Θεός ἀνέμενε τήν μετάνοιάν μου. Ὅταν δέ ἐξῆλθον ἀπό τό πλοῖον, δέν μέ ἔφθασαν αἱ πρῶται μου ἁμαρτίαι, ἀλλ’ ἐζήτουν καί ἄλλους περισσοτέρους ἐραστάς. Τέλος ἔφθασε καί ἡ ἡμέρα τῆς Ὑψώσεως καί ἐγώ συνέχιζα, ὅπως καί πρῶτα, τήν ἁμαρτίαν. Ἔβλεπα δέ τούς ἀνθρώπους, οἵτινες μετέβαινον τήν νύκτα εἰς τήν Ἐκκλησίαν καί τούς ἠκολούθουν καί ἐγώ, μόνον καί μόνον διά νά βλέπω τούς νέους. Ὅταν δέ ἔφθασα εἰς τήν Ἐκκλησίαν προσεπάθουν νά εἰσέλθω καί ἐγώ ἀπό τήν θύραν, μέ ἀπώθουν ὅμως ἄλλοι καί δέν μέ ἄφηναν νά εἰσέλθω».
Τοιουτοτρόπως λοιπόν εἰσῆλθον ὅλοι εἰς τήν Ἐκκλησίαν, εἰς ἐμέ δέ ἐστάθη ἀδύνατον νά προχωρήσω καί ἔμενον ἔξω· τρεῖς καί τέσσαρας φοράς προσεπάθησα, ἀλλά δέν ἠμπόρεσα. Τότε ἐστάθην εἰς μίαν ἐξωτερικήν γωνίαν τοῦ Ναοῦ· ἱσταμένη δέ ἐκεῖ ἐνεθυμήθην ὅτι ἀπό τάς ἁμαρτίας μου δέν δύναμαι νά εἰσέλθω· καί ἐν ᾧ ἔκλαια διά τάς ἁμαρτίας μου, βλέπω ἄνωθεν μου, ὅτι ἦτο Εἰκών τις τῆς Παναγίας καί ὡς τήν εἶδα ἐδάκρυσα καί εἶπα· «Παρθένε Δέσποινα Θεοτόκε, ἡ γεννήσασα τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, γνωρίζω ὅτι δέν εἶμαι ἀξία νά βλέπω τήν ἁγίαν Σου Εἰκόνα ἐξ αἰτίας τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν· ἀλλά ἐπειδή διά τοῦτο ἔγινεν ὁ Θεός ἄνθρωπος, διά νά καλέσῃ τούς ἁμαρτωλούς εἰς μετάνοιαν, βοήθησόν με καί ἐμέ νά εἰσέλθω εἰς τήν Ἐκκλησίαν, ἵνα ἴδω τό ἅγιον Ξύλον ὅπου ἐσταυρώθη ὁ Υἱός Σου διά τάς ἰδικάς μου ἁμαρτίας καί ἔχυσε τό ἅγιόν Του Αἷμα, διά νά σώσῃ τούς ἁμαρτωλούς· καί ἐάν καταξιωθῶ νά τό ἴδω, σέ παρακαλῶ νά γίνῃς ἐγγυήτρια πρός τόν Υἱόν Σου, ὅτι πλέον δέν θά μιάνω τό σῶμα μου, ἀλλ’ ὅταν ἐξέλθω ἀπό τήν Ἐκκλησίαν, θά ὑπάγω ὅπου μέ ὁδηγήσῃς».
«Αὐτά εἶπα καί ἔλαβα ὀλίγην ἄνεσιν· ἔπειτα ἀνεμίχθην μέ ἄλλους ἀνθρώπους καί εἰσῆλθον εἰς τήν Ἐκκλησίαν, κανείς δέ πλέον δέν μέ ἠμπόδισεν, ὅπως τήν πρώτην φοράν. Ὅταν δέ εἶδον τό πανάγιον Ξύλον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, φόβος καί τρόμος μέ κατέβαλεν· ἔπεσα λοιπόν κάτω εἰς τήν γῆν καί τό προσεκύνησα μέ δάκρυα καί ὡς τό προσεκύνησα, ἔδραμον πάλιν εἰς τόν τόπον ὅπου ἦτο ἱστορημένη ἡ Θεοτόκος καί κλαίουσα ἔλεγα· «Σύ, Παναγία Παρθένε, δέν μέ περιεφρόνησες τήν ἁμαρτωλήν καί ἀναξίαν δούλην σου, ἀλλά μέ κατηξίωσες νά ἴδω ἐκεῖνο, τό ὁποῖον ἠγάπων καί ἐπεθύμουν· διά τοῦτο, Δέσποινα Θεοτόκε, δεῖξε μου τόν δρόμον, πῶς νά σωθῶ· Σύ γενοῦ ὁδηγία τῆς σωτηρίας μου· Σύ ἡ ὁποία ἔγινες ἐγγυήτρια, Σύ καθοδήγησέ με, πῶς νά εἶμαι ἀρεστή εἰς τόν Υἱόν Σου». Ἐν ᾧ δέ ἐγώ ἔλεγον ταῦτα, ἤκουσα φωνήν, ἥτις μοῦ εἶπεν· «Ἄν περάσῃς τόν Ἰορδάνην, θέλεις εὕρει μεγάλην ἀνάπαυσιν». Ὡς δέ ἤκουσα τοῦτο, ἐβόησα μεγαλοφώνως· «Δέσποινα, Δέσποινα, μή ἐγκαταλείπῃς με». Αὐτό εἶπα καί ἐξῆλθον, ἵνα ὑπάγω πρός τόν Ἰορδάνην. Εἰς τόν δρόμον μέ εἶδε Χριστιανός τις καί μοῦ ἔδωσε τρία νομίσματα διά τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Τά ἐπῆρα λοιπόν καί ἠγόρασα μέ αὐτά τρεῖς ἄρτους. Ἐκεῖ ἠρώτησά τινα, ποῖος δρόμος ὁδηγεῖ εἰς τόν Ἰορδάνην. Ἐκεῖνος δέ μοῦ ἔδειξε τόν δρόμον καί ἤρχισα κλαίουσα νά περιπατῶ. Ἀργά πρός τό ἑσπέρας ἔφθασα εἰς τόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, πλησίον τοῦ Ἰορδάνου καί τήν ἡμέραν ἐκείνην μετέλαβα εἰς τό Μοναστήριον, ἔφαγον μισόν ἄρτον καί ἔπιον ἀπό τό ὕδωρ τοῦ Ἰορδάνου· ἔπειτα ἔπεσα καί ἐκοιμήθην ἐκεῖ. Τό πρωΐ, ὅταν ἐξημέρωσε, κατῆλθον εἰς τόν ποταμόν καί εὑροῦσα πλοιάριον, ἐπέρασα μέ αὐτό τόν ποταμόν καί ἦλθον ἕως ἐδῶ ὅπου βλέπεις, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ».
Ἠρώτησε τότε ὁ Γέρων· «Πόσους χρόνους ἔχεις, Ἁγία, ὅπου εἶσαι ἐδῶ εἰς τήν ἔρημον;» Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία· «Τεσσαράκοντα χρόνους ἔχω ἐδῶ, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ». Ἠρώτησε δέ πάλιν τήν Ἁγίαν ὁ Ζωσιμᾶς· «Καί πόθεν εὕρισκες τήν τροφήν σου μέχρι σήμερον; Πῶς ἐπέρασες τόσους χρόνους;» Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία· «Δύο καί ἥμισυν ἄρτους εἶχον ὅταν ἐπέρασα τόν Ἰορδάνην καί τόσον ἐξηράνθησαν, ὥστε ἔγιναν ὡς πέτραι· ὅμως μέ αὐτούς, τρώγουσα ἀπό ὀλίγον, καί μέ τά χορτάρια αὐτῆς τῆς ἐρήμου ἐπέρασα». Κατόπιν ἠρώτησε πάλιν ὁ Γέρων· «Πῶς ἐπέρασες τόσον καιρόν; Εἶχες κανένα πειρασμόν ἤ ὄχι;» Ἡ Ἁγία ἀπεκρίθη· «Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, μέ ἠρώτησες πρᾶγμα διά τό ὁποῖον φρίττω καί νά τό ἐνθυμοῦμαι, διότι ἐάν σοῦ εἴπω τούς ὅσους πειρασμούς ὑπέμεινα καί ἔπαθα, φοβοῦμαι μήπως τούς πάθω καί πάλιν». Ἀλλ’ ὁ Γέρων τῆς λέγει· «Παρακαλῶ σε, δούλη τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, μή μοῦ κρύψῃς τίποτε, ἀλλά διηγήσου μου ὅλα διά τήν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ». Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία· «Πίστευσέ με, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, δεκαεπτά χρόνους ἔκαμα εἰς τήν ἔρημον αὐτήν, ὅπου εἶχα πολλούς πειρασμούς ἀπό τόν δαίμονα· διότι ὅταν ἤρχιζα νά φάγω, ἐνεθυμούμην τό κρέας καί τά ὀψάρια τῆς Αἰγύπτου, ἐνεθυμούμην τόν οἶνον τόν πολύν, ὅπου ἔπινα ἐκεῖ καί κατεκαίετο ἡ καρδία μου, διότι ἐδῶ οὐδέ κἄν νερόν δέν εἶχον νά πίω. Ἐνεθυμούμην πάλιν τά ᾄσματα ὅπου ἤξευρα καί ἤρχιζα νά τραγουδῶ καί παρευθύς ἐνεθυμούμην τάς ἁμαρτίας μου καί τήν Παναγίαν Παρθένον, τήν ὁποίαν ἔβαλα ἐγγυήτριαν, καί μοῦ ἤρχοντο δάκρυα καί ἔκλαιον, ἡ ταλαίπωρος. Εὐθύς τότε ἐπεκαλούμην τήν Θεοτόκον καί ἀμέσως ἔλαμπεν ἔμπροσθέν μου φῶς περισσόν καί ἐχάνοντο οἱ κακοί λογισμοί».
«Πῶς νά διηγηθῶ, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, τήν φλόγα ὅπου ἔκαιε τήν καρδίαν μου διά τήν πορνείαν; Ὅταν ὅμως μοῦ ἤρχετο τοιοῦτος λογισμός, ἔπιπτα κάτω εἰς τήν γῆν μέ δάκρυα καί δέν ἐσηκωνόμην, ἐάν δέν ἤθελα ἴδει ἐκεῖνο τό φῶς νά σκορπίσῃ τούς λογισμούς μου. Λοιπόν μέ τοιούτους πειρασμούς, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἠνωχλούμην κατά τούς δεκαεπτά ἐκείνους χρόνους· ἀπό τότε δέ ἕως σήμερον, μέ τήν βοήθειαν τῆς Παναγίας μου, δέν ἔχω κανένα πειρασμόν». Ἠρώτησε πάλιν ὁ Ἀββᾶς Ζωσιμᾶς· «Καί πλέον δέν ἐπεθύμησες νά ἔχῃς τροφήν ἤ ἔνδυμα;» Ἡ δέ Ἁγία ἀπεκρίθη· «Τούς ἄρτους, ὅπως σοῦ εἶπον, ἔφαγον εἰς τούς δεκαεπτά χρόνους καί ἀπό τότε τρέφομαι μέ τά χόρτα τῆς γῆς ταύτης· τό ἔνδυμά μου δέ, τό πρῶτον ὅπου εἶχα, κατεστράφη καί ἔπεσε καί ᾐσθανόμην ψύχραν πολλήν τήν νύκτα καί πάλιν τήν ἡμέραν εἶχον περισσόν καύσωνα, τόσον ὥστε πολλάς φοράς ἔπιπτα κάτω ὡς ἀποθαμένη ἄλλοτε ἀπό τό πολύ ψύχος(¹) καί ἄλλοτε ἀπό τόν πολύν καύσωνα, ἀλλ’ ὁ Θεός ὅστις εἶπεν, ὅτι «Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. δ’ 4, Λουκ. δ’ 4), αὐτός μέ ἔθρεψε καί μέ ἐσκέπαζε, διότι Αὐτός περιβάλλει τόν οὐρανόν ἐν νεφέλαις». Ὅταν ὁ Ζωσιμᾶς ἤκουσεν, ὅτι τοῦ ὡμίλησε περί θείων Γραμμάτων, τήν ἠρώτησε· «Γνωρίζεις, Ἁγία, γράμματα; Ἤ σοῦ τά ἔδειξε κανείς;» Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία· «Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, ἐγώ ἄνθρωπον ἀκόμη δέν εἶδα τόσον καιρόν· οὔτε γράμματα γνωρίζω, Ἀββᾶ μου· ἀλλά ὁ Θεός, ὅστις δίδει τήν γνῶσιν εἰς τούς ἀνθρώπους, Ἐκεῖνος μοῦ διδάσκει τούς λόγους τούτους· παρακάλει λοιπόν τόν Θεόν, Ἀββᾶ Ζωσιμᾶ, δι’ ἐμέ τήν ἁμαρτωλήν».
(¹) Διά τοῦτο καί ὁ τόπος ἐκεῖνος εἶναι ἔρημος, διότι ἡ διαφορά τῆς θερμοκρασίας μεταξύ τῆς ἡμέρας καί τῆς νυκτός εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε καταστρέφει πᾶσαν ἰκμάδα ζωῆς.
ΠΗΓΗ: ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Δ’ Σελ.18 – 21. ΕΚΔΟΣΙΣ Γ’ 1968.
Ἡ Εἰκόνα τοῦ κειμένου, ἔχει τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
