ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
ΔΙΗΓΗΜΑ ΠΡΩΤΟΝ
Λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος, ὅταν ὁ Ἱερεύς πορνεύσῃ, ἐάν καί νεκρούς ἀναστήσῃ, πλέον νά μή τολμήσῃ νά λειτουργήσῃ· διότι δύναται μέ κόπον πολύν νά γίνῃ Ἅγιος καί θαυματουργός, ἀλλά Ἱερεύς οὐχί· διότι ἀδύνατον εἶναι, ὁ ἀκάθαρτος νά θύῃ καί νά μελίζῃ τόν Ἀμνόν τοῦ Θεοῦ, ὅπου οὐδέ αὐτοί οἱ Ἄγγελοι τολμοῦν τά παρακύψουν, καί νά ἰδοῦν τό τοιοῦτον Μυστήριον, μόνον στέκονται μετά φόβου καί τρόμου.
ΔΙΗΓΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
Ἱερεύς τς ἦτον εἰς τήν ἐπαρχίαν τοῦ Μεγάλου Βασιλείου καθαρός καί χρήσιμος, ὁ δέ παμπόνηρος διάβολος, ὅπου φθονεῖ πάντοτε τούς δούλους τοῦ Θεοῦ, τί ποιεῖ; Ἦτο τόν καιρόν ἐκεῖνον σιμά εἰς τό σπῆτι τοῦ Ἱερέως μία γυνή μοιχαλίς, καί ὅλως διόλου εἰς τήν διαβολικήν ἀγάπην τῆς μοιχείας παραδεδομένη· καί τί ποιεῖ; παρακινεῖ αὐτήν ὁ διάβολος εἰς ἔρωτα, νά κάμῃ αἰσχράν μίξιν μέ τόν δοῦλον τοῦ Θεοῦ τόν Ἱερέα ἐκεῖνον, καί πολύν καιρόν ἐπείραξεν αὐτόν, ὁ δέ Ἱερεύς, ὅταν εἶδεν αὐτήν παντελῶς νικημένην ὑπό τοῦ διαβόλου, φοβούμενος τόν Θεόν, δέν ἔστερξε ποτέ νά συντύχῃ μέ ἐκείνην. Καί ὅταν εἶδεν ὁ μισόκαλος διάβολος τήν ὑπομονήν τοῦ Ἱερέως τί ποιεῖ; ἔφθασεν ἡ Ἑορτή τῶν Χριστουγέννων καί ἕνας χριστιανός καλέσας αὐτόν εἰς τήν τράπεζάν του, νά τόν φιλεύσῃ, ὁ Ἱερεύς ἔπιεν οἶνον πολύν, καί ἐμέθυσε παραπολύ. Ὅταν ἐπέρασε πολλή νύκτα, ἐσηκώθη ὁ Ἱερεύς καί ὑπῆγεν σπῆτί του· καί ὅταν ἔφθασεν ἔκρουσε τήν θύραν καί δέν ἤκουσε τινάς, διότι ἡ πρεσβυτέρα του ἔτυχε τότε καί ἐκοιμᾶτο βαρέως· ἡ δέ πονηρά ἐκείνη μοιχαλίς γυνή, ὡς ἤκουσεν αὐτόν ἐχάρη παραπολύ. Ὁ δέ Ἱερεύς, ἐπειδή ἦτον πολύ μεθυσμένος, ἔπεσεν ἐμπρός εἰς τήν θύραν τοῦ σπιτίου του, καί ἐκοιμήθη. Τότε ἐκείνη ἡ κακότροπος γυνή ἦλθε, καί ἔπεσε σιμά εἰς αὐτόν· καί αὐτός, ἀπό τήν πολλήν μέθην, ἐνόμισε ὅτι εἶναι ἡ πρεσβυτέρα του, καί ἐποίησεν (ἀλλοίμονον) τήν πονηράν ἐκείνην πρᾶξιν τῆς ἁμαρτίας. Μετά δέ ταῦτα ἐλησμόνησε τήν τόσην μεγίστην ἁμαρτίαν· καί ἀφ’ οὗ ἐπέρασαν ἡμέραις, ὑπῆγε νά λειτουργήσῃ, καί ἐκεῖ ὅπου ἐλειτούργει μέσα εἰς τό ἅγιον Θυσιαστήριον (ὤ τοῦ θαύματος) τόν εἶδεν ἡ πρεσβυτέρα του ὡσάν ἀράπην μαῦρον, διότι προτήτερα ὅταν ἐλειτούργει, τόν ἔβλεπεν ὅπου ἔλαμπεν σάν τόν ἥλιον. Λοιπόν ἡ πρεσβυτέρα αὐτοῦ ὅταν εἶδε τό τοιοῦτον μυστήριον, ἔλεγε μετά κλαυθμοῦ· ἀλλοίμονον, τί ἔπαθα ἡ ταλαίπωρος; τίς ἐξηπάτησε τόν ἄνδρα μου, καί δέν εἶναι δεκτός μέσα εἰς τόν Θεῖον Ναόν, ἐσιώπησεν ὅμως ἕως οὗ ἐτελείωσε τήν Θείαν Λειτουργίαν. Καί ἀφοῦ ἐτελείωσε, καί ὑπῆγαν εἰς τό σπῆτί τους, λέγει πρός αὐτόν μετά δακρύων. Ἀλλοίμονον εἰς ἐσένα, ἀλλοίμονον, ποῖος ἤσουν πρῶτα, καί πῶς κατήντησες τώρα. Ἀλλοίμονον καί εἰς ἐμένα, διότι πρῶτα ἤσουν Ἄγγελος, τώρα ἔγινες διάβολος. Λέγει της ὁ Ἱερεύς. Τί λέγεις, ὦ ταλαίπωρη; πόθεν μέ γνωρίζεις ὅτι ἤμην Ἄγγελος, καί τώρα ἔγεινα διάβολος; Λέγει του ἡ πρεσβυτέρα· ὅταν ἐλειτούργεις προτήτερα, εἶχες χάριν ἐκ Θεοῦ, καί ἔλαμπε τό πρόσωπόν σου ὡσάν τόν ἥλιον, τώρα δέ ἐλειτούργεις, καί ἐστεκόσουν μέσα εἰς τόν ναόν ὡσάν ἀράπης. Τότε, ὁ Ἱερεύς μόλις ἐκατανόησε καί ἐνθυμήθη, ὅτι μή θέλων ἔκαμε τήν ἁμαρτίαν, ἐπειδή καί ἐκείνη ἡ κακότροπος γυνή τό ἔλεγε φανερά εἰς ὅλην τήν χώραν.
Τότε ὁ Ἱερεύς ἔλαβε τήν Πρεσβυτέραν του, καί ὑπῆγαν ἀντάμα εἰς τόν Μέγαν Βασίλειον καί ἐξωμολογήθηκαν· καί ὁ Ἅγιος θέλοντας νά τούς θεραπεύσῃ, τούς ἐκανόνισε νά κάμουν ἕνα χρόνον ξηροφαγίαν, καί μετανοίας χιλίας πᾶσαν ἑσπέραν. Τότε λέγει πρός αὐτούς, σύρετε, Τέκνα μου, καί ὅταν σωθῇ ὁ χρόνος, πάλιν νά ἐλθῆτε ἐδῶ, διά νά σοῦ συγχωρήσω νά λειτουργῇς. Καί ὡσάν ἦλθεν ὁ χρόνος, ὑπῆγεν ὁ Ἱερεύς μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ εἰς τόν Μέγαν Βασίλειον· καί πάλιν ὁ Ἅγιος, ὡς καλός Πατήρ καί διδάσκαλος, ἐνουθέτησεν αὐτούς, καί τούς ἐπαρακάλεσε πολλά, νά κάμουν τόν αὐτόν κανόνα καί ἄλλον ἕνα χρόνον ἀκόμη. Καί αὐτοί πάλιν ἐδέχθησαν τόν λόγον τοῦ Ἁγίου μετά χαρᾶς, καί ὑπῆγαν. Καί ὡσάν ἐτελείωσαν καί ἐκεῖνον τόν χρόνον, ἦλθον πάλιν εἰς τόν Ἅγιον καί αὐτός μετά χαρᾶς τούς ἐδέχθη· καί μέ πολλαῖς διδαχαῖς καί νουθεσίαις τούς ἐπαρακάλεσε νά κάμουν καί ἄλλον χρόνον. Καί ὡσάν ἐτελείωσαν καί ἐκεῖνον τόν χρόνον καί ἔγειναν τρεῖς χρόνοι, πάλιν ἦλθον εἰς τόν Ἅγιον, καί ἔτυχε τήν ἡμέραν ἐκείνην, καί ἀπέθανεν ἕνας Χριστιανός σιμά εἰς τήν Μητρόπολιν. Ἦτον δέ μέγας ὁ Ἄρχων ἐκεῖνος, καί ἔκραξε καί τόν Μέγαν Βασίλειον μέ τούς Κληρικούς του ὅλους· ὁ δέ Ἅγιος ἔκραξε καί τοῦτον τόν Ἱερέα, τόν ποτέ ἀνάξιον, καί λέγει του· σύρε, ὦ ἀδελφέ, καί λάβε καί σύ τό ἐπιτραχήλιόν σου, καί ἔλα εἰς τόν νεκρόν. Ὑπῆγε λοιπόν, καί ἐπῆρε τό ἐπιτραχήλιόν του, καθώς τοῦ εἶπε ὁ Ἅγιος, καί ὑπῆγε, καί ηὗρε τούς Ἱερεῖς, ὅπου ἔψαλλαν τό λείψανον. Καί πρῶτον μέν ὁ Ἀρχιερεύς εἶπε τήν εὐχήν ἐπάνω εἰς τό λείψανον, εἶτα, οἱ ἐπίλοιποι αὐτός δέ ὁ Ἱερεύς ἐφοβεῖτο διά τήν ἀναξιότητά του, καί ὅτι ὑπῆρχε καί ἐξ εὐτελοῦς Χωρίου· ἀπορρίψας ὅμως πάντα φόβον, ὑπῆγε καί αὐτός σιμά εἰς τόν νεκρόν· καί λαβών τό θυμιατόν ἤρχισε νά λέγῃ τήν εὐχήν. Καί ὦ τοῦ θαύματος, ὅταν εἶπεν. Ὅτι σύ εἶ ἡ Ἀνάστασις, καί τά λοιπά τῆς εὐχῆς, εὐθέως ἀνέστη ὁ νεκρός, καί ἐκάθισε, καί ὅλοι ἄρχισαν καί ἔλεγαν, τό, Κύριε ἐλέησον, καί ἐδόξασαν τόν Θεόν, ὅπου δίδει τοιαύτην ἐξουσίαν τοῖς ἀνθρώποις. Ἄνθρωπος, ὅπου ἦτον ἀκόμη εἰς τήν ἁμαρτίαν, νά ἀναστήσῃ νεκρόν; δόξᾳ τῇ αὐτοῦ φιλανθρωπίᾳ καί εὐσπλαχνίᾳ. Ἀφ’ οὗ δέ ἐκάθισεν ὁ νεκρός, λέγει μεγαλοφώνως καί μετά παρρησίας μεγάλης πρός τόν Ἱερέα. Τί οὖν ὦ Ἱερεῦ; εἰ καί νεκρόν μέ ἀνέστησες, ἀλλά δέν εἶναι βολετόν νά λειτουργήσῃς, οὐδέ νά ἐπιχειρισθῇς πλέον τά Θεῖα Μυστήρια· διότι ἐάν καί μέ ἀνέστησες, ἀλλά διά τόν πολύν μόχθον καί κόπον, καί ταῖς νηστείαις, καί ταῖς προσευχαῖς, καί ταῖς ξηροφαγίαις καί ἀγρυπνίαις, ὅπου ἐποίησας τούς τρεῖς χρόνους, παρακαλῶντας τόν Θεόν, διά τοῦτο δέν παρεῖδεν ὁ Κύριος, τήν δέησίν σου. Τότε ὁ ταπεινός ἐκεῖνος Ἱερεύς, λαβών τήν ἀπόφασιν, ἐπορεύθη εἰς τόν οἶκον αὐτοῦ, χαίρων καί εὐλογῶν τόν Θεόν.
Βλέπετε, ἀδελφοί, πῶς ἐάν τις φθείρῃ τήν παρθενίαν του, δέν ἠμπορεῖ νά ἱερωθῇ, ἤ νά λειτουργῇ; νά γένῃ Ἅγιος καί Θαυματουργός δύναται, ἀλλά εἰς τόν βαθμόν τῆς Ἱερωσύνης δέν ἠμπορῇ νά ἔλθῃ. Λοιπόν, Ἀδελφοί, ἄς φύγωμεν τήν μέθην, ὅτι ἡ μέθη ἐποίησε τήν ἁμαρτίαν τοῦ Ἱερέως, καί ἄλλους πολλούς ἔκαμεν ἡ μέθη, καί ὄχι μόνον ἐποίησαν ἁμαρτίαν, ἀλλά καί ἄλλα μύρια κακά ἔκαμαν, ὅπου δέν ἔχουν ἀριθμόν. Διά τοῦτο, Ἀδελφοί, ὅσοι ἐμίαναν τόν βαθμόν τῆς Ἱερωσύνης, διά τῆς μέθης, ἤ διά ἑτέρου πάθους, ἄς παύσουν τῆς Λειτουργίας, διά νά μή πέσουν εἰς πάθη ἀτιμίας, καί ἐμπαίξωσιν αὐτούς οἱ δαίμονες, καθώς καί τινες ἔπαθον, ὅπου θέλομεν τό εἰπῇ παρακάτω. Καί ὄχι μόνον ἐδῶ παραδίδονται τῷ σατανᾷ, ἀλλά καί ἐκεῖ ἐν τῇ μελλούσῃ διαγωγῇ θέλουν ἀκούσει, ἄπελθε ἀπ’ ἐμοῦ, λέγω σοι· οὐκ οἶδα σε· καί ἀπελεύσεται εἰς τόν τόπον τῆς βασάνου. Ταῦτα ἡμεῖς, Ἀδελφοί, ἀκούοντες, ἄς ποιήσωμεν ἀγαθά, ἵνα ἀξιωθῶμεν τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τούς αἰῶνας Ἀμήν.
Πηγή: «ΜΑΡΑΡΓΑΡΙΤΑΙ» ἤτοι Διάφοροι λόγοι τοῦ ἐν ἉγίοΙς Πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου καί ἑτέρων Ἁγίων Πατέρων, (σελ. 293. Ἐκδόσεις Β. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ.
Οἱ Εἰκόνες τοῦ κειμένου ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
