Ἀπόσπασμα ἀπό τόν Λόγο τοῦ Κολοκοτρώνη στήν Πνύκα(¹).
Παιδία μου! Εἰς τόν τόπο τοῦτο, ὁπού ἐγώ πατῶ σήμερα, ἐπατοῦσαν καί ἐδημιουργοῦσαν τόν παλαιό καιρό ἄνδρες σοφοί καί ἄνδρες, μέ τούς ὁποίους δέν εἶμαι ἄξιος νά συγκριθῶ, καί οὔτε νά φθάσω τά ἴχνη των. Ἐγώ ἐπιθυμοῦσα νά σᾶς ἰδῶ, παιδιά μου, εἰς τήν μεγάλην δόξαν τῶν προπατόρων μας, καί ἔρχομαι νά σᾶς εἴπω, ὅσα εἰς τόν καιρό τοῦ ἀγῶνος μας, καί πρό αὐτοῦ καί ὕστερα ἀπ’ αὐτόν, ὁ ἴδιος ἐπαρατήρησα, καί ἀπ’ αὐτά νά κάμομε συμπερασμούς καί διά τήν μέλλουσαν εὐτυχίαν σας, μολονότι ὁ Θεός μόνος ἠξεύρει τά μέλλοντα……………………….
Ὅταν ἀποφασίσαμε νά κάμομε τήν Ἐπανάσταση, δέν ἐσυλλογισθήκαμε, οὔτε πόσοι εἴμεθα, οὔτε πώς δέν ἔχομε ἅρματα, οὔτε ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἐβαστοῦσαν τά κάστρα καί τάς πόλεις, οὔτε κανένας φρόνιμος μᾶς εἶπε «ποῦ πᾶτε ἐδῶ νά πολεμήσετε μέ σιταροκάραβα βατσέλα», ἀλλά, ὡς μία βροχή, ἔπεσε εἰς ὅλους μας ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας μας, καί ὅλοι, καί οἱ κληρικοί, καί οἱ προεστοί, καί οἱ καπεταναῖοι, καί οἱ πεπαιδευμένοι, καί οἱ ἔμποροι, μικροί καί μεγάλοι, ὅλοι ἐσυμφωνήσαμε εἰς αὐτό τό σκοπό, καί ἐκάμαμε τήν Ἐπανάσταση.
Εἰς τόν πρῶτο χρόνο τῆς Ἐπαναστάσεως εἴχαμε μεγάλη ὁμόνοια, καί ὅλοι ἐτρέχαμε σύμφωνοι. …………………. Καί ἐάν αὐτή ἡ ὁμόνοια ἐβαστοῦσε ἀκόμη δύο χρόνους, ἠθέλαμε κυριεύσει καί τήν Θεσσαλία καί τήν Μακεδονία, καί ἴσως ἐφθάναμεν καί ἕως τήν Κωνσταντινούπολη. Τόσον τρομάξαμε τούς Τούρκους, ὀποῦ ἄκουγαν Ἕλληνα καί ἔφευγαν χίλια μίλια μακρά. Ἑκατόν Ἕλληνες ἔβαζαν πέντε χιλιάδες ἐμπρός, καί ἕνα καράβι, μιάν ἀρμάδα. Ἀλλά δέν ἐβάσταξεν. Ἦλθαν μερικοί καί ἠθέλησαν νά γένουν μπαρμπέρηδες εἰς τοῦ κασίδη τό κεφάλι. Μᾶς πονοῦσε τό μπαρμπέρισμά τους. Μά τί νά κάνομε; Εἴχαμε καί αὐτουνῶν τήν ἀνάγκη. Ἀπό τότε ἤρχισεν ἡ διχόνοια……………………..
…………..Πρέπει νά φυλάξετε τήν πίστι σας, καί νά τήν στερεώσετε, διότι, ὅταν ἐπιάσαμε τά ἅρματα, εἴπαμε πρῶτα ὑπέρ Πίστεως καί ἔπειτα ὑπέρ Πατρίδος………………
……………Ἐμᾶς, μή μᾶς τηρᾶτε πλέον. Τό ἔργο μας καί ὁ καιρός ἐπέρασε. Καί αἱ ἡμέραι τῆς γενεᾶς, ἡ ὁποία σᾶς ἄνοιξε τό δρόμο, θέλουν μετ’ ὀλίγον περάσει. Τήν ἡμέρα τῆς ζωῆς μας θέλει διαδεχθεῖ ἡ νύκτα τοῦ θανάτου μας, καθώς τήν ἡμέρα τῶν Ἁγίων Ἀσωμάτων θέλει διαδεχθεῖ ἡ νύχτα καί ἡ αὐρινή ἡμέρα. Εἰς ἐσᾶς μένει νά ἰσάσετε καί νά στολίσετε τόν τόπο, ὁπού ἡμεῖς ἐλευθερώσαμε· καί, διά νά γίνει τοῦτο, πρέπει νά ἔχετε ὡς θεμέλια τῆς πολιτείας τήν ὁμόνοια, τήν θρησκεία, τήν καλλιέργεια τοῦ θρόνου καί τήν φρόνιμον ελευθερία. Τελειώνω τόν λόγο μου, Ζήτω ὁ Βασιλεύς μας Ὄθων! Ζήτω οἱ σοφοί διδάσκαλοι! Ζήτω ἡ Ἑλληνική νεολαία!
Γεν. εἰς Ραμοβούνι Μεσσηνίας
(2 Απριλίου 1770 – 4 Φεβρουαρίου 1843)
(¹) Ὁ λόγος τοῦ Κολοκοτρώνη εἰς τήν Πνύκα, πού ἀναφέρει ὁ Τερτσέτης, πραγματοποιήθηκε τήν 10ἡ ὥρα τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1838, ἐνώπιον πλήθους μαθητῶν, τοῦ Γυμνασιάρχη Γεννάδιου, καί πολλῶν ἀνθρώπων.
ΠΗΓΗ: Τό βιβλίο: ΤΕΡΤΣΕΤΗ ΑΠΑΝΤΑ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΌΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ (Σελ. 279). ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΧΡ. ΓΙΟΒΑΝΗ Ο.Ε. ΑΘΗΝΑ 1967.
Οἱ Εἰκόνες καί οἱ φωτογραφίες τοῦ κειμένου, ἔχουν προστεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
