ΕΥΕΡΓΕΝΤΙΝΟΣ ΥΠΟΘΕΣΙΣ ΙΗ’
Ἐν τῷ βίω τῆς Ἁγίας Συγκλητικῆς
Ἡ Μακαρία Συγκλητική ἔλεγεν, ὅτι ὁ διάβολος ἔχει πολλάς παγίδας. Μέ τήν πτωχείαν καί τήν δυστυχίαν δέν κατώρθωσε νά μετακινήσῃ ψυχήν πρός τό κακόν; παρουσιάζει τόν πλοῦτον, διά νά δελεάσῃ τόν ἄνθρωπον. Δέν κατόρθωσεν αὐτό, πού ἤθελε, μέ τάς ὕβρεις καί τούς ἐξευτελισμούς ἐναντίον τοῦ εὐσεβοῦς; διά νά τόν ἀποσπάσῃ, τόν προσβάλλει μέ τήν ἡδονήν τοῦ ἐπαίνου καί τῆς δόξης. Ἐνικήθη ὁ διάβολος ἀπό τήν ὑγείαν τοῦ ἀνθρώπου, διότι οὗτος τήν ἐχρησιμοποίησεν εἰς τήν ἀρετήν καί τήν εὐσέβειαν; ἀρρωσταίνει τό σῶμα, ἐφ’ ὅσον δέν ἠδυνήθη νά ἐξαπατήσῃ τήν ψυχήν μέ τάς ἡδονάς. Τοιουτοτρόπως μέ τούς ἀθελήτους πόνους ἀποπειρᾶται νά πραγματοποιήσῃ τήν ἠθικήν παρεκτροπήν τῆς ψυχῆς.
2. Βαρυτάτας καί ὀδυνηροτάτας λοιπόν νόσους, κατά παραχώρησιν Θεοῦ, προξενεῖ εἰς τόν ἄνθρωπον, ὥστε διά τῆς ἀμελείας μας, ἐξ αἰτίας τῶν πόνων τοῦ σώματος, νά θολώσῃ τήν ἀγάπην μας πρός τόν Θεόν καί νά μετριάσῃ τόν ζῆλον μας. Ἀλλ’ ἡμεῖς, ἔστω καί ἄν σφαγιάζεται τό σῶμα ἀπό τούς φρικτούς πόνους, καί κατακαίεται ἀπό ὑψηλόν πυρετόν, καί ἐάν ἀκόμη καταξηραίνωνται τά ἐντόσθιά μας ἀπό ἰσχυράν δίψαν, δέν πρέπει νά ὑποκύψωμεν καί νά ἀγανακτήσωμεν. Ἐάν, ἀδελφέ μου, εἶσαι ἁμαρτωλός καί τά ὑφίστασαι αὐτά, ἐνθυμήσου τήν αἰώνιον κόλασιν, τό αἰώνιον πῦρ καί τάς ἀφαντάστους τιμωρίας καί τότε ἀσφαλῶς δέν θά φοβηθῇς ἀπό τάς παρούσας δοκιμασίας, ὥστε νά ἀμελήσῃς τήν σωτηρίαν σου.
3. Ἀπεναντίας, νά εἶσαι χαρούμενος, διότι σέ ἐπεσκέφθη ὁ Θεός καί νά ἐπαναλαμβάνῃς συνεχῶς τήν παρήγορον καί ἀνακουφιστικήν φράσιν τοῦ Προφήτου· «Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, καί τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με» (Ψάλ. ριζ’, 18). Ἤσουν ὡς σίδηρος κατά τήν σταθερότητα; νά χαίρεσαι καί πάλιν, διότι μέ τήν φλόγα τῶν δοκιμασιῶν ἀποβάλλεις τήν σκουριάν τῶν παθῶν. Ἐάν πάλι ἤσουν δίκαιος, πιστός τηρητής τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί εὐλαβής, μή θορυβεῖσαι, ὅταν ἀρρωσταίνῃς, διότι προκόπτεις ἀπό τά μεγάλα κατορθώματα πρός τά μεγαλύτερα. Νομίζεις ὅτι εἶσαι, κατά τήν ἀξίαν, χρυσός; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διά τοῦ πυρός τῶν δοκιμασιῶν θά ἀναφανῇς λαμπρότερος, ὅπως ὁ χρυσός εἰς τό καμίνι τοῦ χρυσοχόου.
4. Ἔχει δοθῆ εἰς τήν σάρκα σου «Ἄγγελος σατᾶν» (Β’ Κορ. ιβ’, 7). Μά τότε μέ ἐνθουσιασμόν πρέπει νά εὐχαριστῆσαι, διότι κατόρθωσες νά γίνῃς ὅμοιος μέ κάποιον μεγάλον· μέ ποῖον; Μέ τόν μέγαν Παῦλον, τόν φωστήρα τῆς οἰκουμένης! Μέ πυρετόν δοκιμάζεσαι; Μέ ρῖγος παιδεύεσαι; Ἀσφαλῶς τότε νά ἔχῃς ὑπ’ ὄψιν σου, ὅτι ἀφοῦ διῆλθες διά πυρός καί ὕδατος (κατά τό γραφικόν) ἀσφαλῶς θά εὕρῃς καί ἑτοίμην τήν αναψυχήν(¹). Ἀφοῦ ὑπέστης τά προηγηθέντα, δηλαδή τήν διά τοῦ πυρετοῦ καί ρίγους δοκιμασίαν, νά ἀναμένῃς μετ’ εὐχαριστήσεως καί τά ἀκολουθοῦντα, δηλαδή τήν ἀπό τοῦ Κυρίου ἀνάπαυσιν καί ἀναψυχήν.
5. Μή λυπηθῇς, διότι ἐκ τῆς ἀσθενείας τοῦ σώματος δέν θά ἠμπορέσῃς νά παραμείνῃς ὄρθιος κατά τήν προσευχήν ἤ νά ψάλλῃς μέ δυνατήν φωνήν· διότι ὅλα αὐτά καί ὅσα ἀκολουθοῦν αὐτά, δηλαδή ἡ νηστεία καί ὁ ἐπί τοῦ ἐδάφους ὕπνος, ἔχουν νομοθετηθῆ πρός ἀπόκρουσιν τῶν αἰσχρῶν ἡδονῶν καί διά νά μᾶς ὠφελήσουν εἰς τήν κατανίκησιν τῶν ἐπιθυμιῶν τῆς σαρκός. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ νόσος κατεμάρανε τάς σαρκικάς ἐπιθυμίας καί ἐξηφάνισε τάς αἰσχράς ἡδονάς, τά πνευματικά ἐκεῖνα μέτρα εἶναι πλέον περιττά.
6. Καί διατί λέγω ἁπλῶς περιττά; Περισσότερον ἁρμόζει νά εἴπω, ὅτι ἡ νόσος εἶναι τό τελειότερον καί ἀποτελεσματικώτερον φάρμακον, διά νά ἐξαλειφθῇ τό σαρκικόν φρόνημα. Καί δι’ αὐτόν ἀκριβῶς τόν λόγον ἡ σπουδαιοτέρα ἄσκησις εἶναι ἡ ὑπομονή, τήν ὁποίαν ὀφείλομεν νά ἐπιδεικνύωμεν εἰς τάς νόσους καί ἡ ὑποχρέωσίς μας νά εὐχαριστοῦμεν τόν Θεόν διά τήν δοκιμασίαν αὐτήν.
7. Ἐχάσαμεν ἀπό τήν ἀσθένειαν τούς ὀφθαλμούς μας; Ἄς μή φέρομεν βαρέως τήν ἀπώλειαν αὐτήν· ἄς εἴπομεν εἰς τόν ἑαυτόν μας· τί ἐχάσαμεν; τά ὄργανα τῆς ἀπληστίας, ἐνῷ τήν δόξαν τοῦ Κυρίου τήν βλέπομεν καθαρά διά τῶν ὀφθαλμῶν τῆς ψυχῆς!
8. Κατέστημεν ἀπό ἀσθενείας κωφοί; ἄς εἴμεθα εὐχαριστημένοι, δέν θά ἀκούσωμεν πλέον ψυχοφθόρους συζητήσεις, ἐνῷ μέ τά νοερά ὦτα θά ἀκούωμεν πάντοτε τόν λόγον τοῦ Κυρίου.
9. Ἔχουν ἀσθενήσει αἱ χεῖρες ἤ οἱ πόδες ἡμῶν; Ἁπλούστατα ἔχουν ἀχρηστευθῆ, διά τό καλόν τῆς ψυχῆς μας, τά μέλη, πού συντελοῦν εἰς τήν ἁμαρτίαν. Διαθέτομεν τάς χεῖρας καί τούς πόδας τῆς ψυχῆς, διά τῶν ὁποίων καί τόν ἐχθρόν θά κατανικήσωμεν καί μέ ἀσφάλειαν θά βαδίσωμεν τό μονοπάτι, πού ὁδηγεῖ πρός τόν οὐρανόν.
10. Ὁλόκληρον τό σῶμα ὑποφέρει ἀπό τήν ἀσθένειαν; ὁ ἐσωτερικός ὅμως ἄνθρωπος πλουτίζεται διά τῆς τελείας ψυχικῆς ὑγείας καί ἐνδυναμοῦται!
11. Ἄς μή ἀδημονῶμεν λοιπόν, ὁσάκις ἀρρωσταίνομεν, ἀλλά ἄς εὐχαριστῶμεν τόν Θεόν, ὁ ὁποῖος ρυθμίζει ὅλα τά πράγματα πρός τό συμφέρον τῆς ψυχῆς μας καί δι’ αὐτό πολλάκις, διά μιᾶς προσωρινῆς ἀσθενείας τοῦ φθειρομένου σώματος, προσφέρει δωρεάν εἰς τήν ἀθάνατον ψυχήν ὑγείαν καί σωτηρίαν παντοτεινήν.
(¹) «Διήλθομεν διά πυρός καί ὕδατος, καί ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν» (Ψαλμ. ξε’, 12).
Πηγή: ΕΥΕΡΓΕΝΤΙΝΟΣ (ΤΟΜΟΣ Γ’). Ἑπιμελείᾳ Βίκτωρος Ματθαίου Καθηγουμένου τῆς ἐν Κρονίζη Κουβαρᾶ Ἀττικῆς Ἱερᾶς καί σεβασμίας Δεσποτικῆς Μονῆς Μεταμορφώσεως του Σωτῆρος. Ἀθῆναι 1964 (σελ. 224).
Ἡ εἰκόνα τοῦ κειμένου, ἔχει τεθεῖ ἀπό τόν συντάκτη τῆς ἀνάρτησης.
