Κυροῦ Ἡλιού Μηνιάτη Ἐπισκόπου Κερνίκης καί Καλαβρύτων
Οἱ ἄνθρωποι οἵτινες εἶναι καθολικά ἄδικοι, δίδουσι τάς τιμάς ἐκεῖ, ὅπου τούς φέρει ἤ ἡ φιλία ἤ ἡ συγγένεια. Ὁ Θεός, ὅστις εἶναι φυσικά δίκαιος, δίδει τάς τιμάς ἐκεῖ, ὅπου εὑρίσκεται ἡ ἀξία. Ἀπό τούς ἀνθρώπους τιμῶνται οἱ φίλοι ἤ οἱ συγγενεῖς· ἀπό τόν Θεόν τιμῶνται οἱ ἄξιοι· αὐτή εἶναι ἡ μοναδική παρηγοριά, τήν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἐνάρετοι ἄνθρωποι, ὅταν ἀμελοῦνται ἤ καταφρονοῦνται ἀπό τούς ἀνθρώπους, νά ἀναμένωσι τόν μισθόν τῆς ἀρετῆς ἀπό τόν Θεόν. Τοῦτο δεικνύει φανερά εἰς ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός εἰς τό σημερινόν ἱερόν Εὐαγγέλιον. Αὐτός ἀναβαίνει εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅπου ὑπάγει διά νά σταυρωθῇ· ὁ Ἰάκωβος καί Ἰωάννης, οἱ υἱοί Ζεβεδαίου, φαντάζονται, ὅτι ἐκεῖ ὑπάγει διά νά βασιλεύσῃ καί νικημένοι ἀπό φιλοτιμίαν, πρῶτα πέμπουσι τήν μητέρα των νά μεσιτεύσῃ, ἔπειτα παρησιάζονται καί αὐτοί. «Θέλομεν», λέγουσιν, «ὅταν γίνῃς Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ, ὁ εἷς ἀπό ἡμᾶς νά καθίσῃ ἐκ δεξιῶν σου καί ὁ ἄλλος ἐξ ἀριστερῶν σου, ἵνα ἔχωμεν καί ἡμεῖς μέρος τῆς Βασιλείας σου»· «Δός ἡμῖν, ἵνα ἐκ δεξιῶν σου καί εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθήσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου» (Μάρκ. ι’ 37).
Ἀλλά τί ἄνθρωποι εἶναι ὁ Ἰάκωβος καί ὁ Ἰωάννης; Φίλοι τοῦ Χριστοῦ, συγγενεῖς τοῦ Χριστοῦ· ὁ δέ Χρίστος τί τούς ἀποκρίνεται; Δέν γνωρίζετε τί ζητεῖτε. «Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε» (αὐτ. 38). Ἐγώ εἶμαι δίκαιος Κριτής, δέν δίδω τάς τιμάς κατά τήν γνώμην μου· δέν τιμῶ τούς φίλους ἤ τούς συγγενεῖς· τιμῶ τούς ἀξίους. Εἰς τήν Βασιλείαν τήν ἰδικήν μου, ὅστις κοπιάσῃ, λαμβάνει τόν μισθόν· ὅστις ἀγωνισθῇ, κερδαίνει τόν στέφανον· ὅστις φανῇ ἄξιος, ἔχει τήν δόξαν· «τό δέ καθῆσαι ἐκ δεξιῶν μου ἤ ἐξ εὐωνύμων μου, οὔκ ἐστιν ἐμόν δοῦναι, ἀλλ’ οἷς ἡτοίμασται» (αὐτ. 40). Ἀλλά ποῖος δέν θέλει νά κοπιάσῃ; Ποῖος δέν θέλει νά ἀγωνισθῇ, διά νά κερδήσῃ τήν Βασιλείαν τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία δέν ἔχει τιμήν, διότι εἶναι ἀνεκτίμητος; Ἡ ὁποία δέν ἔχει τέλος, διότι εἶναι αἰώνιος; Τόσους κόπους, τόσους ἀγῶνας διά μίαν παραμικράν εὐτυχίαν τοῦ κόσμου τούτου, τήν ὁποίαν καί πολύ δύσκολον εἶναι νά τήν ἀποκτήσωμεν καί πολύ εὔκολον εἶναι νά τήν χάσωμεν; Τόσην δέ ἀμέλειαν καί τόσην ἀμεριμνίαν διά τήν Βασιλείαν τοῦ Χριστοῦ, τήν ὁποίαν, διά νά τήν ἀποκτήσωμεν, φθάνει μόνον νά θέλωμεν; Ἄν δέ τήν κερδήσωμεν μίαν φοράν, δέν τήν χάνομεν ποτέ.
Ἡ Βασιλεία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι ἡ βασιλεία τοῦ κόσμου τούτου· εἶναι ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, εἶναι ἡ μακαριότης τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ δόξα ἡ ἀτελεύτητος, εἶναι ἡ ζωή ἡ ἀθάνατος, εἶναι μέ ἕνα λόγον ὁ Παράδεισος. Παράδεισος! Μόνον νά τόν συλλογισθῶ, εὐφραίνεται ἡ ψυχή μου. Παράδεισος! Ἡ εὐτυχισμένη πατρίς τῶν Προπατόρων μου, ὁ γλυκύς λιμήν τῆς ἐλπίδος μου, ὁ μοναδικός σκοπός τῆς ἀγάπης μου, τό ὕστερον βραβεῖον τῆς Πίστεώς μου. Περί Παραδείσου σήμερον εἶναι ὁ λόγος, εὐλογημένοι Χριστιανοί. Ἐγώ ὀμολογῶ, ὅτι αὐτή εἶναι μία ὑπόθεσις, ἥτις ὑπερβαίνει κάθε γλῶσσαν καί κάθε νοῦν· διότι οὔτε ἄνθρωπος, οὔτε Ἄγγελος ἤθελε δυνηθῆ ποτέ νά μᾶς ἐξηγήσῃ τόν Παράδεισον, καθώς εἶναι. Ὅθεν δέν σᾶς ὑπόσχομαι νά σᾶς ἀποδείξω τί εἶναι ὁ Παράδεισος, φθάνει νά σᾶς εἰπῶ ὀλίγον τι περί τούτου· καί ἄν δέν δυνηθῶ νά δώσω μίαν τελείαν αὐτοῦ εἰκόνα, θέλω κάμει μίαν παραμικράν σκιαγραφίαν. Ὦ Παράδεισε! Ἔλεγεν εἷς ἅγιος Διδάσκαλος, ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδήσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Μέρος πρῶτον
Γνωρίζετε νά μοῦ εἴπητε, διά ποίαν ἀφορμήν κλαίει τό βρέφος ὅταν γεννᾶται καί ἐξέρχεται ἀπό τήν κοιλίαν τῆς μητρός; Ἄλλος λέγει τό ἕνα καί ἄλλος τό ἄλλο· ἀλλ’ ἡ ἀληθινή φυσική ἀφορμή εἶναι διά τοῦτο μᾶλλον, διότι ἐβγαίνει ἀπό τήν κοιλίαν τῆς μητρός. Ἐκεῖ μέσα νομίζει, ὅτι ἐκεῖνος εἶναι ὁ κόσμος του, ὅτι ἐκείνη εἶναι ἡ ἀνάπαυσίς του· καί ἄν τό βρέφος ἐκεῖνο εἶχε σωστά τά λογικά του, ὅστις ἤθελε τό ἐρωτήσει ἄν εὐχαριστεῖτο νά ἐξέλθῃ ἀπό τήν κοιλίαν τῆς μητρός του ἤθελεν ἀποκριθῆ, ὅτι ἤθελε νά παραμένῃ πάντοτε ἐκεῖ μέσα καί νά μή ἐξέλθῃ ποτέ. Διατί δέ; Διότι φυσικά ἐκεῖνο τό ὁποῖον κατά τό παρόν βλέπομεν, ἐκεῖνο τό ὁποῖον κατά τό παρόν ἔχομεν, ἐκεῖνο θέλομεν καί ἀγαπῶμεν. Ὅταν ἐξέλθῃ τό βρέφος ἀπό τήν κοιλίαν τῆς μητρός του, νομίζει ὅτι ἐξῆλθεν ἀπό τήν ἀνάπαυσίν του, ὅτι ἔχασε τήν ζωήν του, ὅτι ἐστερήθη τόν κόσμον του· καί διά τοῦτο κλαίει, δακρύει καί πονεῖ.
Αὐτή ἡ ἰδία αἰτία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία κάμνει καί ἡμᾶς νά πονοῦμεν τόσον διά τόν θάνατον. Διότι νομίζομεν, ὅτι ἐκτός ἀπό τήν παροῦσαν ζωήν δέν ὑπάρχει ἄλλη· ὅτι ἐκτός ἀπό ταύτην τήν ἀνάπαυσιν δέν ὑπάρχει ἄλλη· ἄν δέ ἦτο εἰς τήν ἐξουσίαν μας, ἡμεῖς θά ἠθέλαμεν νά παραμένωμεν πάντα ἐδῶ καί οὐδέποτε νά ἐξέλθωμεν ἐκ ταύτης. Καί διατί; Διότι ἐκεῖνα τά ὁποῖα βλέπομεν, ἐκεῖνα θέλομεν· ὅταν ἀποθάνωμεν, νομίζομεν ὅτι τά ἐχάσαμεν ὅλα· διά τοῦτο πονοῦμεν, δακρύομεν, κλαίομεν. Ἀλλ’ ἡμεῖς εἰς τοῦτο δέν κάμνομεν ὡς φρόνιμοι καί στοχαστικοί ἄνθρωποι, κάμνομεν ὡς μωρά καί ἀνόητα βρέφη. Ὅση διαφορά ὑπάρχει ἀπό τήν κοιλίαν τῆς μητρός μας μέχρι τοῦ κόσμου τούτου, ἀπό ἐκεῖνο τό σκότος, ἕως τό φῶς τοῦτο, ἀπό τήν στενήν ἐκείνην φυλακήν, ἕως τό εὐρυχωρότατον τοῦτο θέατρον· καί μέ ὀλίγα λόγια, ὅση διαφορά ὑπάρχει ἀπό ἐκείνην τήν ζωήν, τήν ὁποίαν κάμνομεν ἐκεῖ μέσα σφαλισμένοι ἐννέα μῆνας, μέ ταύτην τήν ζωήν, τήν ὁποίαν κάμνομεν ἐδῶ ἔξω ἀναπνέοντες τόσους χρόνους, τόση διαφορά ὑπάρχει καί ἀσυγκρίτως ἀκόμη μεγαλυτέρα, ἀπό τοῦτον καί ἐκεῖνον τόν κόσμον. Ἀπό τοῦτο τό σκότος τῆς χαμηλῆς Αἰγύπτου, εἰς ἐκεῖνο τό φῶς τῆς ἄνω Ἱερουσαλήμ· ἀπό ταύτην τήν θλιβεράν φυλακήν τῆς δυστυχίας, εἰς ἐκεῖνο τό λαμπρότατον θέατρον τῆς δόξης· καί μέ ὀλίγους λόγους, ἀπό ταύτην τήν τρισάθλιον ζωήν, τήν ὁποίαν κάμνομεν ἐδῶ εἰς τόν κόσμον πάντοτε παραπονούμενοι, πενῆντα ἤ ἑξῆντα χρόνους ἤ ὀλιγώτερον, ἕως ἐκείνην τήν ἄλλην τήν τρισόλβιον ζωήν, τήν ὁποίαν κάμνομεν ἐκεῖ εἰς τόν Παράδεισον, μακαριζόμενοι εἰς αἰῶνας αἰώνων. Ἀπό τοῦτο δύνασθε νά ἐννοήσετε ὀλίγον τί εἶναι Παράδεισος; Ὄχι. Ὦ Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδήσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Ἀλλά ποῖον νά ἐρωτήσωμεν νά μᾶς εἴπῃ τί εἶναι ὁ Παράδεισος; Ἄς ἐρωτήσωμεν δύο ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τόν εἶδον ὀφθαλμοφανῶς· ὁ εἷς εἶναι ὁ Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής καί ὁ ἄλλος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Ὁ Ἰωάννης, φερόμενος ἀπό ἕνα Ἄγγελον ἐπάνω εἰς ὄρος τι ὑψηλόν, βλέπει τήν Ἁγίαν Πόλιν, τήν οὐράνιον Ἱερουσαλήμ. Ἡ πόλις αὕτη εἶναι τετράγωνος, μεγάλη καί ὑψηλή. Δώδεκα αἱ θύραι της, ἑκάστη δέ θύρα εἶναι καί εἷς μαργαρίτης. Ἐκεῖ δέν εἶναι Ναός κτιστός, διότι εἶναι Ναός ἄκτιστος. Εἶναι αὐτός ὁ Θεός ὁ Παντοκράτωρ, τόν ὁποῖον προσκυνοῦν οἱ οὐρανοί καί ἡ γῆ. Ἐκεῖ δέν εἶναι ἥλιος, οὔτε σελήνη, διότι εἶναι τό ἀνέσπερον φῶς τῆς θείας δόξης, τό ὁποῖον φέγγει ἡμέραν καί νύκτα καί δέν δύει ποτέ· «καί ἀπήνεγκέ με ἐν πνεύματι, ἐπ’ ὄρος μέγα καί ὑψηλόν καί ἔδειξέ μοι τήν πόλιν τήν ἁγίαν Ἱερουσαλήμ, καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπό τοῦ Θεοῦ» (Ἀποκ. κα’ 10). Ἀλλ’ αὕτη εἶναι μία εἰκόνα τοῦ Παραδείσου, τήν ὁποίαν, ἄν ἐβλέπαμεν, ἐπληροφοροῦντο οἱ ὀφθαλμοί μας, ἀλλά δέν ἐπληροφορεῖτο ὁ νοῦς μας.
Ὁ Παῦλος ἡρπάγη ἕως τρίτου οὐρανοῦ, μέσα εἰς τόν Παράδεισον, εἶδε πράγματα, ἤκουσε πράγματα. Ἀλλά τί εἴδους; Εἶδε πράγματα (λέγει) τά ὁποῖα ἀκόμη δέν εἶδαν οἱ ὀφθαλμοί μας, ἀκόμη δέν ἤκουσαν τά ὦτα μας, ἀκόμη δέν ἐπεθύμησεν ἡ καρδία μας· «ἅ ὀφθαλμός οὐκ εἶδε καί οὖς οὐκ ἤκουσε καί ἐπί καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἅ ἡτοίμασεν ὁ Θεός τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν» (Α’ Κορ. β’ 9). Ἤκουσα πράγματα τά ὁποῖα ἄνθρωπος δέν ἠμπορεῖ νά τά ἐξηγήσῃ· «ἅ οὐκ ἐξόν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι» (Β’ Κορ. ιβ’ 4). Ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἶδον ὀφθαλμοφανῶς τόν Παράδεισον, ἕνας Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, ὁ ἀετός τῆς Θεολογίας· ἕνας Παῦλος, τό σκεῦος τῆς ἐκλογῆς καί ὅμως ὁμιλοῦσι τόσον σκοτεινά καί τόσον ἀπόρρητα. Ἀπό ἐκεῖνα ὅμως τά ὁποῖα λέγουσι, καταλαμβάνετε τί νά εἶναι ὁ Παράδεισος; Ὄχι. Ὦ Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδήσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Ἄς ἐρωτήσωμεν αὐτόν τόν Ἰησοῦν Χριστόν· αὐτός μᾶς λέγει εἰς τό ἱερόν Εὐαγγέλιον, ὅτι ὁ Παράδεισος εἶναι ἕνας σπόρος ἀγαθός· ὅτι εἶναι ἕνας κόκκος σινάπεως· ὅτι εἶναι μία ζύμη· ὅτι εἶναι μία σαγήνη· ὅτι εἶναι ἕνας μαργαρίτης· ὅτι εἶναι ἕνας θησαυρός κεκρυμμένος· ὅτι εἶναι ὁ κόλπος τοῦ Ἀβραάμ· ἀλλ’ ἀπό αὐτάς τάς παραβολάς, καταλαμβάνετε τί εἶναι Παράδεισος; Ὄχι. Ὦ Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδήσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Ἰησοῦ Χριστέ, ἡ σεσαρκωμένη τοῦ Θεοῦ Σοφία, εἰπέ μας φανερώτερα, τί εἶναι ὁ Παράδεισος; Δύο πράγματα σᾶς λέγω· αὐτή εἶναι μία ζωή χωρίς θάνατον· «Αὕτη ἐστίν ἡ αἰώνιος ζωή» (Ἰωάν. ιζ’ 3). Αὕτη εἶναι μία χαρά χωρίς τέλος· «χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία καί τήν χαράν ὑμῶν οὐδείς αἴρει ἀφ’ ὑμῶν» (αὐτ. ις’ 22). Ζωή χωρίς θάνατον. Χριστιανέ, στοχάσου τήν εὐτυχίαν τοῦ κόσμου αὐτοῦ ἤ μεγάλην, ἤ μικράν, ἤ ὅλην, ἤ ἕνα μέρος. Νά εἶσαι εἷς βασιλεύς, μονάρχης τοῦ κόσμου παντός, νά βασιλεύῃς εἰς τάς χώρας, χωρίς νά δοκιμάσῃς καμμίαν λύπην· ὡραῖος, πλούσιος, ἔνδοξος. Αὐτή φαίνεται νά εἶναι ἡ μεγαλυτέρα εὐτυχία τῆς γῆς. Ἀλλ’ αὐτή δέν εἶναι εὐτυχία, διότι ἀφοῦ ζήσῃς ὅσον καί ἄν θέλῃς, ὅμως ἀπαραιτήτως πρέπει κάποτε νά ἀποθάνῃς, ἑπομένως ἀνά πᾶσαν ὥραν θά φοβῆσαι τόν θάνατον. Ἐκεῖνος δέ ὁ φόβος σέ κάνει δυστυχῆ καί μέσα εἰς τήν εὐτυχίαν.
Στοχάσου πάλιν, ἔστω, ὅτι ποτέ δέν θέλεις ἀποθάνει, ἀλλ’ ὅμως δέν ἔχεις ὅλα τά καλά τοῦ κόσμου, ἀλλ’ ἤ τά περισσότερα ἤ τά ἀρκετά· ἀλλά καί πάλιν ἄν καί ὁ φόβος τοῦ θανάτου δέν πικραίνει τήν καρδίαν σου, ἡ μερική ἐκείνη εὐτυχία, τήν ὁποίαν ἔχεις, δέν θεραπεύει τήν ἐπιθυμίαν σου· κἄτι σοῦ λείπει καί τό ἐπιθυμεῖς. Εἶσαι εὐτυχής, ἀλλ’ ἤθελες νά εἶσαι ἀθάνατος, ὥστε αὐτή δέν εἶναι εὐτυχία. Μέ ὅλην τήν μεγάλην εὐτυχίαν τοῦ κόσμου, δέν εἶσαι εὐτυχής, ἄν ἀποθνήσκῃς· μέ μίαν μικράν εὐτυχίαν τοῦ κόσμου, δέν εἶσαι εὐτυχής, ἔστω καί ἄν εἶσαι ἀθάνατος. Ἀλλά ἄν ἔχῃς ὅλην τήν εὐτυχίαν, τήν ὁποίαν ἠμπορεῖ νά ἐπιθυμήσῃ ἡ καρδία σου καί νά μήν ἔχῃς κανένα φόβον θανάτου, ὅστις νά σέ στερήσῃ ἀπό αὐτήν εὐτυχίαν σου, τί εἴδους εἶναι ἡ τοιαύτη ζωή; Πάντα εὐτυχισμένος, χωρίς φόβον ποτέ νά δυστυχήσῃς, πλούσιος, χωρίς φόβον ποτέ νά πτωχύνῃς, ὑγιής, χωρίς φόβον ποτέ νά ἀρρωστήσῃς. Δέν ὑπάρχει φθόνος νά σέ πειράξῃ, δέν ὑπάρχει ἀσθένεια νά σέ μαραίνῃ, δέν ὑπάρχει θάνατος νά σέ πάρῃ. Παντοτεινά μακάριος καί παντοτεινά ζωντανός, ὅλα τά καλά καί ζωή ἀθάνατος· τί εἴδους εἶναι ἡ τοιαύτη ζωή; Αὐτή ἡ ζωή εἶναι ὁ Παράδεισος.
Ἀλλά καί χαρά χωρίς τέλος, αὐτή εἶναι μία χαρά ἄπειρος καί τελεία, ἀτελεύτητος καί ὅλη ὁμοῦ, καθώς ἐξηγοῦν τό αἰώνιον οἱ Θεολόγοι, ὅπερ θέλει νά εἴπῃ· ὅση εἶναι ἡ χαρά ἐκείνη εἰς ὅλον τόν αἰῶνα μακρά, τόση εἶναι ὅλη ἡ αὐτή χαρά, χωρίς ποτέ νά ὀλιγοστέψῇ· καί ὅση εἶναι εἰς ὅλον τόν αἰῶνα μεγάλη, τόση εἶναι εἰς κάθε στιγμήν τοῦ αἰῶνος ὅλη ὁμοῦ. Χαίρεσαι ὅλην τήν μακαριότητα εἰς ὅλον τόν αἰῶνα καί χαίρεσαι ὅλην τήν μακαριότητα εἰς κάθε στιγμήν τοῦ αἰῶνος. Ὅσον εἶσαι μακάριος εἰς ὅλην ἐκείνην τήν αἰώνιον ζωήν, τόσον εἶσαι μακάριος εἰς κάθε στιγμήν ἐκείνης τῆς αἰωνίου ζωῆς· τί εἴδους χαρά εἶναι αὕτη; Ἡ θάλασσα εἶναι ἁλμυρά· ὑπόθεσε ὅτι πέφτει μία σταλαγματιά νεροῦ ἀπό τόν οὐρανόν καί ὅλην τήν γλυκαίνει, ἠμπορεῖς νά καταλάβῃς πόσον γλυκύ θά εἶναι τό νερόν ἐκεῖνο τό ὁποῖον πέφτει ἀπό τόν οὐρανόν; Πικρός εἶναι ὁ ᾃδης, ἀλλ’ ἄν ἔπεφτε μέσα εἰς αὐτόν μία σταλαγματιά ἀπό τήν χαράν ἐκείνην τοῦ Παραδείσου, ἐγλύκαινεν ὅλην ἐκείνην τήν πικρίαν, ὁ ᾃδης ἐγίνετο Παράδεισος· ἠμπορεῖς νά καταλάβῃς τί εἴδους χαρά εἶναι ἐκείνη;
Ἔκαμε πόλεμον ὁ λαός τῆς παλαιᾶς Ρώμης, ἐνίκησε τούς ἐχθρούς καί ἐπέστρεψαν εἰς τήν πόλιν οἱ νικηταί στρατιῶται. Συνέτρεξαν εἰς τάς πύλας τῆς πόλεως οἱ συγγενεῖς, πατέρες, μητέρες, ἀδελφοί, νά ἴδωσι ποῖοι ἀπό τούς στρατιώτας ἔρχονται ζῶντες καί ποῖοι ἔπεσαν εἰς τά πεδία τῶν μαχῶν. Μεταξύ τούτων ἦτο καί γυνή τις χήρα, μήτηρ στρατευθέντος μονογενοῦς υἱοῦ, ἥτις ἀνέμενε καί αὐτή τόν υἱόν της νά ἐπιστρέψῃ μετά τῶν λοιπῶν. Ἀνέμενε καί ἠρώτα τούς ἐπιστρέφοντας, λέγουσα· «Μήπως εἴδετε τόν υἱόν μου;» Ὕψωνε τούς ὀφθαλμούς προσπαθοῦσα νά τόν ἀντικρύσῃ ἀπό μακράν· «Υἱέ μου, ποῦ εἶσαι καί δέν προβαίνεις; Πῶς δέν φαίνεσαι; Πῶς δέν ἔρχεσαι;» Εἰς τήν ἀδημονίαν ταύτην, εἰς τήν ὁποίαν εὑρίσκετο, ἤκουσεν ἀπό τούς ἄλλους, ὅτι ὁ υἱός της ἐφονεύθη εἰς τόν πόλεμον. Ἐγείρει φωνάς, δέρει τό στῆθος της, κλαίει ἀπαρηγόρητα, ἀλλ’ ἐξαίφνης βλέπει τόν υἱόν της, ὅστις ἔφθασεν ζῶν. Τρέχει, τόν ἐναγκαλίζεται, τόν φιλεῖ· καί τόσον ἐχάρη, ὥστε ἀπό τήν πολλήν χαράν ἐξεψύχησε· ἐκεῖ δέ ὅπου ἔκλαιεν ἡ μήτηρ τόν υἱόν, κλαίει ὁ υἱός τήν μητέρα. Δύνασαι νά ἐννοήσῃς πόση θά ἦτο τῆς μητρός ἐκείνης ἡ χαρά; Ἀλλ’ ἄν ἡ χαρά ἐκείνη ἤθελε διατηρηθῆ ἐπί μίαν ἡμέραν, ἐπί ἕνα χρόνον, καθ’ ὅλην της τήν ζωήν, τί εἴδους χαρά θά ἦτο ἐκείνη;
Ὅμως καί ἀπό τήν χαράν ἐκείνην, τήν ὁποίαν ἐδοκίμασεν ἡ γυνή κατά τήν στιγμήν ἐκείνην, κατά τήν ὁποίαν εἶδε ζῶντα τόν υἱόν της, ἀσυγκρίτως μεγαλυτέρα εἶναι ἡ χαρά τοῦ Παραδείσου. Εἶναι μία χαρά, ἡ ὁποία διατηρεῖται ὄχι μίαν ἡμέραν, ὄχι ἕνα χρόνον, ἀλλά καθ’ ὅλον τόν αἰῶνα τόν ἀτελεύτητον, ὅλη τελεία καί ὅλη ὁμοῦ· ἠμπορεῖς τώρα νά ἐννοήσῃς τί χαρά εἶναι ἐκείνη; Τό δέ σπουδαιότερον, εἶναι χαρά τήν ὁποίαν οὐδείς δύναται νά ἀφαιρέσῃ. Ὄχι φθόνος τις τῶν ἐχθρῶν, διότι ἐκεῖ εἶναι εἰρήνη ἀτάραχος· ὄχι κάποια συμφορά, διότι ἐκεῖ εἶναι εὐτυχία ἀπέραντος· ὄχι μία ἀρρώστια, διότι ἐκεῖ εἶναι ὑγεία ἀπρόσβλητος· ὄχι θάνατος προσφιλοῦς τινος προσώπου, διότι ἐκεῖ εἶναι ζωή αἰώνιος· «χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία καί τήν χαράν ὑμῶν οὐδείς αἴρει ἀφ’ ὑμῶν» (Ἰωάν. ις’ 22).
Ἐδῶ δέν τόν βλέπομεν ὅπως εἶναι, ἀλλά μόνον τόν πιστεύομεν· αὐτή δέ εἶναι ὅλη ἡ μακαριότης τῆς Ἐκκλησίας, νά μή βλέπωμεν καί νά πιστεύωμεν· «Μακάριοι οἱ μή ἰδόντες καί πιστεύσαντες» (Ἰωάν. κ’ 29). Ἐκεῖ τόν βλέπομεν καθώς εἶναι καί πλέον δέν ἔχομεν ἀνάγκην μόνης τῆς Πίστεως, αὐτή δέ εἶναι ὅλη ἡ μακαριότης τοῦ Παραδείσου· νά μή πιστεύωμεν μόνον ἀλλά καί νά βλέπωμεν· «Ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτόν καθώς ἐστι» (ἔνθ’ ἀνωτ.). Ἐκεῖ δέν εἶναι πλέον πίστις διότι εἶναι ὅρασις (Ἑβρ. ια’ 1). Ἐλύθη ἡ σκιά, λάμπει τό φῶς. Ἐκεῖ δέν εἶναι ἐλπίς, διότι εἶναι ἀπόλαυσις. Ἔπαυσε τό μέλλον, ὑπάρχει τό παρόν. Ἐκεῖ ὑπάρχει μόνον ἀγάπη, διότι ἀγαποῦμεν ἐκεῖνο τό ἄκρον ἀγαθόν, τό ὁποῖον βλέπομεν καί χορταίνει ὁ νοῦς μας μέ τήν ὅρασιν, χορταίνει ἡ καρδία μας μέ τήν ἀπόλαυσιν· «Χορτασθήσομαι ἐν τῷ ὀφθῆναί μοι τήν δόξαν σου» (Ψαλμ. ις’ 15). Μήπως ἀπό ταῦτα δύνασθε νά ἐννοήσητε τί εἶναι ὁ Παράδεισος; Ὄχι· τό πιστεύω καί ἐγώ, διότι ὅσα ἠμπορεῖ νά εἴπῃ ἕνας ἄνθρωπος, δέν εἶναι ὅσα πρέπει νά εἴπῃ· «Πάντα ἅ τις δύναται λέγειν, λέγει τῶν κατ’ ἀξίαν οὐδέν», μαρτυρεῖ ὁ Νύσσης Γρηγόριος (Λογ. α’ εἰς τούς Μακκαβ.). Ὦ Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδίσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Ἐξεχύθη εἰς ὅλα τά μέρη τῆς γῆς ἡ φήμη τοῦ Σολομῶντος· ἡ βασίλισσα τῆς Αἰθιοπίας Σαβά ἤκουσε πράγματα παράδοξα διά τοῦτον τόν βασιλέα. Ἤκουσε πολλά, τά ὁποῖα μετά βίας ἐπίστευεν· ὅθεν ἀπεφάσισε νά τά ἴδῃ καί μέ τούς ἰδίους της ὀφθαλμούς. Ἀνεχώρησε λοιπόν μέ δορυφορίαν μεγάλην καί ἦλθεν εἰς τήν Ἰουδαίαν. Ὅταν δέ ἔφθασεν ἐντός τῆς Ἱερουσαλήμ καί εἶδε τόσην μεγαλοπρέπειαν· ὅταν εἰσῆλθεν ἐντός τῶν βασιλικῶν ἀνακτόρων καί εἶδε τόσους θησαυρούς· ὅταν ἐπαρρησιάσθη ἔμπροσθέν τοῦ βασιλέως Σολομῶντος καί εἶδε τόσην δόξαν, ἤκουσε τόσην σοφίαν, εἶπε πρός αὐτόν· «Βασιλεῦ, ἐγώ ἤκουον διά τήν βασιλείαν σου πράγματα παράδοξα, ἀλλά δέν ἐπίστευον εἰς ἐκεῖνα τά ὁποῖα μοῦ ἔλεγον, ἕως ὅτου ἦλθον καί τά βλέπω μέ τούς ὀφθαλμούς μου· «Οὐκ ἐπίστευσα τοῖς λαλοῦσί μοι, ἕως ὅτου παρεγενόμην καί ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί μου» (Γ’ Βασ. ι’ 7). Τώρα τά βλέπω, τά πιστεύω, θαυμάζω καί ἀπορῶ· σοῦ λέγω ὅμως, ὅτι δέν ἤκουσα ὅλα, ὅσα βλέπω· διότι ἐδῶ βλέπω ἄπειρα. Ἐξ ὅλων ὅσα βλέπω δέν ἤκουσα μετά βίας οὔτε τά ἡμίση· «καί ἰδού οὔκ ἐστιν οὐδέ τό ἥμισυ καθώς ἀπήγγειλάν μοι» (αὐτόθι).
Χριστιανοί, πολλά εἶναι ἐκεῖνα, τά ὁποῖα μᾶς λέγουν διά τόν Παράδεισον· πολλά οἱ Προφῆται, πολλά οἱ Ἀπόστολοι, πολλά οἱ Διδάσκαλοι, πολλά αὐτός ὁ Χριστός· ὅλα μεγάλα, ὅλα ὑψηλά, ὅλα παράδοξα· «δεδοξασμένα ἐλαλήθη περί σοῦ ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ» (Ψαλμ. πς’ 3). Ἡμεῖς, ὄχι ὅτι δέν πιστεύομεν, ἀλλά δέν καταλαμβάνομεν· ὁ νοῦς μας εἶναι πολύ στενός, δέν δύναται νά τά χωρέσῃ· εἶναι πολύ παχύς, δέν ἠμπορεῖ νά πετάξῃ. Ὅταν ὅμως ἀξιωθῶμεν νά ἴδωμεν ἐκεῖνο τό ἀνέσπερον φῶς, τό ὁποῖον κάμνει μίαν ἄδυτον ἡμέραν αἰωνίου μακαριότητος· νά ἴδωμεν τῶν Ἀγγέλων τά τάγματα· νά ἴδωμεν τῶν Ἁγίων τούς χορούς· νά ἴδωμεν τούς Μάρτυρας, τούς Ὁσίους, τούς Δικαίους, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ μακάριοι πολῖται τοῦ οὐρανοῦ· νά ἴδωμεν αὐτήν τήν Δέσποιναν Θεοτόκον Μαρίαν, τήν Βασίλισσαν τῶν Ἀγγέλων, καθεζομένην ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ· νά ἴδωμεν αὐτήν τήν τρισήλιον Θεότητα· νά ἴδωμεν αὐτόν τόν Θεόν, πρόσωπον πρός πρόσωπον· νά ἴδωμεν τά φυσικά ἰδιώματα τοῦ Θεοῦ, τά ὁποῖα δέν ἔχουν οὔτε ἀρχήν, οὔτε τέλος· νά ἴδωμεν τάς τρεῖς ὑποστάσεις Του, τόν Πατέρα, τόν Υἱόν καί τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, τά ὁποῖα εἶναι τρία πρόσωπα, ἀλλ’ εἷς καί μόνος Θεός· νά ἴδωμεν τήν παντοδυναμίαν Του, τήν σοφίαν Του, τήν ἀγαθότητά Του, τήν δόξαν Του, τήν Βασιλείαν Του· τότε θέλομεν καταλάβει τί εἶναι ὁ Παράδεισος.
Θεέ μου! (θέλομεν εἴπει τότε εἰς τόν Θεόν)· ἐγώ ἤκουον πολλά διά τόν Παράδεισον, ἀλλ’ ἐκεῖνα τά ὁποῖα ἤκουον, δέν εἶναι τό ἥμισυ· «καί ἰδού οὐκ ἔστιν, οὐδέ τό ἥμισυ, ἀπό ἐκεῖνα ὅπου βλέπω» (ἔνθ. ἀνωτ.). Ἤκουον πολλά, ἀλλά δέν τά ἐκαταλάμβανα· τώρα ὅπου τά βλέπω, τά καταλαμβάνω· «ἀκοήν μέν ὠτός ἤκουόν σου τό πρότερον, νυνί δέ ὁ ὀφθαλμός μου ἑώρακέ σε» (Ἰώβ μβ’ 5). Βλέπω καί ὅλος χαίρομαι, ὅλος μακαρίζομαι, ὅλος δοξάζομαι. Τόση εἶναι ἡ δόξα τοῦ Παραδείσου καί ἐγώ τόσον ἠγάπων τήν δόξαν τοῦ κόσμου! Μωρός ὅπου ἤμην ἐγώ καί δέν παραιτοῦσα χιλίους κόσμους, διά νά κερδίσω ἕνα Παράδεισον! Τοιαύτη εἶναι ἡ αἰώνιος ζωή καί ἐγώ τόσον ἠγάπων μίαν ζωήν πρόσκαιρον! Μωρός ὅπου ἤμην ἐγώ καί δέν ἔδιδα χιλίας ἄλλας ζωάς, διά νά κληρονομήσω ταύτην! Μωρός ὅπου ἤμην ἐγώ καί ἐκινδύνευα τόσους χρόνους νά χάσω τοιοῦτον Παράδεισον καί τοιαύτην ζωήν, διά νά χαρῶ μέ μίαν μιαράν πόρνην· διά νά χορτάσω τήν ἀχόρταγον φιλαργυρίαν μου, διά νά κάμω μίαν σιχαμερήν ὄρεξίν μου! Ἀλλ’ ἄς εἶναι χιλίας φοράς εὐχαριστημένη ἡ εὐσπλαγχνία σου, Θεέ μου, ὅπου ἐγώ ἐλυτρώθην ἀπό τόσους κινδύνους καί τώρα εὑρίσκομαι εἰς τόν Παράδεισον! Ὅπου ζῶ μίαν ζωήν χωρίς θάνατον, ὅπου χαίρομαι μίαν χαράν χωρίς τέλος. Ἐκεῖ ὅπου καταλαμβάνομεν, διότι βλέπομεν, ἠμποροῦμεν νά εἲπωμεν τά τοιαῦτα· ἀλλ’ ἐδῶ ὅπου δέν βλέπομεν καί δέν καταλαμβάνομεν, τίποτε ἄλλο δέν ἠμποροῦμεν νά εἴπωμεν, παρά, ὦ Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδίσωμεν, ἀλλά ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Εἶναι δυνατόν; Ναί· σᾶς εἶπα καί ἄλλην φοράν, ὅτι ἡ σωτηρία μας στέκει εἰς τάς χεῖράς μας· τώρα σᾶς λέγω πάλιν καί ἀκούσατε. Ἔκαμεν ὁ Θέος τόν Παράδεισον διά τούς Δικαίους· έκαμε τόν ᾃδην διά τούς ἁμαρτωλούς· ἔκλεισε καί τόν Παράδεισον, ἔκλεισε καί τόν ᾃδην· ἀλλά τά κλειδιά τοῦ ᾃδου ἐκράτησεν ὁ ἴδιος. Οὕτω βλέπω εἰς τήν Ἀποκάλυψιν τοῦ Ἰωάννου· «καί ἔχω τάς κλεῖς τοῦ θανάτου καί τοῦ ᾃδου» (Ἀπ. α’ 18). Τά κλειδιά τοῦ Παραδείσου τά ἔδωσεν εἰς τούς Ἀποστόλους του, εἰς τό πρόσωπον τοῦ Πέτρου· «καί δώσω σοι τάς κλεῖς τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ις’ 19)· ὥστε τά κλειδιά τοῦ ᾃδου εἶναι εἰς τάς χεῖρας τοῦ Θεοῦ, τά κλειδιά τοῦ Παραδείσου εἶναι εἰς τάς χεῖρας τῶν ἀνθρώπων.
Ὦ φιλανθρωποτάτη οἰκονομία τοῦ Κυρίου μας! Ἄν θέλῃ ὁ ἄνθρωπος νά κολασθῇ εἰς τόν ᾃδην, τά κλειδιά τοῦ ᾃδου δέν εἶναι εἰς τάς χεῖράς του· ἄν θέλῃ ὁ ἄνθρωπος νά σωθῇ εἰς τόν Παράδεισον, τά κλειδιά τοῦ Παραδείσου εἶναι εἰς τάς χεῖρας του, ὅπερ θέλει νά εἴπῃ· τοῦτο εἶναι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, νά εἶναι δύσκολον νά κολάζωνται οἱ ἄνθρωποι καί δι’ αὐτό δέν τούς ἔδωκε τά κλειδιά τοῦ ᾃδου· νά εἶναι δέ εὔκολον νά σῴζωνται καί δι’ αὐτό τούς ἔδωσε τά κλειδιά τοῦ Παραδείσου· «καί δώσω σοι τάς κλεῖς τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν» (ἔνθ’ ἀνωτ.). Λοιπόν, ὦ Παράδεισε, ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδίσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν. Ἀλλά ἀκούσατε καί ἄλλο· «καί δώσω σοι τάς κλεῖς»· τά κλειδιά λέγει· ἀλλά δέν ἠδύνατο νά εἴπῃ· καί δώσω σοι τήν κλεῖδα; Τό κλειδί; Μέ ἕνα κλειδί δέν ἀνοίγεται ἆρά γε ὁ Παράδεισος; Τά κλειδιά μέ τά ὁποῖα ἀνοίγομεν τάς θύρας εἶναι πολλῶν εἰδῶν· εἶναι κλειδί σιδηροῦν, ἠμπορεῖ ὅμως νά εἶναι καί χρυσοῦν, ἀλλ’ ἠμπορεῖ νά εἶναι καί ξύλινον· τοιαῦτα εἶναι τά κλειδιά τοῦ Παραδείσου καί διά τοῦτο τά λέγει κλειδιά καί ὄχι κλειδί· εἶναι σιδηροῦν, εἶναι χρυσοῦν, εἶναι ξύλινον. Τό ξύλινον εἶναι τοῦ πτωχοῦ· ὁ πτωχός ἠμπορεῖ μέ τήν πενίαν του νά ἀνοίξῃ τόν Παράδεισον, νά σωθῇ· τό χρυσόν εἶναι τοῦ πλουσίου· ὁ πλούσιος μέ τόν πλοῦτον του ἠμπορεῖ νά ἀνοίξῃ τόν Παράδεισον, νά σωθῇ· τό σιδηροῦν εἶναι παντός ἀνθρώπου, ὅστις δέν εἶναι οὔτε τόσον πτωχός, οὔτε τόσον πλούσιος· καί οὗτος ἠμπορεῖ νά ἀνοίξῃ τόν Παράδεισον, νά σωθῇ. Ὥστε εὔκολα ἠμπορεῖ νά σωθῇ καί πτωχός καί πλούσιος καί πᾶς ἄνθρωπος. Ὦ Παράδεισε! Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδίσωμεν, ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Μέρος Δεύτερον
Πρός τόν Παράδεισον, περί τοῦ ὁποίου ὡμιλήσαμεν ἕως τώρα, δύο εἶναι αἱ ὁδοί, ἡ μία στενή καί τεθλιμμένη, καθώς λέγει ὁ Χριστός· «στενή· καί τεθλιμμένη ἡ ὁδός ἡ ἀπάγουσα εἰς τήν ζωήν» (Ματθ. ζ’ 14). Στενή· τόσοι Ἀσκηταί, οἵτινες τήν ἐπεριπάτησαν, ἄφησαν ὀπίσω ὅλον τόν κόσμον καί τά ἐγκόσμια καί ἐπέρασαν γυμνοί. Τόσοι Ἅγιοι Μάρτυρες, οἵτινες τήν ἐρράντισαν, ὄχι μέ τόν ἱδρῶτα, ἀλλά μέ αἷμα. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἵτινες περιπατοῦν μέ τήν κεφαλήν πολλά ὑψηλήν, ἄν δέν χαμηλώσωσιν ὀλίγον, ἐδῶ δέν χωροῦν, ἡ ὁδός εἶναι στενή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφαγον πολύ καί ἐπάχυναν, ἄν δέν λεπτύνουν τήν σάρκα των, ἐδῶ δέν χωροῦν, ἡ ὁδός εἶναι στενή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ροῦχα πολλά, σύρουν μεθ’ ἑαυτών καί πολλά ἄλλα ἐμπόδια, ἄν δέν ἐλαφρωθῶσιν, ἐδῶ δέν χωροῦν ἡ ὁδός εἶναι στενή. Αἱ γυναῖκες ἄχ! Πολλά, εἶναι ἐκεῖνα τά ὁποῖα πρέπει νά ἀφήσουν, ἄν θέλουν νά χωρέσουν! Ἡ ὁδός εἶναι στενή καί τεθλιμμένη, γεμάτη ἀκάνθας καί τριβόλους· πρέπει νά ἱδρώσωμεν καί νά ὑποφέρωμεν, πρέπει νά ὑπομείνωμεν πολλά, πρέπει νά ταλαιπωρηθῶμεν πολλά, διά νά περάσωμεν, διά νά ἀναβῶμεν· «διά πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τήν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Πραξ. ιδ’ 22). Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τήν σάρκα πολύ τρυφεράν καί θέλουν νά περιπατῶσιν ἐπάνω εἰς τά βαμβάκια καί εἰς τά ρόδα, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν στομάχι ἀδύνατον καί δέν ἠμποροῦν νά χωνεύσωσιν ἕνα λόγον· ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν τήν ἀνάπαυσιν καί τήν τρυφήν, ἐδῶ δέν χωροῦν· ἡ ὁδός εἶναι στενή καί τεθλιμμένη. Ποῖος νά ὑπάγῃ εἰς τόν Παράδεισον; Ὅλοι θέλουν· ἀλλ’ ἄς γνωρίζωσιν ὅλοι, ὅτι ἡ ὁδός εἶναι στενή καί τεθλιμμένη.
Εἶναι καί μία ἄλλη ὁδός πλατεῖα καί εὐρύχωρος, ἀπό τήν ὁποίαν διέρχεται μία ἅμαξα. Ἀπ’ αὐτήν βλέπω καί ἐπέρασε μόνος ἕνας Προφήτης Ἠλίας. Ἄφησε ὅμως πρῶτον τήν μηλωτήν του καί ἔπεσε καί κατόπιν ἐπέρασε. Θέλεις καί σύ, Χριστιανέ, νά ὑπάγῃς εἰς τόν Παράδεισον, ἀπό τήν πλατεῖαν ὁδόν καθώς ὁ Προφήτης Ἠλίας; Ἔχε ἅρμα πυρός, ἤτοι θερμήν ἀγάπην πρός τόν Θεόν καί τόν πλησίον· διότι «ἐν ταύταις ταῖς δυσίν ἐντολαῖς ὅλος ὁ Νόμος καί οἱ Προφῆται κρέμανται» (Ματθ. κβ’ 40)· «πάσης γάρ ἀρετῆς ἐστιν ὑπόθεσις καί ἐν τούτῳ σωζόμεθα πάντες». Ὁ Ἠλίας διά νά ἀναβῇ εἰς τόν οὐρανόν, ἀπέρριψε πρῶτον ἀπό ἐπάνω του τό ἔνδυμά του· ὅπερ θέλει νά εἴπῃ, ὅτι εἰς τόν Παράδεισον δέν ἀναβαίνομεν μέ τά ἐνδύματα. Τί δέ ἦτο τό ἔνδυμα τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ; Μία μηλωτή, τοὐτέστι μία γοῦνα, ἡ δέ γοῦνα εἶναι ἕνα δέρμα, ἀλλά καί αὐτό ὁ Ἠλίας τό ἀπέρριψεν· ὅπερ σημαίνει ὅτι σύ, ὅστις ἐκδέρεις, μέ τόν ἕνα ἤ μέ τόν ἄλλον τρόπον τά πρόβατα τοῦ Χριστοῦ, δέν ἀνεβαίνεις μέ ξένα δέρματα εἰς τόν Παράδεισον· λάβε το ἀπόφασιν· μέ ξένα δέρματα δέν ἀνεβαίνεις εἰς τόν Παράδεισον. Ὦ Παράδεισε, εἶναι δυνατόν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα Χριστιανοί, δ’ ἕνα τόσον ὀλίγον πρᾶγμα νά χάσωμεν ἕνα τόσον μεγάλον καλόν! Ἕνα Παράδεισον διά μιᾶς ὥρας χαράν! Ὦ Παράδεισε, Παράδεισε! Ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νά σέ κερδίσωμεν· ἀλλ’ ἡμεῖς δέν ἠμποροῦμεν νά σέ καταλάβωμεν.
Ταῖς τῆς Ὁσίας Μαρίας πρεσβείαις, ὁ Θεός ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
(1669 – 1714)
(¹) Ἐλαφρῶς διασκευασθεῖσα κατά τό λεκτικόν.
Πηγή: Ὁ Μέγας συναξαριστής τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τόμος ΙΓ’ Τριώδιον (σελ. 401). Ἐκδίδεται ἀναλώμασι καί ἐπιμελείᾳ, τοῦ ἐν Μοναχοῖς ἐλαχίστου Βίκτωρος Ματθαίου Καθηγουμένου τῆς ἐν Κρονίζῃ, Κουβαρᾶ Ἀττικῆς Ἱερᾶς καί σεβασμίας Δεσποτικῆς Μονῆς Μεταμορφώσεως του Σωτῆρος. Ἔκδοσις Β’ 1969.
Οἱ Εἰκόνες τοῦ κειμένου, ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
