1η. Ἀνάλυση τοῦ Εὐαγγελίου τῆς Κυριακῆς, τῶν 630 Πατέρων τῆς Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, (Ματθ. ε’ 14- 19), ἀπό τό βιβλίο τοῦ μακαριστοῦ Ἱεροκήρυκος Ἀρχιμανδρίτη Χριστοφόρου Ἀθ. Καλύβα: «ΛΑΛΕΙ ΚΥΡΙΕ…. ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ».
Ἡ ἁγία μας ἐκκλησία γιορτάζει τή μνήμη τῶν 630 Πατέρων τῆς Τετάρτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἡ ὁποῖα συνεκροτήθη τό 451 στή Χαλκηδόνα τῆς Βυθηνίας ἐπί Αὐτοκράτορος Μαρκιανοῦ καί Πουλχερίας. Τό θέμα τό ὁποῖον τήν ἀπησχόλησε ἦταν δογματικό, γιατί ὁ αἱρεσιάρχης Εὐτυχῆς, Ἀρχιμανδρίτης, καί ὁ ἀκολουθῶν αὐτόν Διόσκορος Ἀλεξανδρείας, ἐν ἀντιθέσει πρός τόν Νεστόριον, ἐδίδασκαν τό μονοφυσιτισμό, δηλαδή τήν ἀπορρόφησι τῆς τελείας ἀνθρωπίνης φύσεως τοῦ Κυρίου ἀπό τή θεῖα, πρᾶγμα ὀρθοδόξως ἀπαράδεκτο, γιατί ἀνατρέπει τή σημασία τῆς Θυσίας τοῦ Γολγοθᾶ καί καταλήγει στό θεοπασχητισμό. Ὁ ὅρος τῆς Δ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἑπόμενοι τοίνυν τοῖς θείοις Πατράσιν, ἕνα καί τόν αὐτόν ὀμολογεῖν Υἱόν τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν, τέλειον τόν αὐτόν ἐν Θεότητι, καί τέλειον τόν αὐτόν ἐν ἀνθρωπότητι Θεόν ἀληθῶς, καί Ἄνθρωπον ἀληθῶς τόν αὐτόν ἐκ ψυχῆς καί σώματος. Ὁμοούσιον τῷ Πατρί κατά τήν Θεότητα, καί ὁμοούσιον τόν αὐτόν ἡμῖν κατά τήν ἀνθρωπότητα, κατά πάντα ὅμοιον ἡμῖν, χωρίς ἁμαρτίας. Πρό αἰώνων μέν ἐκ τοῦ Πατρός γεννηθέντα κατά τήν Θεότητα, ἐπ’ ἐσχάτων δέ τῶν ἡμερῶν, τόν αὐτόν δι’ ἡμᾶς, καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν, ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου τῆς Θεοτόκου, κατά τήν ἀνθρωπότητα. Ἕνα καί τόν αὐτόν Χριστόν, Υἱόν, Κύριον, Μονογενῆ, ἐκ δύω φύσεων ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως γνωριζόμενον, οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διά τήν ἕνωσιν, σωζομένης δέ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως, καί εἰς ἕν πρόσωπον, καί μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης. Οὐκ εἰς δύω πρόσωπα μεριζόμενον, ἤ διαιρούμενον, ἀλλ’ ἕνα καί τόν αὐτόν Υἱόν, καί μονογενῆ Θεόν Λόγον, Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καθάπερ ἄνωθεν οἱ Προφῆται περί αὐτοῦ, καί αὐτός ἡμᾶς ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός ἐξεπαίδευσε, καί τό τῶν Πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε Σύμβολον».
Μ’ ἄλλα λόγια ἡ ὑποστατική ἕνωσις τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ μετά τῆς τελείας ἀνθρωπίνης φύσεως δέν ἐπέφερε καμμία ἀλλαγή καί τροπή στή θεότητα ἤ τήν ἀνθρωπότητα τοῦ Κυρίου. Οὕτω ὁ σταυρωθεῖς δι’ ἡμᾶς ἀναμάρτητος Ἰησοῦς ἔπαθεν ὡς ἄνθρωπος πρός ἐξαγοράν μας ἐκ τῆς δουλείας τοῦ ἐχθροῦ, ἐτήρησε δέ τό ἀπαθές τῆς θεότητος, μετά τῆς ὁποίας ἀτρέπτως καί ἀναλλοιώτως ἡνώθη. Ὁ Εὐτυχῆς καί οἱ ὁμόφρονές του ἀνεθεματίσθησαν.
Ἡ σημασία τοῦ ὅρου τῆς Δ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου εἶναι προφανής, διότι ἔχεται μέν στερρῶς τῶν δογματικῶν φρονημάτων τῶν πρό αὐτῆς Συνόδων, ἀλλά καί θεμελιώνει τήν πεποίθησιν ὅτι ὁ Χριστός παθῶν ὡς τέλειος ἄνθρωπος, ἐξηγόρασεν ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ ἅδου «τῷ σταυρῷ προσηλωθεῖς» καί χύσας τό Πανάγιόν Του Αἷμα θεανδρικῶς. Καί ἔχει σημασία τό δόγμα γιατί, ὁ μονοφυσιτισμός ὑπάρχει καί σήμερα ὡς χριστιανικόν δόγμα μεταξύ τῶν Ἀρμενίων καί τῶν κοπτῶν τῆς Αἰθιοπίας, μέ ὅλες τίς λατρευτικές διαφορές πού παρουσιάζουν ἔναντι τῶν ὀρθοδόξων. Τά δόγματα γενικά, ὅπως διετυπώθησαν ὑπό τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων τῆς Ὀρθοδοξίας, εἶναι ἡ σωστή κατ’ ἐπίγνωσιν πίστις πρός τό Μυστήριον τῆς Ἐνσάρκου Οἰκονομίας, ἀλλά καί ἡ ἐξ αὐτῶν συνέπεια στήν πρακτική ζωή τῶν Χριστιανῶν. Τά ὀρθά δόγματα ὁδηγοῦν καί στήν ὀρθή πρᾶξι, καί ἀκριβῶς ἡ ἄγνοια τους, κάνει τήν ἀνθρωπότητα νά πελαγοδρομῇ.
Δέν ἠμπορεῖ νά λέγῃ ὁ πιστός Χριστιανός ὅτι ἀποτελεῖ ὕβριν πρός τά δόγματα, ὅπως ἐν πυκνότητι προβάλλονται στό Σύμβολο τῆς Πίστεως, καί δέν ἠμπορεῖ νά μή πιστεύῃ σ’ ὅτι ἐρειδόμενοι ἐπί τῶν Γραφῶν, οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἐθέσπισαν ἐμπνεόμενοι ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα. Ἡ διάσπασι σέ ἑκατοντάδες παραφυάδων τῶν Προτεσταντῶν καί ἡ ἀναρχία τους, ὀφείλεται στήν ἔλλειψιν αὐθεντίας στά ὑπ’ αὐτῶν πιστευόμενα καί διδασκόμενα, ἐνῷ ἡ ἑνότης τῆς Ὀρθοδοξίας στίς ἀποφάνσεις τῶν μέχρι τοῦδε ἑπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων πού διετύπωσαν τά πιστευτέα καί τά πρακτέα καί ἐπέβαλαν τήν πειθαρχία καί συμμόρφωσι πρός αὐτά. Ἄς ἔχουμε, λοιπόν, καί σήμερα τήν εὐχή τῶν ἁγίων 630 Πατέρων τῆς Δ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου πού στήριξαν τήν πίστι μας.
(1904 – 1992)
Ἡ Εἰκόνα καί ἡ φωτογραφία τοῦ κειμένου ἔχουν τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
