Τῇ Ζ’ (7η) τοῦ μηνός Φεβρουαρίου μνήμη τοῦ Ὁσίου καί Θεοφόρου Πατρός ἡμῶν ΠΑΡΘΕΝΙΟΥ Ἐπισκόπου Λαμψάκου.
Ἀφῆκε τόν χοῦν Παρθένιος Λαμψάκῳ.
Λαμπτῆρα πυρσεύοντα φῶς αὐτῇ μέγα,
Παρθένιος κατώρθωσε λαχών μακρόν ἑβδόμῃ ὕπνον.
Τούτου τοῦ θαυμασίου Ὁσίου τόν βίον δέν εὑρήκαμεν νά διηγῆται οὐδείς εἰς πλάτος, τήν γέννησιν αὐτοῦ, ἀνατροφήν καί πολιτείαν τήν ἀξιέραστον, μόνον ἕνας ἰδιώτης, Κρυσσῖνος ὀνομαζόμενος, ἔγραψε μέ πολλήν συντομίαν ὀλίγα τινά ἀπό τά πολλά του τεράστια, τά ὁποῖα καί ἡμεῖς ἐξηγήσαμεν, μή γράφοντες περισσότερον, διά νά μή φύγωμεν ἀπό τήν ἀλήθειαν καί προσέχετε ἀκριβῶς τήν γλυκυτάτην ταύτην διήγησιν, ὅπως λάβετε εὐφροσύνην καί ἀγαλλίασιν.
Οὗτος ὁ χρηστός καί εὔχρηστος τοῦ Χριστοῦ δοῦλος Παρθένιος, ἐγεννήθη εἰς τήν Μελιτούπολιν, εἰς τήν ὁποίαν ἦτο ὁ πατήρ αὐτοῦ Διάκονος, Χριστόδουλος ὀνομαζόμενος. Ὁ Παρθένιος οὗτος λοιπόν ἀπό παιδίον δέν ἔμαθε πολλά γράμματα, μόνον ὀλίγα, ἀλλ’ ὅμως ἦτο ἀκροατής τῶν Ἁγίων Γραφῶν ἐπιμελέστατος καί ἀπό μικρᾶς ἡλικίας ἠξιώθη τῆς Θείας χάριτος καί ἔκαμνε μεγάλα καί θαυμάσια, διότι ἦτο κατά πολλά πρός τούς πτωχούς συμπαθής καί φιλάνθρωπος· καί ἀκούσατε. Ὑπῆρχε μία λίμνη πλησίον τῆς πόλεως, εἰς τήν ὁποίαν πολλάκις ἐψάρευε καί ὅσα ψάρια ἔπιανε, δέν ἔτρωγε ἀπό ταῦτα, οὔτε πλουσίου τινός τά ἐχάριζεν, ἀλλά τά ἐπώλει καί ἔδιδε τοῖς πτωχοῖς τά χρήματα, διά νά τόν ἐλεήσῃ καί αὐτόν ὁ Κύριος. Ἀπό τοῦ βίου του λοιπόν τήν λαμπρότητα καί ἀπό τά παράδοξα θαύματα ὅπου ἔκαμεν, ἔγινε πανταχοῦ ἐπίσημος καί περίφημος, διότι πολλούς δαιμονιζομένους ἰάτρευσε, ἀπό τήν πολλήν του φιλανθρωπίαν καί ταπείνωσιν. Ταῦτα μαθών ὁ τῆς Μελιτουπόλεως Ἐπίσκοπος, Φιλητός καλούμενος, τόν προσεκάλεσε καί τόν παρεκάλεσε νά δεχθῆ νά τόν χειροτονήσῃ πρεσβύτερον, ἀλλ’ αὐτός, ὡς ταπεινόφρων, δέν ἤθελε, νομίζων πῶς ἦτο ἀνάξιος· ἐκεῖνος ὅμως καί ἀκουσίως τόν ἠξίωσε τοιαύτης ἀξίας, ὡς ἀξιώτατον. Ὅταν λοιπόν ἔλαβε τήν Θείαν χάριν εἰς τήν ψυχήν αὐτοῦ δαψιλέστερον, ἐτέλει καθ’ ἑκάστην ἄπειρα θαύματα, διότι ὁ Κύριος ἠθέλησε νά τόν δοξάσῃ καί ἐδῶ καί νά θεραπεύσῃ διά μέσου αὐτοῦ πολλούς πάσχοντας. Ἀπό τά πολλά λοιπόν ὅπου ἐτέλεσε, γράφωμεν ὀλίγα εἰς πίστωσιν. Μίαν ἡμέραν περιπατῶν εἰς τήν ὁδόν ὁ Ὅσιος, ὑπήντησεν ἕναν ἄνθρωπον, ὅπου τόν ἐκτύπησεν ἕνας ταῦρος εἰς τό πρόσωπον μέ τό κέρατον καί ἐβγῆκεν ἔξω ὁ ὀφθαλμός του καί ἐκρέματο καί ἦτο ἐλεεινόν εἰς τούς ὁρῶντας θέαμα, τόν ὁποῖον ἐκράτει εἰς τήν χεῖρα του ὀδυρόμενος καί ζητῶν βοήθειαν. Τοῦτον ἰδών ὁ φιλανθρωπότατος Παρθένιος ἐλυπήθη καί λαμβάνων εἰς τήν δεξιάν του τό ὄμμα, ἔβαλεν αὐτό ἐπιδέξια εἰς τόν τόπον του καί μέ τήν πρός Θεόν εὐπρόσδεκτον εὐχήν του καί μέ ἁγίασμα ὅπου τό ἔχρισεν, ἰατρεύθη τελείως εἰς τρεῖς ἡμέρας καί ἔμεινεν ὑγιής, ὡς τό πρότερον. Ἄλλο ὅμοιον. Μίαν γυνή ἔβγαλεν εἰς τά ἀπόκρυφα μέρη κακόν ἀπόστημα, ὅπου λέγεται Καρκῖνος, ὅπου τρώγει τήν σάρκα ἐλεεινῶς αἱ δέν ἰατρεύεται. Εἶχε λοιπόν ἐκ τούτου πολλήν ὀδύνην, ἡ τάλαινα καί ἐντρέπετο νά τό δείξῃ εἰς ἰατρόν. Μόνον, ἔδραμε πρός τόν ἄμισθον ἰατρόν Παρθένιον καί πίπτουσα εἰς τούς πόδας αὐτοῦ μέ δάκρυα ἐζήτει τήν ἴασιν· οὗτος ἔκαμε τόν Σταυρόν μέ τήν δεξιάν αὐτοῦ εἰς τό μέτωπόν της καί παρευθύς ἔπεσε τό πρίσμα εἰς τήν γῆν καί ἔγινεν ἡ γυνή ὑγιής ὁλότελα.
Ἄλλοτε πάλιν ἐπῆγε νά ἰδῇ ἀσθενῆ τινα ὁ Ἅγιος καί ἐπήδησεν ἐπάνω του ἕνας σκῦλος πολύ μεγάλος, ὅστις ἔκοψε τά σχοινία καί ἐκάθισεν εἰς τόν ὦμον τοῦ Ὁσίου διά νά τόν φάγῃ, αὐτός ὅμως δέν ἐφοβήθη οὐδόλως μόνον ἐφύσησεν εἰς τό στόμα του καί σφραγίσας εἰς αὐτό τόν Σταυρόν τοῦ Χριστοῦ, ἔπεσε κατά γῆς τό ἄγριον ἐκεῖνο θηρίον καί ἐξεψύχησε. Αὐτά καί ἕτερα πλείονα, τελέσας ὁ θαυμαστός Παρθένιος· τό ἔμαθε ὁ Μητροπολίτης Κυζίκου Ἀσχόλιος καί ἔκρινε πῶς ἦτο ἄπρεπον νά μή τιμήσῃ τοιοῦτον Ἅγιον μέ τό τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα. Προσκαλέσας λοιπόν αὐτόν, ἔκαμε παντοίῳ τρόπῳ καί τόν ἐχειροτόνησε Ἐπίσκοπον Λαμψάκου, ὄχι διά νά ὠφελήσῃ ἐκεῖνον, ἀλλά τήν πόλιν αὐτήν, ἥτις ἦτο ὅλη βεβυθισμένη εἰς τήν τῆς εἰδωλολατρείας ἀπώλειαν. Αὐτός δέ μέ τάς προσευχάς πρός τόν Θεόν, τάς νηστείας, τάς πρός τόν λαόν νουθεσίας καί ὑποδείγματα καί μέ διάφορα θαύματα ὅπου ὑπέρ φύσιν ἐτέλεσε, τούς ἔκαμε καί ἐμίσησαν τό ψεῦδος, γνωρίσαντες τήν ἀλήθειαν καί ἐβαπτίσθησαν εἰς τό ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος· ὅθεν, ὁ Ἅγιος, ἰδών αὐτῶν τήν πολλήν εὐλάβειαν, ἠθέλησε νά καταστρέψῃ τά εἰδωλεῖα καί νά οἰκοδομήσῃ Ἐκκλησίας, εἰς δόξαν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καί Σωτῆρος μας πλήν ὅμως, ἐπειδή τόν καιρόν ἐκεῖνον ἐκάθισεν εἰς τόν θρόνον ὁ Ἅγιος Κωνσταντῖνος, ἠθέλησε νά ὑπάγῃ πρός αὐτόν εἰς τήν βασιλεύουσαν, νά τοῦ ζητήσῃ ἄδειαν κατά τήν συνήθειαν. Οὗτος δέ, ὡς εὐσεβέστατος ὅπου ἦτο καί πρός τούς Ἱερεῖς εὐλαβέστατος, οὐ μόνον ἐξουσίαν τοῦ ἔδωκε γραφικῶς, ἀλλά καί πολύ χρυσίον νά ἐξοδεύσῃ εἰς δόξαν Θεοῦ εἰς τά χρειαζόμενα. Ὁ Ὅσιος λοιπόν, ἐπιστρέψας εἰς τήν ἐπαρχίαν του, τούς μέν βωμούς τῶν εἰδώλων ἐχάλασε, ἐθεμελίωσε δέ Ναόν περικαλλῆ καί ὡραῖον εἰς δόξαν τοῦ Παντοκράτορος. Ἀλλά ἄς εἰποῦμεν καί ἄλλα τινά ἀπό τά πολλά του θαυμάσια. Ἦλθε τις πρός αὐτόν, ὅστις εἶχε μέσα του πονηρότατον δαιμόνιον καί δέν τό ἤξευρε ἄλλος τις, οὔτε ὁ ἴδιος ὁ δαιμονιζόμενος, μόνον ὁ Ἅγιος τό ἐγνώριζεν ὡς θεοφώτιστος καί θεόπνευστός. Ὅταν δέ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος τόν ἐχαιρέτησεν, ὁ Ἅγιος καθόλου δέν ἀπεκρίθη, ἀλλά ὡς ἄλαλος ἐσιώπησεν, ὁ δέ δαίμων ἐθύμωσε καί λέγει ταῦτα ὀργιζόμενος πρός τόν ταπεινόφρονα, ὁ ὑψηλόφρων καί ὑπερήφανος. Ἡμεῖς εἴχαμεν πόθον νά σέ ἰδοῦμεν καί σέ ἐχαιρετήσαμεν καί σύ δέν κατεδέχθης νά ὁμιλήσῃς ὁλότελα; Τότε τοῦ λέγει ὁ Ἅγιος· Ἰδού, μέ εἶδες· καί ὁ δαίμων· σέ εἶδα καί ἐκατάλαβα. Τοῦ λέγει ὁ Ἅγιος· ἐάν λοιπόν ἐγνώρισες τίς εἶμαι, ἔβγα ἀπό τό πλάσμα τοῦ Θεοῦ. Ὁ δέ ἀπεκρίνατο. Πολύν καιρόν ἔχω ὅπου κατοικῶ εἰς τοῦτον τόν ἄνθρωπον ἀπό παιδίον μικρόν καί κανείς δέν μέ ἐγνώρισε, παρά σύ μόνον καί ἐάν μέ ἐκβάλῃς ἀπ’ ἐδῶ, δέν ἠξευρω ποῦ νά ὑπάγω. Τοῦ λέγει ὁ Ἅγιος. Ἐγώ νά σοῦ δώσω ἄνθρωπον νά κατοικήσῃς εἰς αὐτόν, ἐάν θέλῃς. Τότε ἐβγῆκε τό δαιμόνιον ἀπ’ ἐκεῖνον τόν ἄνθρωπον καί ἐζήτησε τοῦ Ἁγίου νά τοῦ πληρώσῃ τήν ὑπόσχεσιν, ὁ δέ Ἅγιος ἀνοίξας τό στόμα του εἶπεν αὐτῷ· ἰδού ἄνθρωπος καί εἴσελθε εἰς ἐμέ καί κατοίκησον. Τότε ὁ δαίμων ὡς ἀπό πυρός καταφλεγόμενος, ἔφυγε κλαίων καί φωνάζων· οὐαί μοι τῷ τάλανι· ἐάν μόνον ἡ ὅρασίς σου μέ καταφλέγει, πῶς νά τολμήσω νά εἰσέλθω μέσα σου; Ταῦτα λέγων ὁ δαίμων ἔφυγεν, ὁ δέ ἄνθρωπος ἔμεινεν ὑγιής, εὐχαριστῶν τόν Ὅσιον. Μετά τινας ἡμέρας, ἀφ’ οὗ ἔκτισε τόν Ναόν ὁ Ἅγιος, εὗρε μίαν μεγάλην πλάκα ἁρμοδίαν διά τήν Ἁγίαν Τράπεζαν καί προσέταξε νά τήν φέρουν εἰς τό ἁμάξι: καθώς τήν ἔφερναν, ἐφθόνησεν ὁ βάσκανος δαίμων εἰς τοιοῦτον θεάρεστον ἔργον καί, ὡς ἀνθρωποκτόνος, ἐνήργησε μέ τάς κακουργίας του καί ὁ Εὐτυχιανός, ὅστις ἐτραβοῦσε τό ἁμάξι, ἐφονεύθη, διότι ὁ δαίμων ἐτάραξε τά βώδια, τά ὁποῖα ἔτρεχον μέ πολλήν ὁρμήν καί ταχύτητα καί ἐπλάκωσαν οἱ τροχοί τόν ἄνθρωπον, ἐσχίσθη ἡ κοιλία του καί ἐχύθησαν τά σπλάγχνα του. Τοῦτο ἀκούσας, εἶπεν ὁ Ἅγιος· νά μή χαρῇς εἰς ταύτην τήν κακουργίαν δαῖμον παμπόνηρε, οὔτε νά ἐμποδίσῃς τό θεῖον ἔργον, μισόκαλε. Ταῦτα εἰπών καί πορευθείς ἀμέσως εἰς τόν πεθαμμένον, ἐγονάτισε καί δακρύσας, προσηυχήθη λέγων. Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὅπου ὁρίζεις ζωήν καί θάνατον, ματαίωσον τήν κακουργίαν τοῦ δαίμονος καί τόν τεθνεῶτα ἀνάστησον· ὅτι σύ Δέσποτα εἶσαι ἡ πάντων ζωή καί ἀνάστασις καί ποιεῖς ὅσα βούλεσαι, ὡς Βασιλεύς παντοδύναμος. Ταῦτα εἶπε καί παρευθύς (ὦ θαυμασίου καί ἐξαισίου τερατουργήματος!) ὁ Εὐτυχιανός ἀνεστήθη καί εὐχαριστῶν τόν Ἅγιον ἐπῆγε τήν πλάκα εἰς τόν Ναόν καί τήν ἔβαλαν εἰς τήν Ἁγίαν Τράπεζαν, εἰς πεῖσμα τοῦ δαίμονος. Αὐτήν τήν μεγίστην θαυματουργίαν ἀκούσαντες, ὅσοι εἶχαν ἀρρώστους καί δέν ἠδύναντο οἱ ἰατροί νά τούς θεραπεύσουν, τούς ἔφερον εἰς τόν Ἅγιον καί παρευθύς τούς ἰάτρευε χωρίς διορίαν καί βότανα καί πάντες οἱ τῆς Λαμψάκου πολῖται ἔχαιρον εὐφραινόμενοι, διά τήν τοιαύτην ἐπικουρίαν καί βοήθειαν, ὅπου ὁ Κύριος τούς ἔστειλε· μόνον οἱ ἰατροί ἐλυποῦντο, διότι δέν εἶχον πλέον ἀπό τήν τέχνην των ὄφελος, ἐπειδή ὅλοι οἱ ἄρρωστοι ἐπήγαιναν εἰς τόν Ἅγιον, ὅστις δωρεάν τούς ἰάτρευε χωρίς ἀργοπορίαν καί μάλιστα ὅσοι, ἄνδρες καί γυναῖκες, εἶχον δαιμόνιον. Διότι τόσην ἐξουσίαν ἔλαβεν ἀπό τόν Θεόν κατά τῶν ὑπερηφάνων δαιμόνων, ὁ ταπεινόφρων Παρθένιος, ὥστε μόνον καί ἐάν τόν ἔβλεπον, ἔφευγον ἀπό τούς ἀνθρώπους, καθώς φεύγει ἀπό τό φῶς τό σκότος καί ἀφανίζεται· καί ἀκούσατε, διά νά πιστεύσητε τήν ἀλήθειαν.
Μία παρθένος, Δάφνη ὀνόματι, θυγάτηρ Διονυσίου πραιποσίτου Σμύρνης, ἄλλη γυνή ἀπό τήν Περσίδα καλουμένη Ζωΐλα καί ἑτέρα παρθένος θυγάτηρ Συναδίου, ἄλλη Ἀλεξανδρεία, Ἀκακία, Ρουφίνα, Θεοφίλα καί ἑτέρα κόρη Κυριακή ὀνόματι καί μία γραία Καλλιόπη καί ἄλλαι πολλαί, αἱ ὁποῖαι εἶχον δαιμόνια, ἰατρεύθησαν ὅλαι ἀπό τόν Ἅγιον, τάς ὁποίας διά συντομίαν δέν γράφομεν κατά πλάτος πῶς τάς ἰάτρευσε· μόνον περί τοῦ νεανίου Μίκωνος νά εἰποῦμε σαφέστερον, διά νά γνωρίζῃ ὁ καθείς, πώς εἶχε καί προορατικόν ὁ Ἅγιος. Οὗτος ἦτο υἱός Ἱερέως καί εἶχε σκληρόν δαιμόνιον καί δυνατά τόν ἐτάρασσεν· οἱ γονεῖς του τόν ἔφερον εἰς τόν Ἅγιον καί πίπτοντες εἰς τούς πόδας του μέ δάκρυα τόν παρεκάλουν νά τοῦ δώσῃ τήν ἴασιν· ὁ δέ συμπαθής καί εὔσπλαγχνος Παρθένιος, δέν εὐσπλαγχνίσθη καθόλου ἐκεῖνον τόν δυστυχῆ, οὔτε ἐλυπήθη τῶν γονέων του τά δάκρυα, ἀλλά εἶπεν αὐτοῖς. Δέν εἶναι ἄξιος θεραπείας ὁ αὐθάδης καί θρασύτατος, ὅτι ἠξεύρετε πόσας φορᾶς σᾶς ὕβρισε καί παρεκαλούσατε τόν Θεόν νά τόν τιμωρήσῃ, ὡς ἄτακτον· λοιπόν ἀφῆτε τον νά παιδεύεται διά ψυχικήν ὠφέλειαν. Οἱ δέ πάλιν, ὡς γονεῖς, ἐπονοῦσαν τό τέκνον των καί ἐδέοντο τόν Ὅσιον νά τό ἐλεήσῃ, ὡς εὔσπλαγχνος· ὅθεν διά νά μή τούς λυπήσῃ, ἔκαμε πρός Κύριον θερμοτάτην δέησιν καί ἐλυτρώθη ὁ νέος τοῦ δαίμονος.
Ἄλλος τις στρατιώτης, τήν κλῆσιν Ἀζάνιος, ἦτο παραλυτικός καί ἀκίνητος, τόν ὁποῖον ἔφερον φορτωμένον, ὡς ἄψυχον εἰς τόν Ἅγιον καί μέ ἕνα λόγον τόν ἐθεράπευσεν. Καί ὁ Σύρος Ἀλάμας εἶχε δαιμόνιον καί μίαν ἡμέραν ἔπεσεν ἀπό τήν στέγην τῆς Ἐκκλησίας καί ἀπέθανεν· ὁ δέ Ἅγιος, ὄχι μόνον τόν ἀνέστησε, ἀλλά καί ἐκ τοῦ πονηροῦ δαίμονος τόν ἐλύτρωσεν, ὥστε πάντες ἐξέστησαν.
Ἄλλος τις Μαξιμιανός ὀνόματι εἶχε δυσεντερίαν, ὅπου εἶναι νόσος ἀνίατος, οἱ δέ γονεῖς αὐτοῦ, τόν ἐσήκωσαν μέ τήν κλίνην καί ἔχοντες πίστιν ἀδίστακτον εἰς τόν Θεόν καί εἰς τόν δοῦλον αὐτοῦ Παρθένιον, ἔφερον ἀπό τήν Βυζύην εἰς τήν Λάμψακον τόν ἄρρωστον καί τόν ἔθεσαν εἰς τήν θύραν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Παρθενίου καί εἰς ὀλίγην ὥραν ἀπέθανε. Μετά ταῦτα ἐλθών ὁ Ἅγιος καί ἰδών τόν νεκρόν, εὐσπλαγχνίσθη τῶν γονέων τά δάκρυα καί δακρύσας πρός Κύριον προσηυχήθη καί, ὦ τοῦ θαύματος! εὐθύς ὁ νεκρός ἀνέστη καί ἐδόξασε τόν Κύριον. Γυνή τις Εὐχαριστία ὀνόματι εἶχεν εἰς τά ἐντόσθια δεινήν ἀσθένειαν, ἀπό μαντείας καί γοητείας κακῶν ἀνθρώπων, ὁ δέ ἀνήρ αὐτῆς Μαγιστριανός, τήν κλῆσιν Ἀγάπιος, τήν ἐπῆγεν εἰς τόν Ἅγιον καί ποιήσας εὐχήν πρός Θεόν τελείως ταύτην ἰάτρευσεν.
Ἄλλος τις ὀνόματι Θαλάσσιος, ἐβγῆκεν ἀπό τάς φρένας του ἐκ συνεργείας τοῦ πονηροῦ δαίμονος καί προσφέροντες αὐτόν οἱ συγγενεῖς εἰς τόν Ἅγιον, τόν ἰάτρευσεν εἰς ἑπτά ἡμέρας καί ἔμεινε σωφρονισμένος, δοξάζων τόν Κύριον.
Ἕνας Ἡρακλειώτης ὀνόματι Κάλλιστος, ἦτο παράλυτος εἰς τούς πόδας ἀπό πειρασμόν τοῦ δαίμονος καί ἄλλος λεπρός Λέσβιος, προσῆλθον εἰς τόν Ἅγιον ζητοῦντες βοήθειαν καί παρευθύς τούς ἰάτρευσεν. Ἦσαν τινές ψαράδες εἰς τούς ὁποίους ἔκαμαν μαντείας καί γοητείας καί δέν ἔπιαναν ψάρια ὁλότελα, ὅταν δέ ἔβαζαν τά δίκτυα ἐκεῖ ὅπου ἔβλεπαν καί ἦσαν πολλά ψάρια, αὐτά ἔφευγαν καί κανένα δέν ἔμβαινεν εἰς τά δίκτυα· τοῦτο δέ ἦτο βασκανία καί ἐνέργεια δαίμονος. Οἱ ἁλιεῖς λοιπόν ἰδόντες ταῦτα, ἐκατάλαβαν τήν αἰτίαν καί προσπίπτοντες εἰς τόν Ὅσιον τόν παρεκάλεσαν νά λύσῃ τήν κακουργίαν τοῦ δαίμονος. Οὗτος ἐπῆγεν εἰς τόν αἰγιαλόν καί εὐλογήσας τήν θάλασσαν, ἔρριψεν ἅλας καί τούς εἶπε νά ῥίψουν τά δίκτυα· οὕτω ποιήσαντες, (ὦ τοῦ θαύματος!) τόσον πλῆθος ἰχθύων συνήχθη, ὥστε πάντες οἱ παρόντες ἐξεπλάγησαν.
Ἄς εἰποῦμεν ἕτερον. Ἀπῆλθε ποτέ ὁ Ἅγιος εἰς τήν τῆς Θράκης Ἡράκλειαν, δι’ ἀναγκαίαν ὑπόθεσιν ταύτης· ὁ Μητροπολίτης τῆς πόλεως ταύτης ἦτο βαρέως ἀσθενής καί προσεκάλεσε τόν Ὅσιον νά τόν ἰατρεύσῃ, ὅστις ἰδών αὐτόν, ἐκατάλαβε τήν αἰτίαν τῆς ἀσθενείας του, ὅτι ὑπό τῆς φιλαργυρίας ἐνικᾶτο ἀδικοῦσε δέ καί τούς πένητας· ὅθεν, εἶπεν αὐτῷ· γίνωσκε, ὅτι αὐτή ἡ ὀδύνη σοῦ ἦλθεν ἀπό ψυχικήν ἀσθένειαν, διότι τούς πτωχούς ἀδίκησες· ἐάν δέ ἀποδώσῃς το ἄδικον, ὑγιαίνεις ψυχῇ τε καί σώματι, ἐάν ὅμως παρακούσῃς τούς λόγους μου, οὔτε ψυχικῶς, οὔτε σωματικῶς θεραπεύεσαι. Τότε ὁ ἀρχιερεύς ἐκατανύχθη, γνωρίσας τό σφάλμα του καί ἐξομολογηθείς, ἐφώναξε τόν οἰκονόμον καί ἐπίτροπον καί τόν ἐπρόσταξε νά φέρῃ ἐκεῖ τό χρυσίον καί ἀργύριόν του καί τό ἔδιδε τοῦ Ἁγίου νά τό κάμῃ ὡς βούλεται· ὁ δέ εἶπεν αὐτῷ· ἐσύ ΄μοίρασέ το εἰς τούς πτωχούς μέ τό χέρι σου. Ταῦτα ποιήσας ὁ ἀρχιερεύς καί διαμοιράσας τά κακῶς συναγόμενα, ἐθεραπεύθη τελείως, ψυχῇ τε καί σώματι.
Ἀκούσατε καί ἕτερον. Εὑρίσκετο ἐκεῖ εἰς τήν Ἡράκλειαν εἷς παραλυτικός καί ἀκίνητος. Ἰδών αὐτόν, ὁ φιλανθρωπότατος Παρθένιος, δέν ἀμέλησεν, ὡς τόν Ἱερέα καί τόν Λευΐτην, ὅπου λέγει τό ἱερόν Εὐαγγέλιον, οὔτε ἀντιπαρῆλθεν, ἀλλά προσῆλθε καί προσηυχήθη πρός τόν Δεσπότην, κλίνας τά γόνατα· ἔπειτα ἤλειψε μέ λάδι τά ξηρά καί ἀνενέργητα μέλη καί παρευθύς (ὦ τοῦ θαύματος!) ὁ πρῴην ἀκίνητος καί ἀσάλευτος, ἠγέρθη ὑγιής καί ἄνοσος καί ἀπῆλθε περιπατῶν εἰς τήν οἰκίαν του. Οὐ μόνον δέ ταῦτα, ἀλλά καί ἕτερα θαύματα ἐτέλεσεν εἰς τήν Ἡράκλειαν ὁ Ἅγιος τά ὁποῖα βλέπων ὁ Ὑπατιανός, ἀρχιδιάκονος τῆς Ἐκκλησίας ἐκείνης τῆς Ἡρακλείας, παρεκάλεσεν αὐτόν μέ δάκρυα νά ὑπάγῃ εἰς ἕνα χωράφιόν του, ὅπου ἔσπειρε καί δέν ἐφύτρωσε, νά τό εὐλογήσῃ νά καρπήσῃ. Ἀπῆλθε λοιπόν ὁ Ὅσιος καί μετά δακρύων προσηύξατο, δεόμενος τοῦ Θεοῦ νά στείλῃ εἰς τόν ἀγρόν ἐκεῖνον τήν δρόσον του. Παρευθύς ὁ οὐρανός συννέφιασε καί ἦλθε βροχή ἀμέτρητος· ὅθεν ἔμεινε τήν νύκτα ἐκείνην ἐκεῖ εἰς ἕνα σπίτι ὁ Ἅγιος καί τό πρωΐ εἶπε ταῦτα πρός τόν ἀρχιδιάκονον· πρόσεχε, ἀδελφέ καί φυλάττου νά μή ἁμαρτήσῃς καί τό πάθῃς ὡς τόν ἀρχιεπίσκοπον, ὅστις ἐπαιδεύθη διά τήν φιλαργυρίαν του, διότι καθώς τήν νύκτα ταύτην ἀπό τόν Θεόν ἐγνώρισα εἰς ὀλίγας ἡμέρας χειροτονεῖσαι Ἐπίσκοπος καί ἀγάπα τούς πτωχούς, διότι ἡ ἐλεημοσύνη ἀρέσει τοῦ Θεοῦ περισσότερον ἀπό ὅλας τάς ἀρετάς. Τότε ὁ ἀρχιδιάκονος ἔταξε νά κάμῃ εἰς τούς πτωχούς ἐλεημοσύνας ὅσον ἔπρεπε καί τόν παρεκάλεσε νά ὑπάγῃ καί εἰς ἄλλο χωράφιόν του καί ἀμπέλιον, νά δώσῃ τήν εὐλογίαν του. Ἐπῆγε καί εἰς αὐτό καί ὅταν τό εἶδε πώς ἦτο ἄσπορον, τόν ἠρώτησε· διατί δέν τό ἔσπειρες; καί τοῦ ἀπεκρίθη, δακρύζων· τό ἔσπειρα δέσποτα, ἀλλά διά τάς ἁμαρτίας μου δέν ἔβρεξε νά φυτρώσῃ καί θλίβομαι, διατί χίλια μόδια κάνει ὅταν ἐπιτύχῃ καί τώρα δέν κάμνει τίποτε. Τότε ὁ Ἅγιος τόν παρηγόρησε λέγων. Μή λυπᾶσαι, ὅτι δυνατά πάντα τῷ πιστεύοντι· ὁ Κύριος νά τό εὐλογήσῃ νά κάμῃ καί τώρα χίλια μόδια, ὅτι δέν εἶναι εἰς τόν Θεόν κανένα πρᾶγμα ἀδύνατον· μόνον, τόν καιρόν τοῦ θέρους, σύναξε τόν καρπόν του καί ἁλώνισέ τον χωριστά καί μέτρησέ τον καί θά εὕρῃς χίλια μόδια. Τότε ἐπῆγε καί εἰς τό ἀμπέλι του καί τό ηὐλόγησεν, ὅπου ἦτο ἀπό τήν ἀβροχίαν κατάξηρον καί τοῦ λέγει. Μή πικραίνεσαι καί δι’ αὐτό, ὅτι ὁ Κύριος σοῦ δίδει καί ἐδῶ πολλήν εὐλογίαν, ὡς εὔσπλαγχνος. Ὅταν δέ ἤθελε νά ἐπιστρέψῃ εἰς τήν ἐπαρχίαν τοῦ ὁ Ἅγιος, ἐπῆγε καί ἀπεχαιρέτησε τόν ἄνω εἰρημένον Μητροπολίτην καί τοῦ λέγει· ἤξευρε ὅτι εἰς ὀλίγας ἡμέρας ὑπάγεις πρός Κύριον, καθώς ἐκεῖνος μοῦ ἐφανέρωσε καί ἀφήνεις διάδοχον τόν Ὑπατιανόν τόν ἀρχιδιάκονον. Ταῦτα εἰπών, αὐτός μέν εἰσῆλθεν εἰς πλοῖον καί ἀπῆλθεν εἰς Λάμψακον, ὁ δέ Ἡρακλείας ἀπέθανε καί ἐχειροτόνησαν τόν Ὑπατιανόν, καθώς ὁ Ἅγιος προεφήτευσε· τόν καιρόν τοῦ θέρους ἐσύναξε τόν καρπόν τοῦ μεγάλου χωραφίου χωριστά καί τόν ἁλώνισε καί μετρήσας αὐτόν, εὑρέθη σωστά, χίλια μόδια· ὡσαύτως καί τό ἀμπέλιον ἔκαμεν οἶνον πολύν καί χρήσιμον· ὁ δέ Μητροπολίτης Ὑπατιανός, ὡς εὐγνώμων καί καλοπροαίρετος ἐπῆρε πολύν σίτον καί οἶνον καί τά ἐπῆγεν εἰς τόν Ἅγιον διά νά μή φανῇ πρός τήν εὐεργεσίαν ἀχάριστος· ἀλλά ὁ Ἅγιος τόν ἐπρόσταξε νά τά δώσῃ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, ὅπου ἦσαν ἰδικά του χαρίσματα. Ἐπιστρέψας λοιπόν ὁ Μητροπολίτης εἰς τήν Ἡράκλειαν, διεμοίρασε τόν σίτον καί τόν οἶνον εἰς πένητας καί διηγεῖτο εἰς ὅλους τά τοῦ Ὁσίου θαυματουργήματα. Οὕτω λοιπόν βιώσας, ὁ πάντα χρηστός καί πᾶσιν ἐλεήμων Παρθένιος, ἀπῆλθε πρός τόν ποθούμενον Χριστόν τήν ἑβδόμην τοῦ μηνός Φεβρουαρίου καί πολλοί διά τήν στέρησιν αὐτοῦ ἐλυπήθησαν, ἐξόχως δέ ὁ Ὑπατιανός, ὅστις εὐθύς ὅπου ἤκουσεν, ἀφῆκεν ὅλας τάς ὑπηρεσίας τῆς Μητροπόλεως καί εἰσελθών εἰς πλοῖον ἔδραμεν εἰς τήν Λάμψακον· ὡσαύτως καί ὁ Κυζίκου, ὁ Μελιτουπόλεως, ὁμοίως καί ὁ Παρίου ἦτο παρών καί ἄλλοι πολλοί συνήχθησαν καί ψάλλοντες, ὡς ἔπρεπε, μετ’ εὐλαβείας πολλῆς, ἐνεταφίασαν ἐκεῖνο τό παρθενικόν τοῦ Παρθενίου σῶμα εἰς τήν Ἐκκλησίαν ὅπου αὐτός ἔκτισεν.
Μετά τόν ἐνταφιασμόν τοῦ Ἁγίου αὐτοῦ Λειψάνου δέν λείπει ἀπό τούς εὐλαβουμένους καί ἐπικαλουμένους αὐτόν εἰς βοήθειαν, ἀλλά τούς βοηθᾷ τάχιστα, νόσους διώκων καί δαίμονας, πάθη ψυχῶν καί σωμάτων ἰώμενος, καθώς καί πρότερον ἐτέλει ὁ συμπαθέστατος, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμή καί προσκύνησις εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.
ΠΗΓΗ: ΒΙΚΤΩΡΟΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Β’ (ΣΕΛ. 118) ΕΚΔΟΣΙΣ Β’ 1955.
Ἡ Εἰκόνα τοῦ κειμένου ἔχει τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
