ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
ΔΙΗΓΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟΝ
Εἰς τάς ἡμέρας τῶν θειοτάτων βασιλέων Λέοντος καί Ἀλεξάνδρου, ἄρχων τις εἰς τήν Πελοπόννησον ἠγόρασε σκλάβον Τάταρον τό γένος, καί τόν ἔδωκε τοῦ Ἱερέως, ὅπου εἶχεν εἰς τό παρεκκλήσιόν του καί ἐλειτούργει διά νά τόν μάθῃ γράμματα. Καί ὡς ἐμάθαινε τό παιδίον γράμματα, καί ὑπηρέτει καί τόν Ἱερέα εἰς τάς ἀνάγκας του, ἔγεινε ἕως δώδεκα χρόνων. Καί μίαν ἡμέραν ἐρώτησεν ὁ ἄρχων τό παιδίον, καί τοῦ εἶπε· χριστιανοί εἶναι οἱ Σκύθαι, ἤτοι οἱ Τάταροι; τό δέ παιδίον ἀπεκρίθη· οὐχί αὐθέντη μου, δέν εἶναι χριστιανοί· καί ὡς νομίζω, καί ἐγώ ἀβάπτιστος εἶμαι. Καί τοῦ εἶπε ὁ ἄρχων· καί ἐπειδή ἤσουν ἀβάπτιστος, διατί ἐκοινώνεις τῶν ἀχράντων Μυστηρίων; ἐγώ ἐνόμιζα ὅτι ἤσουν χριστιανός, καί διά τοῦτο δέν ἐμπόδισα ποτέ τόν Πρεσβύτερον, νά μή σέ μεταλάβῃ τό ζωοποιόν Σῶμα καί Αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τό δέ παιδίον ἀπεκρίθη· καί ἐγώ αὐθέντη μου, μή ἠξεύρων, ὡσάν ἔβλεπα καί ἐκοινωνοῦσαν τά ἄλλα παιδία, ἐκοινώνουν καί ἐγώ. Τότε ἔκραξε τόν Ἱερέα, ὅπου εἶχε εἰς τό παρεκκλήσιον τοῦ σπητίου του καί τοῦ εἶπε νά βαπτίσῃ τό παιδίον. Λοιπόν ἐβάπτισεν ὁ Ἱερεύς τό παιδίον κατά τήν τάξιν, καί ἄρχισε καί τήν Θείαν Λειτουργίαν. Καί ἀφοῦ ἐτελείωσε τήν Θείαν Λειτουργίαν, ἦλθε τό παιδίον εἰς τό σπῆτι τοῦ αὐθέντου του κρατῶντας καί τήν λαμπάδα· καί τοῦ λέγει ὁ αὐθέντης του, γύρισε εἰς τήν Ἐκκλησίαν, νά ἔλθῃς μαζύ μέ ἐκεῖνον ὅπου σέ ἐβάπτισεν. Ἐγύρισε τό παιδίον εἰς τό παρεκκλήσιον καί εὗρε τόν Ἱερέα ὅπου ἀκόμη δέν εἶχε τελειωμένα τά Ἅγια νά κάμῃ ἀπόλυσιν καί στραφέν τό παιδίον εἰς τόν ἄρχοντα, τοῦ λέγει· αὐθέντη μου, δέν εἶναι ἐκεῖ ἐκεῖνος ὅπου μέ ἐβάπτισεν. Ὁ δέ ἄρχων θαυμάσας, πῶς τόσον γρήγορα εὐγῆκεν ὁ Ἱερεύς ἀπό τήν Ἐκκλησίαν, πάλιν λέγει πρός τό παιδίον· πήγαινε, καθώς σοῦ εἶπα νά κράξῃς ἐκεῖνον ὅπου σέ ἐβάπτισε. Ὑπῆγε τό παιδίον καί ηὗρε τόν Ἱερέα μόνον, καί πάλιν ἦλθε καί εἶπε, δέν εἶναι ἐκεῖ αὐθέντη ἐκεῖνος ὅπου μέ εβάπτισε. Καί θαυμάσας ὁ ἄρχων, τό δεύτερον, ἀπέστειλεν ἄλλο παιδίον, νά κράξῃ τόν Ἱερέα ὅπου ἐτελείωσε τά πάντα, καί ἔκραξεν αὐτόν. Ἀφ’ οὗ λοιπόν ἦλθεν ὁ Ἱερεύς καί τόν εἶδεν ὁ ἄρχων, λέγει πρός τό παιδίον· δέν σοῦ εἶπα, νά κράξῃς ἐκεῖνον ὅπου σέ ἐβάπτισε; καί ἐσύ ὑπῆγες καί ἦλθες, καί μοῦ ἔλεγες, ὅτι δέν εἶναι ἐκεῖ ἐκεῖνος ὅπου σέ ἐβάπτισεν; ἀλλά τί εἶναι αὐτός. Τό δέ παιδίον εἶπε· δέν μέ ἐβάπτισεν αὐτός, αὐθέντη μου, διότι ἐκεῖνος ὅπου μέ ἐβάπτισεν, εἶχε τό πρόσωπόν του ὅπου ἔλαμπεν ὡσάν τήν ἀστραπήν, καί τήν Θείαν Λειτουργίαν ἐκεῖνος τήν ἐτελείωσε· καί ὁπόταν ἐλειτούργει ἐκεῖνος ὁ φοβερός, οὗτος ἐστέκετο ἔξω εἰς τόν Ναόν δεδεμένος ἀπό τόν λαιμόν, καί τάς χεῖρας μέ ἅλυσον, καί τόν ἐκρατοῦσαν δύο αἰθίοπες φοβεροί καί ἄσχημοι· καί ὅταν ἐτελείωσεν ἐκεῖνος ὁ Ἡλιόμορφος τήν Θείαν Λειτουργίαν, ὁ ὁποῖος ἦτον ἀκόμη εἰς τήν Ἐκκλησίαν, καί ἐγώ ἦλθα εἰς ἐσένα, αὐθέντη μου, ὅταν μέ ἔστειλες νά τόν κράξω, ὑπῆγα καί δέν τόν ηὗρα.
Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἄρχων ἐκεῖνος καί θαυμάσας, τόν ἔπιασε τρόμος καί φόβος ἀπό τά λόγια τοῦ παιδίου. Ἔπιασε λοιπόν ὁ ἄρχων τόν Ἱερέα ἀπό τό χέρι, καί τόν ἐπῆγε μέσα εἰς τό κουβούκλιον καί τοῦ λέγει· τί εἶναι αὐτά ὅπου λέγει τό παιδίον; Τότε ὁ Ἱερεύς ἔπεσεν εἰς τά ποδάρια τοῦ ἄρχοντος, καί μετά δακρύων εἶπεν· ἐπειδή ὁ Θεός σοῦ ἐφανέρωσε τά κατ’ ἐμέ, θέλων τήν μετάνοιάν μου, οὐδέ ἐγώ νά μή κρύψω τίποτε· ὁ ἐχθρός τῶν ψυχῶν μας διάβολος ἐνήργησεν εἰς ἐμέ, καί ἔπεσα εἰς ἁμαρτίαν μέ γυναῖκα ἀνδρός· καί ὅταν ἔμαθεν ὁ Ἐπίσκοπός μου, μέ παρήγγειλεν, ὅτι πλέον νά μή ἐνεργήσω τίποτε τῆς Ἱερωσύνης· καί ἐγώ, διότι εἶμαι πτωχός, καί χωρίς νά λειτουργῶ, δέν ἠμπόρουν νά ζήσω, ἔφυγα ἀπό τήν πατρίδα μου, καί ἦλθα ἐδῶ· καί ἐσύ αὐθέντη μου, μέ εὐσπλαγχνίσθης, καί μέ ἐλυπήθης τό ξένον καί πολλά πτωχόν, καί μέ ἐδέχθης εἰς τό σπῆτί σου· ἐγώ δέ ὁ ταλαίπωρος ἐκαταπάτησα τήν ἰδίαν συνείδησιν καί ἐκαταφρόνησα τήν δικαιοκρισίαν τοῦ Θεοῦ, καί τήν αἰώνιον κόλασιν, καί ἐλειτούργουν ἕως τώρα· καί ἐπειδή ὁ ἐλεήμων Θεός σοῦ ἐφανέρωσε τά κατ’ ἐμέ, πλέον δέν εἶμαι ἄξιος νά βλέπω ἐσένα τόν αὐθέντην μου καί ἅγιον. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἄρχων, εἶπε πρός αὐτόν· ὦ ἄνθρωπε, καλλίτερόν σου ἦτον νά ζητῇς, διά τήν ζωήν σου τήν πρόσκαιρον, παρά νά καταπατήσῃς τήν συνείδησίν σου, καί νά θανατώσῃς τήν ψυχήν σου, διά τό νά κατατολμᾷς εἰς τά ἄψαυστα καί Θεῖα Μυστήρια· ὅπου καθώς λέγει ὁ Θεῖος Ἀπόστολος, οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι εἰς τά Θεῖα Μυστήρια ἐπιθυμοῦν νά παρακύψουν νά ἰδοῦν, καί πάλιν σκεπάζουν μέ ταῖς πτέρυγες τό πρόσωπόν τους· ἀλλά ἐσύ, ὅπου ἤσουν ἀνάξιος, πῶς ἐτόλμας καί ὑπηρέτεις αὐτά τά Θεῖα Μυστήρια; Ὅμως, ἐπειδή ἔχομεν φιλάνθρωπον Θεόν, ὅπου δέχεται προθύμως ὅσους μετανοοῦν ἐξ ὅλης καρδίας, ὕπαγε εἰς μοναστήριον καί μετανόησον γνησίως τόν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς σου, ἴσως γένῃ ἵλεως Χριστός ὁ Θεός καί σοῦ συγχωρήσῃ τήν τοιαύτην ἀσέβειαν· διότι, ὡς νομίζω, δέν εἶναι ἄλλη χειρότερη ἁμαρτία ἀπ’ αὐτήν, ὅταν ὁ Ἱερεύς εἶναι ἀνάξιος καί ἀποτολμᾷ καί λειτουργεῖ τά Θεῖα Θυστήρια· καί οὕτως εἰπών, ἀπέλυσεν αὐτόν.
Πηγή: «ΜΑΡΑΡΓΑΡΙΤΑΙ» ἤτοι Διάφοροι λόγοι τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί ἑτέρων Ἁγίων Πατέρων, (σελ. 296). Ἐκδόσεις Β. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ.
Οἱ Εἰκόνες στήν ἀνάρτηση ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη.
